Vrouwen vallen vaker en langer uit dan mannen. Dit hardnekkige verschijnsel heeft meerdere oorzaken. Zo nemen vrouwen nog altijd het grootste deel van (mantel)zorgtaken en het huishouden op zich. In combinatie met een drukke baan kan dit voor stress zorgen, waardoor de kans op uitval toeneemt. Daarnaast is er lang te weinig aandacht geweest voor vrouwengezondheid. Nathalie de Geus, algemeen directeur van ArboNed en Topvrouw van het Jaar 2025, pleit voor een bredere blik op duurzame inzetbaarheid.
Tekst: Berber Bijma | Leestijd: 3 minuten
Aan het woord:
“Als een van de grootste arbodiensten van Nederland kijken wij niet alleen naar het aantal ziekmeldingen, maar ook naar wat hierachter schuilgaat. Uit onze cijfers blijkt dat 31 procent van de vrouwen langdurig of herhaaldelijk verzuimt, tegenover 20 procent van de mannen. Het verschil is het grootst bij mensen tussen de 25 en 40 jaar, de levensfase waarin werk en jonge kinderen samenkomen.”
“Verzuim heeft zelden één oorzaak. Biologische, sociale en maatschappelijke factoren beïnvloeden elkaar. Zo is de verdeling van zorgtaken nog altijd ongelijk. Vrouwen combineren vaker betaald werk met mantelzorg. Daarnaast nemen ze meestal ook het huishouden en de organisatie van het gezinsleven op zich. Die mentale regie is nauwelijks zichtbaar, maar kost wel voortdurend energie. Tel daar werk en ambities bij op en de kans op stress en uitval neemt toe.”
“Veel heeft te maken met cultuur, beleid en de organisatie van werk. We richten ons nog te veel op herstel, terwijl de winst juist zit in preventie. Veel vrouwen trekken pas aan de bel als de belasting al lange tijd te hoog is. Dan resteert vaak alleen een langdurig re-integratietraject. Verzuimpreventie moet daarom niet alleen een taak zijn van HR of de arbodienst, maar onderdeel van de bedrijfsstrategie. Zeker nu arbeidsmarktkrapte, vergrijzing en druk op ons sociale stelsel toenemen.”
“Zorg is geen privékwestie die werkgevers niets aangaat. Leidinggevenden spelen een sleutelrol bij het gesprek hierover. Eenvoudige vragen als ‘Hoe gaat het echt met je?’ en ‘Is je werk nog goed vol te houden?’ kunnen veel verschil maken. Verder moet er ruimte zijn voor maatwerk. Soms is tijdelijk meer flexibiliteit in werktijden of taken nodig vanwege mantelzorg, (vrouwspecifieke) gezondheidsklachten of een bepaalde levensfase. Een goede werkgever heeft daar oog voor.”
“Ook die heeft een verantwoordelijkheid. Goede kinderopvang, onder- steuning van mantelzorgers en passende verlofregelingen helpen mensen gezond aan het werk te blijven. De SER kan hieraan bijdragen door sociale partners, overheid en wetenschap bij elkaar te brengen. Het vraagstuk raakt immers de arbeidsmarkt, de gezondheidszorg én sociale voorzieningen (de SER heeft in de afgelopen jaren diverse adviezen uitgebracht rond onderwerpen als mantelzorg en kinderopvang. Zie ook het kader, red.).”
“Zeker. Toen ik aan het begin van mijn loopbaan zwanger was, vroegen mensen of ik bleef werken – een vraag die mijn mannelijke collega’s nooit kregen. Later, toen mijn kinderen jong waren, wilde ik alle ballen in de lucht houden. Tot ik dacht: dan valt er maar een bal op de grond. Vorig jaar overleed mijn moeder onverwacht. Ik moest mijn collega’s laten weten dat ik tijdelijk niet volledig kon werken. Zij sprongen direct in. Dat maakt duidelijk hoe belangrijk een ondersteunende werkcultuur is.”
“Vrouwengezondheid is lang onderbelicht geweest. Medisch onderzoek en behandelrichtlijnen waren decennialang vooral gebaseerd op het mannenlichaam. Daardoor worden klachten bij vrouwen, zoals hormoongerelateerde aandoeningen of hart- en vaatziekten, nog te vaak laat herkend. Juist daarom verdienen vrouwspecifieke gezondheidsklachten in verzuimpreventie meer aandacht. Gelukkig groeit het bewustzijn hierover.”
“Het hogere verzuim onder vrouwen is een spiegel voor de samenleving. Zolang we voor vrouwen dezelfde belastbaarheid en levensloop verwachten als voor mannen, blijven de verschillen bestaan. Eva is geen Adam en heeft een ander lichaam. Pas wanneer werkgevers, werknemers en overheid die werkelijkheid erkennen, ontstaat een gezonde arbeidsmarkt waar iedereen veilig en met plezier kan blijven werken.”
De SER heeft in de afgelopen jaren diverse adviezen uitgebracht met aanbevelingen voor een betere balans tussen mannen en vrouwen. Voorbeelden zijn de adviezen over diversiteit in de top (zie ook de rubriek Feiten & cijfers), kinderopvang en het meest recente advies over mantelzorg.
