Wegwijzer nieuwe wettelijke consumentenregels

Vanaf 13 juni 2014 gelden er diverse nieuwe consumentenregels, op grond van de Implementatiewet richtlijn consumentenrechten (Irc). In veel overleggroepen is overleg gaande over aanpassing van de tweezijdige Algemene Voorwaarden (AV) aan de Irc. Om het overleg te vergemakkelijken vindt u op deze pagina een wegwijzer. Deze wegwijzer is bedoeld als een hulpmiddel voor overlegpartijen om daarbij de juiste keuzes te maken. Eerst wordt de nieuwe wet kort toegelicht, daarna worden de implicaties van de nieuwe wet inzichtelijk gemaakt aan de hand van vragen en modules. Andere consumentenwetgeving blijft uiteraard van kracht en wordt hier niet behandeld.

Korte toelichting

De Irc komt voort uit de Europese richtlijn voor consumentenrechten en geldt alleen voor overeenkomsten tussen ondernemers en consumenten. De wet is dus bijvoorbeeld niet van toepassing op overeenkomsten tussen ondernemers onderling. De wet versterkt de positie van consumenten, met name door hen extra rechten te geven bij een koop op straat, aan de deur, via telefoon of internet. Deze extra rechten bestaan onder andere uit (nieuwe) informatieverplichtingen van de ondernemer en verlenging van de bedenktijd van de consument. Ook versterkt de wet de rechtspositie van ondernemers jegens consumenten die van hun herroepingsrecht gebruik maken. Meer informatie over de Irc is opgenomen op de site van ConsuWijzer en van de Autoriteit Consument en Markt.

Gevolgen van de nieuwe wet

  • De nieuwe wet heeft wijziging van het Burgerlijk Wetboek (BW) tot gevolg en wijziging van diverse andere verband houdende wetten, onder meer de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet op het financieel toezicht en de Colportagewet. Die laatste is geheel ingetrokken. 
  • Voor het voorwaardenoverleg zijn vooral de wijzigingen in het contractenrecht relevant, vanaf BW Boek 6, titel 5, afdeling 2B Bepalingen voor overeenkomsten tussen handelaren en consumenten. In de wet wordt de term handelaar gehanteerd, in het voorwaardenoverleg wordt de meer gebruikelijke term ondernemer gebruikt.
  • De nieuwe regels hebben een dwingendrechtelijk karakter. Dat betekent dat zij voorrang hebben op bepalingen in AV die daaraan afbreuk zouden doen. De geschillencommissies houden daarmee sinds 13 juni 2014 al rekening. Uiteraard laten de nieuwe regels alle ruimte voor aanvullende bovenwettelijke afspraken tussen partijen.

Vragenpad: Welke wijzigingen zijn wanneer relevant?

SER wegwijzer vragen nieuwe consumentenregels

Niet elke wijziging in het BW als gevolg van de Irc zal bij elk voorwaardenoverleg even relevant zijn. Een beeld van de relevantie kan men al verkrijgen door een kort vragenpad af te lopen. Om te beginnen kent de wet een aantal uitzonderingen op het toepassingsbereik.

  • Vraag 1 luidt daarom: Is de wet wel of niet van toepassing op het type overeenkomst en AV waarover overleg wordt gevoerd? Bij een bevestigend antwoord komt u bij twee vervolgvragen waarmee de relevantie gerichter vast te stellen is.
  • Vraag 2 gaat over de juridische aard van de overeenkomst die tussen ondernemers en consumenten in de branche (gebruikelijk) wordt gesloten.
  • Vraag 3 betreft de vraag hoe en waar dergelijke overeenkomsten (gebruikelijk) worden afgesloten. 
  • Vraag 4 gaat - als de relevantie eenmaal precies is vastgesteld- erover, of het raadzaam is wel of geen aandacht in de AV eraan te besteden, en zo ja, in welke vorm.

De vier vragen zijn in het vragenpad schematisch weergegeven. Bij de vragen 1 en 4 komt u bij doorklikken uit op een nieuwe pagina met nadere toelichting. Bij de vragen 2 en 3 kan met een toelichting van een pagina niet worden volstaan. Omdat een en ander vrij ingewikkeld ligt, is bij die vragen als hulpmiddel een aantal modules ontwikkeld, die uiteindelijk doorlinken naar de relevante wetsartikelen. Er zijn bijvoorbeeld modules die aansluiten bij de wijze waarop de overeenkomst is gesloten (in / buiten winkelruimte, op afstand) en bij de inhoud of vorm van de informatieverplichtingen (zoals de vormeis dat een buiten de winkelruimte gesloten overeenkomst wordt bevestigd). 

SER pijl  Naar het vragenpad

SER wegwijzer laat zien waar wijzigingen optreden in consumentenregels

8 Modules met wetboekverwijzingen

Afhankelijk van de door u gegeven antwoorden, komt u steeds bij de relevante modules terecht. Elk van de modules leidt uiteindelijk naar precies dat deel van de wet dat voor uw situatie geldt.

Module A Overeenkomsten tussen ondernemers en consumenten
Module B Verkoop winkelruimte
Module C Verkoop buiten winkelruimte + Verkoop op afstand
Module D Verkoop buiten winkelruimte
Module E Verkoop op afstand
Module F Financiële producten en diensten
Module G Koop van roerende lichamelijke zaken
Module H Bijzondere gevolgen van niet-nakoming van de verplichtingen van de verkoper.

Gemakshalve is ook een pagina opgenomen met daarin een overzicht van alle modules bij elkaar (A t/m H). 

SER pijl Naar het overzicht van alle modules

Groeischema

Hieronder treft u een groeischema aan. Daarin wordt per Irc-bepaling verwezen naar de bedingen in tweezijdige AV die daar aan zijn aangepast. Dat zijn nu alleen nog bedingen uit de set AV thuiswinkel. Ze kunnen hopelijk andere branches inspiratie bieden. Zodra er nieuwe voorbeelden zijn, worden deze meteen aan het groeischema toegevoegd.

De voorbeelden tot nu toe hebben betrekking op Module C Verkoop buiten winkelruimte + Verkoop op afstand.

Per 1 juni 2014: 

AV Thuiswinkel* Burgerlijk Wetboek
Art. 4 - Het aanbod Art. 6:230 onder m – Informatieverplichting verkoop op afstand
Art. 5 – De overeenkomst Art. 6:230 onder m – Informatieverplichting verkoop op afstand
Art. 6 – Herroepingsrecht Art. 6:230 onder o – Ontbindingsrecht
Art. 7 - Verplichtingen van de consument tijdens de bedenktijd Art. 6:230 onder s – Terugzending geleverde zaken
Art. 8 - Uitoefening van het herroepingsrecht door de consument en kosten daarvan Art. 6:230 onder o – Ontbindingsrecht; 
Art. 6:230 onder s – Terugzending geleverde zaken
Art. 9 - Verplichtingen van de ondernemer bij herroeping Art. 6:230 onder o – Ontbindingsrecht; 
Art. 6:230 onder r - Vergoeding betalingen
Art. 10 - Uitsluiting herroepingsrecht Art. 6:230 onder p - Geen ontbindingsrecht

* De AV webshop keurmerk zijn op deze punten identiek aan de AV thuiswinkel.