• 
• 

Vereenvoudiging belasting- en toeslagenstelsel

De gewenste vereenvoudiging raakt aan diverse onderwerpen binnen een bredere belastingherziening. Het belastingstelsel zelf is weer nauw verweven met meerdere aspecten van brede welvaart. Want alle burgers en bedrijven hebben te maken met het stelsel van belastingen.

Waarom dit advies?

Belastingen zijn meer dan een technisch instrument. Ze raken aan vertrouwen, rechtvaardigheid en de manier waarop we als samenleving verantwoordelijkheid met elkaar delen. Wanneer het belastingstelsel te complex of onvoorspelbaar wordt, verliezen mensen het overzicht en daarmee het vertrouwen in beleid en uitvoering. Juist in een tijd van grote maatschappelijke veranderingen is het essentieel dat het stelsel uitlegbaar, rechtvaardig en menselijk is. Dat maakt de maatschappelijke verantwoordelijkheid rond belastingen vandaag urgenter dan ooit.

Impact en toegevoegde waarde SER

Het doel van de SER-adviescommissie Vereenvoudiging Belasting- en Toeslagenstelsel is om een duidelijke visie te ontwikkelen, uitgangspunten te formuleren en passende aanbevelingen te doen voor de vereenvoudiging van belastingen (box 1; inkomen uit arbeid) en toeslagen. Onderdelen van deze visie zijn de bijdrage aan brede welvaart, een begrijpelijk en rechtvaardig stelsel, het publieke draagvlak voor belastingen en toeslagen en een beheersbare implementatie voor de doelgroep en uitvoerders.

Waar gaat dit advies over?

Het belastingstelsel wordt ingezet om belastingopbrengsten te genereren voor de financiering van publieke uitgaven, maar ook voor maatschappelijke doelen op het economische, sociale en milieuvlak, en de inkomensverdeling. Ongeveer zes miljoen huishoudens ontvangt één of enkele toeslagen. Voor mensen, bedrijven, uitvoerders en beleidsmakers zijn de stelsels echter complex en ondoorzichtig. Het hoge aantal hoge terugvorderingen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tegelijkertijd maken honderdduizenden mensen geen gebruik van toeslagen waar zij wel recht op hebben. Het huidige stelsel werkt ook door op de arbeidsmarkt. Vooral rond het minimum tot modaal inkomen is sprake van een piek in de marginale druk, waardoor extra werken financieel beperkt loont en arbeidsdeelname wordt ontmoedigd.

De complexiteit van het stelsel vormt daarbij een fundamenteel probleem. Regels zijn moeilijk uitlegbaar en sluiten niet goed aan bij het leven van mensen, vooral bij life events zoals een scheiding, het wisselen van baan of veranderingen in het huishouden. Juist op die momenten blijken de risico’s op fouten, terugvorderingen, schulden en onzekerheid het grootst. Dit benadrukt de noodzaak om te werken aan een eenvoudiger, voorspelbaarder en robuuster belasting- en toeslagenstelsel.

Het dagelijks bestuur van de SER heeft de adviescommissie de opdracht gegeven een advies voor te bereiden over de mogelijke vereenvoudiging van het belasting- en toeslagenstelsel. Het advies zal een inzichtelijke analyse presenteren gebaseerd op een gezamenlijke visie en uitgangspunten - met oog voor afruilen en de effecten op andere domeinen. Het advies is in november 2025 aangekondigd in een brief van de SER aan de informateur.
Bekijk de brief aan de informateur

Voor wie maakt de SER dit advies?

In de eerste plaats is het advies gericht aan het kabinet. Maar de SER maakt het voor de hele samenleving, want brede welvaart, een begrijpelijk en rechtvaardig stelsel, publiek draagvlak voor belastingen en toeslagen en een beheersbare invoering voor doelgroepen en uitvoerders zijn onderwerpen die iedereen aangaan. Op individueel niveau wordt een aantal groepen in het bijzonder door het advies geraakt: dat zijn mensen en bedrijven die belasting betalen en gebruik maken van toeslagen en de uitvoerders van de stelsels. Daarom proberen we in het adviestraject door de ogen van deze groepen te kijken naar onze aanbevelingen: wat schieten zij ermee op? Ook gaan de leden van de commissie in gesprek met hulpverleners, deskundigen en uitvoerders.

Gerelateerde informatie

• WFR-fiscaal café: Een belastingstelsel met draagvlak vraagt om dialoog met de samenleving
• Traject vereenvoudiging belasting- en toeslagenstelsel is complex en uitdagend
• Samenstelling Adviescommissie Vereenvoudiging belasting- en toeslagenstelsel