Proces voor het vaststellen van grenswaarden voor gevaarlijke stoffen
Het vaststellen van grenswaarden voor gevaarlijke stoffen op de werkplek gebeurt via een zorgvuldig proces dat enerzijds de gezondheid van werknemers beschermt en anderzijds in de praktijk goed uitvoerbaar is. Voor bedrijven en sectoren is het belangrijk om te weten wanneer zij in dit proces betrokken worden en wat er van hen wordt verwacht. Hieronder volgt een toelichting op het proces in vijf stappen.
Download de volledige infographic van het proces (pdf)
Stap 1: Werkprogramma
De SER Subcommissie Grenswaarden Stoffen op de Werkplek (SER-GSW) stelt een meerjarig werkprogramma vast met de stoffen die in behandeling worden genomen op basis van de adviezen van de Gezondheidsraad, beleidsprioriteiten van het ministerie van SZW en Europese ontwikkelingen.
Zodra een stof op het werkprogramma staat, kunnen organisaties zich voorbereiden op een mogelijke uitvraag voor een haalbaarheidsonderzoek. Het werkprogramma en status van de behandelde stoffen zijn te vinden op de SER-website onder het thema Gevaarlijke Stoffen op de Werkplek. Per stof wordt een gebruiksprofiel en meetbaarheidsrapportage gepubliceerd. Die geven inzicht in waar en hoe een stof wordt toegepast en op welke manier de mate van blootstelling aan deze stof kan worden gemeten.
Wat kunnen bedrijven doen?
- reageren op het gebruiksprofiel en de meetbaarheidsrapportage.
- Inzicht in welke stoffen in behandeling worden genomen en proactief starten met het in kaart brengen van blootstelling en beheersmaatregelen, ter voorbereiding op een haalbaarheidsonderzoek.
Stap 2: QuickScan
Wanneer een stof in behandeling wordt genomen, volgt een eerste beoordeling via een QuickScan. Onderzocht wordt of de streefwaarde als grenswaarde direct haalbaar is in de praktijk. Deze QuickScan wordt uitgevoerd door de SER-GSW. Het gaat hierbij nadrukkelijk om een praktische inschatting: wat is op basis van huidige kennis, techniek en ervaring haalbaar?
De QuickScan kan leiden tot een direct advies om een grenswaarde in te voeren. Als blijkt dat er aanvullende informatie nodig is, volgt het besluit om een haalbaarheidsonderzoek te starten.
Wat kunnen bedrijven doen?
- Op basis van eerdere inventarisatie en blootstellingsregistratie informatie aanleveren.
Stap 3: Het haalbaarheidsonderzoek
Als uit de QuickScan blijkt dat meer inzicht nodig is, voert het Expertbureau Blootstelling aan Stoffen op het Werk (BSW) een haalbaarheidsonderzoek uit. Via de websites van de SER en het Expertbureau BSW wordt de uitvraag voor het haalbaarheidsonderzoek bekend gemaakt. Bedrijven en sectoren leveren gegevens aan over blootstelling, resultaten van blootstellingsmetingen en toegepaste beheersmaatregelen via de website van het Expertbureau BSW. Op basis van alle verzamelde informatie stelt het Expertbureau BSW een preadvies op.
De kwaliteit en volledigheid van de aangeleverde informatie zijn van invloed op het uiteindelijke preadvies. Brede en representatieve input vanuit verschillende bedrijven en sectoren draagt bij aan een realistisch en goed onderbouwd preadvies.
Wat kunnen bedrijven doen?
- Lever meetgegevens en informatie aan voor het haalbaarheidsonderzoek als de behandelde stof in uw bedrijf voorkomt via de website van het Expertbureau.
- Denk mee over mogelijkheden om blootstelling verder te verlagen en welke maatregelen daarvoor nodig zijn door dit mee te geven in het haalbaarheidsonderzoek.
Stap 4: Advies grenswaarde
De commissie SER-GSW bekijkt vervolgens het preadvies van het Expertbureau BSW. Op basis van het preadvies stelt de commissie een advies op. Als de streefwaarde niet haalbaar blijkt, kan worden gekozen voor een hogere, maar wel uitvoerbare grenswaarde. In dat geval wordt de stof ingepland voor een latere herbeoordeling.
Wat kunnen bedrijven doen?
- Voorbereiden op mogelijke aanpassingen van normen en evalueer of aanvullende maatregelen nodig zijn binnen het bedrijf.
Stap 5: Van advies naar regelgeving
De laatste stap in het proces is de advisering aan het ministerie van SZW. De commissie SER-GSW brengt een advies uit over de vast te stellen grenswaarde. Het ministerie neemt een besluit en verwerkt de grenswaarde in regelgeving. Na vaststelling wordt de grenswaarde gepubliceerd. Vanaf dat moment is deze van kracht en moeten bedrijven hieraan voldoen.
Wat kunnen bedrijven doen?
- Zorg dat het bedrijf voldoet aan de nieuwe grenswaarde.
- Neem maatregelen om daarnaast een zo laag mogelijke blootstelling te realiseren, en blijf werken aan verbetering van beheersmaatregelen en toepassing van de STOP-strategie.
