Sneller naar werk met perspectief
Het kabinet wil de komende jaren veel meer nieuwkomers aan het werk helpen. Terecht. Veel mensen staan veel te lang aan de kant. Maar snel aan het werk is niet hetzelfde als goed aan het werk. Nieuwkomers werken vaak onder hun niveau. Hoe zorgen we ervoor dat mensen sneller aan het werk gaan én dat hun talenten beter tot hun recht komen?
Leestijd: 3 minuten
Column van:
In het SER-advies Van aankomst naar toekomst (september 2026) werken we uit wat daarvoor nodig is. Het advies gaat over statushouders, Oekraïense ontheemden en asielzoekers. Onze boodschap is helder: help mensen zodra dat kan aan werk, maar heb vanaf het begin oog voor talent, ontwikkeling en perspectief.
Er is niets mis mee als iemand als pizzakoerier aan de slag gaat, al was hij in het land van herkomst fysiotherapeut of arts. Iedereen begint ergens. Maar houd die persoon wel in beeld. Bied ondersteuning bij taal, diplomawaardering en eventueel scholing. De eerste baan mag een tussenstation zijn, maar moet geen eindstation worden.
Ons advies bevat drie aanbevelingen. De eerste geldt voor de overheid: zet vanaf het begin in op volwaardige arbeidsdeelname. Breng vroegtijdig in beeld wat iemand kan en wil en kijk daarbij verder dan alleen diploma’s. Maak het mogelijk dat mensen werken en intussen de taal leren, een opleiding volgen of begeleiding krijgen. En geef gemeenten de wettelijke taak en middelen om hen daarbij te helpen.
De tweede aanbeveling geldt voor de sociale partners. Neem als werkgevers en werknemers het initiatief om samen met sectoren met personeelstekorten afspraken te maken over instroom, opleiding en begeleiding. En investeer daar ook in.
De derde aanbeveling gaat over de uitvoering. Er bestaan al veel structuren en instrumenten, daarom is er geen nieuw loket of overleg nodig. Zorg voor actiegerichte samenwerking tussen gemeenten, werkgevers en werknemers, onderwijs, UWV en Rijk. Zo kunnen afspraken daadwerkelijk van de grond te komen en worden knelpunten die regionaal niet zijn op te lossen, landelijk aangepakt.
Met dit SER-advies maken we de cirkel rond. Het eerdere advies Arbeidsmigratie naar waarde (2025) pleitte voor meer grip op arbeidsmigratie, goed werk en goede omstandigheden voor mensen die hier komen werken. Dit nieuwe advies gaat over hoe we omgaan met de mensen die hier al zijn en wat we kunnen doen om hun talenten zo goed mogelijk te benutten.
Ook daarom vind ik dit een bijzonder advies. Op dit politiek en maatschappelijk gevoelige onderwerp nemen werkgevers en werknemers samen verantwoordelijkheid. Mensen worden niet onnodig lang in de wachtstand gehouden, maar krijgen de kans om de taal te leren, zich te ontwikkelen en aan het werk te gaan.
Het is belangrijk dat nieuwkomers snel aan het werk kunnen. Maar het is nog belangrijker dat zij perspectief hebben op werk waarin ze hun talenten kunnen ontplooien en hun kennis en vaardigheden kunnen benutten. Dat is niet alleen goed voor hen, maar ook voor de organisaties en bedrijven waar ze werken én voor onze hele samenleving.
