Geert ten Dam
hoogleraar Burgerschapsvorming aan de UvA, voormalig voorzitter van de Onderwijsraad en voormalig kroonlid van de SER. Zij was tot juni 2024 ook voorzitter van het College van Bestuur van de UvA.
Zicht op
Een aantrekkelijk beroep, dát willen studenten
Veel jongeren haken in hun eerste baan voortijdig af. Veronderstelde oorzaken: ze zouden een ‘verkeerde’ studiekeuze hebben gemaakt en opleidingen zouden onvoldoende aansluiten op de arbeidsmarkt. Maar wie beter kijkt, ziet een ander probleem: het is niet de instroom die piept en kraakt, maar het is de uitstroom. Die is schrikbarend hoog.
Leestijd: 2 minuten
Column van:
In zorg, onderwijs, ICT en techniek is de belangstelling er wel, maar binnen enkele jaren vertrekt een groot deel van de nieuwe werkenden alweer. In de zorg haakt zelfs 40 procent van de verpleegkundigen binnen twee jaar af. Niet omdat ze het vak niet aankunnen, maar omdat ze vastlopen in werkdruk, cultuur of gebrek aan ontwikkelkansen.
Studenten kiezen gemotiveerd. Ze willen betekenisvol werk, bijdragen aan iets dat ertoe doet. “Ik wil impact maken”, hoor ik steeds om me heen. Dat beeld wordt keer op keer bevestigd in onderzoek én in de collegezalen. Jongeren laten zich nauwelijks sturen, maar wel verleiden – door kwaliteit, maatschappelijke relevantie en perspectief. Lager collegegeld of baangaranties werken nauwelijks. Een aantrekkelijk beroep wél.
Daarom is de reflex om vooral de pijlen te richten op studie- keuzen of het onderwijs te gemakkelijk. Natuurlijk moeten opleidingen goede voorlichting geven, stageplaatsen bieden en studenten breed opleiden – met vakkennis en sociale en communicatieve vaardigheden. Maar als we jonge professionals vervolgens een werkvloer bieden waar ze zich onvoldoende gezien voelen of waar ze zich niet kunnen ontwikkelen, dan is dát waar de pijp lekt.
De oplossing ligt in de hele keten: van voorlichting en opleiding tot werkgeverschap. En juist daar kunnen werkgevers en sociale partners het verschil maken. Door werkculturen inclusiever te maken, roosters menselijker, loopbanen flexibeler. Alleen dan krijgen innovatieve professionals ruimte om zich te ontwikkelen – om zich AI-toepassingen eigen te maken, over sectoren heen te denken en mee te bewegen met een veranderende arbeidsmarkt. Wie wil dat studenten blijven, moet eerst zorgen dat ze wíllen blijven. Niet de student moet anders kiezen, maar wij moeten zorgen voor een aantrekkelijk werkveld.
