Minder afhankelijk van fossiele energie, meer grip op de energierekening én een schonere leefomgeving. De energietransitie draagt aan al die punten bij. Vanuit het perspectief van brede welvaart is investeren in verduurzaming een logische stap.
Leestijd: 2 minuten
Column van:
Zolang we afhankelijk blijven van landen waar we niet van afhankelijk willen zijn maar die belangrijke energiebronnen bezitten, blijven we gevoelig voor schokken van buitenaf. Ad hoc maatregelen om hoge energieprijzen te compenseren, kosten veel geld en brengen de echte oplossing niet dichterbij. De energietransitie is om die reden geen keuze, maar noodzaak. Niet alleen voor het klimaat, maar ook voor onze economie, autonomie en bestaanszekerheid.
Waarom komt de verduurzaming van woningen en gebouwen toch niet vanzelf op gang? In het SER-advies ‘Energie voor iedereen’ (maart 2026) constateren wij dat huishoudens en kleine ondernemers onvoldoende meekomen in de energietransitie omdat zij in de praktijk tegen belemmeringen aanlopen. Om stappen te maken, moeten mensen willen en kunnen meedoen. Verduurzamen is echter te duur, te ingewikkeld of te onzeker.
Een belangrijke oorzaak ligt in het beleid zelf. Wie zijn huis of bedrijf verduurzaamt, moet erop kunnen vertrouwen dat de regels niet steeds veranderen. En juist dat is de afgelopen jaren gebeurd, bijvoorbeeld met de salderingsregeling. Wisselende regelingen en onduidelijkheid over de koers maken mensen terughoudend. Investeringen die pas op langere termijn renderend zijn, worden uitgesteld.
Het kabinet-Jetten zet in op een versterkte en structurele aanpak van de verduurzaming. Dat juichen we toe. Tegelijk dringen we er in ons advies op aan: laat die aanpak uitvoerbaar zijn en zorg ervoor dat mensen en bedrijven de veranderingen kunnen meemaken.
De versnelling van de energietransitie begint met consistent en voorspelbaar beleid. Niet alleen vandaag, maar ook over enkele jaren. Alleen dan durven mensen te investeren in verduurzaming.
Daarnaast vraagt de energietransitie om een meer mensgerichte aanpak. Het beleid moet beter aansluiten bij de verschillende situaties waarin mensen zich bevinden, zodat de transitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Zorg daarom voor begrijpelijke regelingen, duidelijke keuzes en ondersteuning die dichtbij beschikbaar is. Want iedereen moet mee. Tot slot kan gerichte normering helpen, bijvoorbeeld het treffen van duurzaamheidsmaatregelen op natuurlijke momenten als verbouwen of verhuizen.
De energietransitie is niet alleen een technische en economische opgave, maar vooral een maatschappelijke. Deze tijd biedt de kans om de energietransitie te versnellen, door de mens centraal te stellen. Op de lange termijn pakt dat voor iedereen het beste uit.
Huishoudens en kleine ondernemers kunnen hun rol bij de energietransitie nog onvoldoende vervullen. Zij hebben meer kennis, mogelijkheden en stimulans nodig om hun woning of bedrijfspand te verduurzamen. De SER pleit voor een consistente, mensgerichte aanpak via zowel ontzorging als normering.
