SER-advies

Naar een nieuw pensioenstelsel

De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft overeenstemming bereikt over een nieuw, meer toekomstbestendig stelsel. Met de voorstellen in het SER-advies 'Naar een nieuw pensioenstelsel' sluit het stelsel beter aan op de veranderende arbeidsmarkt, worden pensioenregelingen persoonlijker en transparanter en komt er eerder zicht op een koopkrachtig pensioen.
Het SER-advies maakt onderdeel uit van een breder pakket van afspraken tussen kabinet, werkgeversorganisaties en vakbonden. In dat pakket staan afspraken over de stijging van de AOW-leeftijd, de koppeling tussen de pensioenleeftijd en de levensverwachting, vroegpensioen voor zwaar werk en arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Voor de afspraken verwijst de SER naar het persbericht d.d. 5 juni van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierdoor kunnen mensen op gezonde en verantwoorde wijze naar hun pensioen toegroeien, met voldoende financiële basis tijdens hun pensioen.

Twee pensioenregelingen

De SER introduceert ‘het nieuwe contract’, een premieregeling waarbij deelnemers zowel in de pensioenopbouwfase als –uitkeringsfase risico’s delen. Werkgevers- en werknemersorganisaties krijgen in hun sector de mogelijkheid om te kiezen voor deze premieregeling. Daarnaast stelt de SER voor om de bestaande verbeterde premieregeling met risicodeling in de uitkeringsfase toegankelijk te maken voor bedrijfstakpensioenfondsen. In deze regeling wordt in de opbouwfase gewerkt aan een persoonlijk pensioenvermogen dat in de jaren voor het pensioen geleidelijk wordt ingebracht in het collectief vermogen van gepensioneerden en aanspraak geeft op een uitkering.

Eerder koopkrachtig, persoonlijk en transparant pensioen 

In beide premieregelingen komen de rendementen eerder dan nu beschikbaar voor de opbouw van pensioen. Er hoeven minder buffers opgebouwd te worden. Er is dus eerder zicht op een koopkrachtig pensioen. Maar als het economisch tegenzit, is dat ook merkbaar. Daarom worden financiële schokken gedempt bijvoorbeeld via beleggingsbeleid en spreiding van schokken. Het nieuwe pensioenstelsel geeft deelnemers beter inzicht in de samenhang tussen de ingelegde premie en hun verwachte pensioenuitkering. Verder komt er ruimte in het beleggingsbeleid om goede resultaten te behalen voor een goed pensioenresultaat voor jongeren, zonder dat dit leidt tot te veel risico’s voor ouderen.

Compensatie afschaffing doorsneesystematiek

Het kabinet wil de ‘doorsneesystematiek’ waarmee nu pensioen wordt opgebouwd afschaffen. Bij alle regelingen wordt overgegaan naar een leeftijdsonafhankelijke premie waarmee deelnemers de pensioenopbouw krijgen die aansluit bij hun leeftijd. De SER adviseert dat deelnemers die nadeel ondervinden van afschaffing van de doorsneesystematiek, op kostenneutrale wijze compensatie moeten krijgen. Sociale partners zullen afspraken maken met het kabinet over een wettelijk kader voor het waarborgen van een zorgvuldige en evenwichtige overgang dat ook richting geeft aan partijen op decentraal niveau.

Verbeteringen voor alle pensioenregelingen

Daarnaast stelt de SER voor om het in alle contracten mogelijk te maken dat mensen op hun pensioendatum kunnen kiezen voor opname van een bedrag ineens van maximaal 10 procent. Ook vindt de SER het belangrijk dat bij de herziening van het stelsel het nabestaandenpensioen meer wordt gestandaardiseerd, dat het begrijpelijker wordt en dat risico’s voor betrokkenen worden verkleind. Nu zijn er nogal eens onduidelijke situaties bij baanwisseling en echtscheiding.

Makkelijkere pensioenopbouw voor zzp’ers

De voorgestelde hervormingen zullen ertoe leiden dat de ingelegde premie meer ten goede komt aan de eigen pensioenopbouw. Dit maakt het makkelijker voor zzp’ers om aanvullend pensioen op te bouwen. De SER vraagt het kabinet het daarbij mogelijk te maken dat zzp’ers zich vrijwillig kunnen aansluiten bij een pensioenfonds of PPI.