CSRD, ESRS, VSME: EU-duurzaamheidsrapportage
Vanaf 2024 moeten bedrijven in de EU rapporteren over hun duurzaamheid. Dit heeft grote effecten op ondernemingen, ook op diegenen die er niet direct onder vallen. Wat houdt de CSRD in, wie valt eronder en wat moet je doen?
Wat is de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)?
De CSRD is een Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportage. Deze richtlijn verplicht een groep ondernemingen te rapporteren over hun duurzaamheid door middel van verschillende duurzaamheidscriteria.
In de CSRD komen drie gebieden aan bod: Environment (milieu), Social (sociaal), en Governance (bestuur), ook wel ESG genoemd. Wat je precies over deze gebieden moet rapporteren, is uitgewerkt in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) zodat elk bedrijf dat op eenzelfde manier doet. Dit gaat bijvoorbeeld over je CO2-uitstoot, de man-vrouwverdeling in de top, personeelsbeleid of informatie over het beheer van de relaties met je leveranciers en impacts op je toeleveringsketen.
Veelgestelde vragen
Lees de veelgestelde vragen en antwoorden over de CSRD in het Nederlands en Engels (ook beschikbaar als PDF in Nederlands). Onder andere over de reikwijdte, de standaarden, praktische invulling en handhaving, de relatie met bestaande EU-wetgeving, tips & tricks om aan de slag te gaan en nog veel meer.
Bekijk de Webinars over de CSRD met veel praktische voorbeelden. Zie ook het CSRD stappenplan en tooloverzicht voor brancheorganisaties, ontwikkeld in april 2025 in samenwerking met MKB-Nederland, VNO-NCW en de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA).
European Sustainability Reporting Standards (ESRS)
De uitwerking van de onderwerpen Environment, Social, Governance staan in de Europese duurzaamheidsrapportage standaarden (ESRS). Zie ook de bijbehorende datapunten.
De European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) heeft via een uitgebreid due diligence-proces twaalf standaarden opgesteld in samenspraak met een groot aantal stakeholders. De milieustandaarden gaan bijvoorbeeld over de CO2-uitstoot en waterverbruik. De sociale standaarden gaan bijvoorbeeld over de eigen werknemers maar ook over getroffen gemeenschappen. Daarnaast vallen onder andere anti-corruptiebeleid en dierenwelzijn onder de bestuurlijke standaard. De cross cutting standaarden geven de uitgangspunten en spelregels van de rapportages aan. Ze gaan ook over de bestuurlijke indeling van een onderneming, zoals de rol van het bestuur en man/vrouw-verdelingen.
Disclaimer: In het Omnibusvoorstel heeft de Europese Commissie voorgesteld om de rapportagestandaarden te vereenvoudigen en EFRAG gevraagd om technisch advies uit te brengen. In december 2025 heeft EFRAG de herziene ESRS gepubliceerd. Deze standaarden zijn nog niet vastgesteld via een gedelegeerde handeling door de Europese Commissie. Zie de vragen bij 'Wijziging CSRD door Omnibus-voorstellen' van de FAQ voor meer informatie over de Omnibus.
Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs (VSME)
De VSME is een door de Europese Commissie aanbevolen vrijwillige standaard voor duurzaamheidsrapportage.
Ondernemingen die niet onder de CSRD vallen maar vrijwillig een duurzaamheidsrapport willen opstellen kunnen gebruik maken van de VSME standaard. Daarnaast kunnen deze ondernemingen ook te maken krijgen met data uitvragen van rapportageplichtige ketenpartners. De VSME is een begrenzing aan wat CSRD-plichtige ondernemingen aan informatie mogen opvragen bij niet rapportageplichtige ondernemingen in hun waardeketen. Dit wordt de ‘value chain cap’ genoemd.
De definitieve versie van de VSME is in december 2024 door EFRAG aangeboden aan de Europese Commissie. De Europese Commissie heeft op 30 juli 2025 een formele aanbeveling (Recommendation EU 2025/1710) gepubliceerd waarin zij het gebruik van de VSME aanbeveelt voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (MKB). Als onderdeel van de Omnibus-voorstellen heeft de Europese Commissie aangekondigd dat de VSME mogelijk nog aangepast wordt. Op dit moment is het advies voor alle ondernemingen buiten het toepassingsbereik van de CSRD om de huidige VSME te gebruiken.
CSRD Duurzaamheidsverslaggeving en IMVO
De CSRD vraagt van ondernemingen dat ze rapporteren over duurzaamheid in hun eigen organisatie en hun keten. Veel ketens van bedrijven zijn internationaal en daar is ook vaak de grootste impact op mensenrechten, arbeidsomstandigheden en milieu. Dit is ook de reden dat rapportage over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) een belangrijk onderdeel is van de wetgeving. In de CSRD staat ook expliciet dat bedrijven bij de materialiteitsanalyse gebruik moeten maken van de UN Guiding Principles en de OESO-richtlijnen, die ook een goed raamwerk bieden om aan de slag te gaan.
Een bedrijf bouwt aan zijn toekomst door de visie en ambities op het gebied van duurzaamheid op de korte, middellange en lange termijn transparant te maken en te realiseren. De SER ondersteunt daarbij door bedrijven, vakbonden, ngo’s en de overheid samen te brengen, kennis uit te wisselen en projecten uit te voeren, bijvoorbeeld via de IMVO-convenanten. Lees meer over de SER en IMVO.
Nadere informatie
Heb je een vraag over de CSRD of ESRS? Neem dan contact op met Noortje Crabbendam of Susan Smid via SecretariaatIMVO@ser.nl.