Zwaar werkregeling NS
Meer over de cao en de zwaar werkregeling is te vinden op de site van NS.
Zicht op
‘We willen mensen zo fit mogelijk met pensioen laten gaan’
NS-medewerkers die zwaar werk doen, kunnen tot drie jaar eerder stoppen met werken. Met een structurele regeling in de cao heeft het spoorwegbedrijf een primeur te pakken. De regeling is fijn voor werknemers, maar wat levert het de NS op? Dat vertelt bestuurslid en directeur people & IT Liesbeth Kaashoek. “Uitdragen dat je binnen deze organisatie gezond oud kunt worden, maakt ons een aantrekkelijke werkgever.”
Tekst: Nicole Gommers | Leestijd: 4 minuten
Aan het woord:
Wat was voor NS de aanleiding om met de zwaar werkregeling te komen?
“Werknemers vroegen al langer om een dergelijke structurele regeling, er is echt behoefte aan. Voor ons is het vooral belangrijk dat onze mensen zo gezond mogelijk met pensioen gaan. Doordat we om tafel gingen voor cao-onderhandelingen – afgelopen zomer werd een akkoord bereikt – hadden we nu de kans om dit te realiseren. We hadden al een algemene tijdelijke regeling voor vervroegde uittreding, maar wilden een regeling die specifiek is toegespitst op medewerkers met zwaar werk.”
Hoe hebben jullie zwaar werk gedefinieerd?
“Samen met de vakbonden, onze medewerkers en specialisten zoals arbeidsdeskundigen hebben we vier categorieën onderscheiden die werk zwaar maken: fysieke belasting, psychische belasting, werktijden en de werkomgeving. Fysieke belasting gaat bijvoorbeeld over veel staan of zwaar moeten tillen. Te maken krijgen met agressie of menselijk leed valt in de tweede categorie. Werktijden gaat over onregelmatig werk, bijvoorbeeld in de nacht. Er zijn zelfs mensen die bij NS een dubbelonregelmatig rooster draaien: vroege diensten, late diensten én in de nacht. Onder werkomgeving valt bijvoorbeeld werken met gevaarlijke stoffen of blootstaan aan trillingen. In deze hoofdcategorieën stelden we 22 mogelijk bezwarende elementen vast. 150 medewerkers met verschillende functies gaven input op alle categorieën en hechtten gewicht aan al deze bezwarende elementen.”
‘Er is binnen en buiten de ov-sector veel interesse voor deze regeling’
Om welke beroepen gaat het?
“Het gaat onder meer om conducteurs en machinisten. Zij krijgen met agressie te maken, moeten langdurig staan en draaien nachtdiensten. Voor machinisten geldt dat ze in hun eentje in de cabine zitten en helaas te maken krijgen met zelfdodingen op het spoor. Maar ook monteurs die fysiek belastende elementen in het werk hebben komen in aanmerking voor de regeling. Evenals collega’s die vanuit het hoofdkantoor zorgen voor bijsturing tijdens verstoringen; dan gooien ze alles om en dat kan stressvol zijn. Ook zij werken in diensten, want het werk gaat 24/7 door.”
Hoe weten medewerkers of ze in aanmerking komen en hoe ziet de regeling eruit?
“Collega’s met een lange carrière bij NS hebben vaak in verschillende functies gewerkt. Ze waren bijvoorbeeld eerst machinist, daarna teammanager en werkten dan nog een aantal jaar bij de planning op het hoofdkantoor. We hebben daarom een calculator gemaakt waarin medewerkers hun arbeidsverleden kunnen invoeren. Er rolt dan een aantal punten uit. Bij het maximale aantal punten kun je drie jaar eerder stoppen met werken. Je ontvangt dan de volledige vergoeding, ofwel een maandelijkse vergoeding vergelijkbaar met een AOW-uitkering voor alleenstaanden. Het vernieuwende is dat je ook gedeeltelijk aanspraak op de regeling mag doen. Grote groepen collega’s zullen tussen de 12 en 36 maanden vergoeding krijgen. De regeling gaat in op 1 januari 2026.”
Kun je de regeling ook gebruiken om minder te gaan werken?
“Nee. Als je stopt, dan stop je. Je kunt niet zeggen: ik had een vergoeding voor een jaar, spreid die voor mij maar over drie jaar uit. Er zijn trouwens wel allerlei andere randvoorwaarden die het werk voor oudere collega’s minder zwaar kunnen maken. Zij hoeven bijvoorbeeld niet tot het eind van hun carrière nachtdiensten te draaien.”
NS is de eerste met deze structurele regeling. Wat levert het jullie op als werkgever?
“Voor ons is het het belangrijkst dat mensen zo fit mogelijk met pensioen gaan; we willen een verantwoorde werkgever zijn. Uitdragen dat je binnen deze organisatie gezond oud kunt worden, maakt ons een aantrekkelijke werkgever. Het is een van de redenen waardoor mensen voor ons willen werken, of op latere leeftijd nog voor een andere functie binnen NS durven kiezen.
We merken dat er van binnen en buiten de ov-sector veel interesse is voor hoe je zo’n regeling in je cao kunt opnemen. De belangrijkste tip: doe het samen met de vakbonden en je medewerkers, zodat je met elkaar tot een stevige onderbouwing komt. En zorg ervoor dat je dit toespitst op de mensen die het nodig hebben. Maak de regeling niet te algemeen. Ik zie hierin zeker een rol voor de SER, om de link tussen sectoren te leggen en in te zetten op kennisdeling.”
