Werk en onderwijs

Vluchtelingen met verblijfsvergunning mogen in Nederland gewoon aan het werk. In de praktijk is het voor vluchtelingen vaak wel lastiger om een (fulltime) baan te vinden. Hoe staat het ervoor met de integratie van vluchtelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt?

Aandeel werknemers onder statushouders neemt toe

Het CBS volgt periodiek de maatschappelijke positie van statushouders die in 2014 een verblijfsvergunning hebben gekregen. De meest recente publicatie van deze cohortstudie is CBS (2020) Asiel en Integratie. Voor dit cohort zien we dat na vier-en-een-half jaar 38 procent van alle 18- tot 65-jarige statushouders een baan heeft. Niet alleen stijgt de arbeidsdeelname van deze statushouders gestaag; we zien ook dat de verschillen in arbeidsdeelname tussen de nationaliteiten kleiner worden.

Aandeel werkenden onder 18- tot 65- jarigen die in 2014 verblijfsvergunning asiel ontvingen, aantal maanden na ontvangen vergunning

 bron: CBS, Asiel en Integratie, 2020

Afhankelijkheid bijstand onder statushouders neemt af

Uit het cohortonderzoek van het CBS blijkt ook dat statushouders met het toenemen van de verblijfsduur in Nederland, steeds minder afhankelijk van een bijstandsuitkering zijn (zie figuur 3.10.1). Anderhalf jaar na het verkrijgen van de verblijfsvergunning, ontvangt 90 procent van de 18 tot 65-jarigen die in 2014 een vergunning hebben gekregen, een bijstandsuitkering. Vier-en-een-half jaar na het verkrijgen van een vergunning – is dit percentage gedaald naar 51 procent. Dit kunnen ook statushouders met een (deeltijd) baan zijn.

Zoals in de figuur is te zien, ontvangt niet iedereen meteen een bijstandsuitkering. Veel statushouders verblijven de eerste maanden nog in de asielopvang, waar zij geen uitkering ontvangen, maar leefgeld. Pas wanneer statushouders worden gehuisvest in een gemeente, komen ze in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Met het verstrijken van de tijd worden de verschillen tussen de verschillende groepen steeds kleiner.

Aandeel uitkeringsgerechtigden onder 18- tot 65- jarigen die in 2014 verblijfsvergunning asiel ontvingen, aantal maanden na ontvangen vergunning bron: CBS, Asiel en Integratie, 2020

Steeds meer statushouders volgend onderwijs, vaak een opleiding binnen het MBO

Van alle statushouders die in 2014 hun vergunning kregen, volgt 28 procent onderwijs op 1 oktober 2015 en een jaar later (op 1 oktober 2016) volgt 31 procent van hen onderwijs. Dit percentage blijft stijgen naar 37 procent in 2019. Statushouders die later in Nederland een vergunning kregen, volgen vaker een opleiding. 

Onderwijspositie op 1 oktober 2019 van personen met verblijfsvergunning asiel verkregen in 2015, naar onderwijssoort en leeftijd 

Bron: CBS, Asiel en Integratie, 2020

Steeds meer MBO

Statushouders die het voortgezet onderwijs verlaten, stromen met name door naar het middelbaar beroepsonderwijs. Met betrekking tot het niveau van de mbo-opleiding volgt men in de eerste jaren met name niveau 1 (ca. 70% van alle statushouders die mbo volgen in 2016), maar dat verandert geleidelijk naar niveau 2. In oktober 2019 volgen er meer statushouders niveau 2 dan niveau 1. Ook de andere niveaus (3 en 4) nemen in aantal toe, zij het niet zo hard als niveau 2.Relatief gezien volgen veel statushouders uit Eritrea een mboopleiding (75 procent van alle onderwijsvolgende Eritrese statushouders in 2018). Dat heeft te maken met de leeftijdsverdeling van de statushouders: er zijn relatief veel Eritrese statushouders in de leeftijd van 18 tot 23 jaar.

Opleiding onder Syriërs

Van de niet-schoolgaande Syriërs tussen de 15 en 64 jaar heeft ongeveer een vijfde hbo of wo als hoogst gerealiseerde opleidingsniveau. Het gerealiseerde opleidingsniveau van Syriërs lijkt het meest op dat van de Afghaanse en Iraakse groep. Kenmerkend is een aanzienlijke groep met een diploma in het hoger onderwijs en een substantiële groep die maximaal basisonderwijs heeft behaald. In deze figuur staat het opleidingsniveau van vluchtelingen en een aantal andere grote migrantengroepen in Nederland.

Gerealiseerd opleidingsniveau van 15-64 jarige niet-schoolgaanden naar herkomst (%)

 

Opleidingsniveau

Bron: SCP, Syriërs in Nederland, 2018.

Klant aan de balie Guido Koppes