Bekijk diversiteit eens vanuit een ander perspectief

Het antwoord op de vraag waarom diversiteit meerwaarde biedt voor het bedrijfsleven, is simpel te beantwoorden: een organisatie die diverser is samengesteld, kan vanuit verschillende invalshoeken en visies opereren. Een divers samengestelde organisatie begrijpt beter wat er speelt bij de doelgroep(en) die bediend worden en past dus ook haar dienstverlening aan op de behoeften van die doelgroep.

Het antwoord op de vraag waarom diversiteit meerwaarde biedt voor het bedrijfsleven, is simpel te beantwoorden: een organisatie die diverser is samengesteld, kan vanuit verschillende invalshoeken en visies opereren. Een divers samengestelde organisatie begrijpt beter wat er speelt bij de doelgroep(en) die bediend worden en past dus ook haar dienstverlening aan op de behoeften van die doelgroep. Het is een bekend verhaal, en daarom zou je denken dat organisaties diversiteit vanzelf omarmen, vanuit intrinsieke motivatie. Hoe kan het dan dat diversiteit toch al lange tijd zo’n complex vraagstuk is? 

Laten we eerst eens kijken naar Nederland in z’n geheel. We kunnen niet langer spreken van een homogene groep die hier woont, werkt en recreëert. De afgelopen 40 jaar is Nederland veranderd door de komst van verschillende nieuwe medelanders. Dit heeft ons land op vele fronten verrijkt, maar de gemêleerde samenstelling van de bevolking stelt ons daarnaast voor meerdere uitdagingen, ook als het gaat om diversiteit, inclusie en participatie in de verschillende lagen van het bedrijfsleven. Begrijpelijk, want binnen een diverse groep heb je nu eenmaal te maken met verschillen in communicatie, omgangsvormen en waarden. 

Sociaal-maatschappelijke en economische motieven versterken elkaar

Makkelijke oplossingen zijn er niet, maar het begint met het besef dat we diversiteit – wat betreft gender, maar ook wat betreft inclusie van álle mensen – vooral samen moeten aanpakken. Wanneer niet alle stakeholders participeren, dan stagneert het geheel. Eerst wat de vrouwen betreft. Laten we stellen dat de verschillende feministische golven, ook de meest recente, de positie van de vrouw ten goede zijn gekomen met verworvenheden zoals het kiesrecht, betaald werk, economische zelfstandigheid, gelijke kansen op de arbeidsmarkt en het onderwijs. Ik durf te concluderen dat de positie van de vrouw ook vandaag de dag nog stukje bij beetje beter wordt. Natuurlijk zijn er nog genoeg uitdagingen, maar over het algemeen genomen is er een goede basis. 

Desondanks zijn er nog groepen in de samenleving – denk aan mensen met een migratieachtergrond van de eerste en tweede generatie – die onvoldoende aansluiting vinden in de samenleving als geheel en in het bedrijfsleven. Die aansluiting binnen het bedrijfsleven is van cruciaal belang, want wat gebeurt er op persoonlijk niveau als mensen een goede baan hebben waarin ze zich kunnen ontwikkelen? Buiten het feit dat mensen zich van waarde voelen, leveren zij op die manier ook een bijdrage aan de Nederlandse economie. En wat betekent dat uiteindelijk voor het land? Precies! 

Er wordt kortom te weinig gekeken naar de bedrijfseconomische voordelen van een effectief diversiteitsbeleid, er valt letterlijk winst mee te behalen. Voorstanders van diversiteitsbeleid halen meestal sociaal-maatschappelijke motieven aan, maar juist binnen de corporate setting kunnen zowel sociaal als economische motieven goed naast elkaar bestaan. En elkaar versterken. 

Wanneer er top-down beslissingen worden genomen die van invloed zijn op de gehele organisatie, dan moeten alle beslissers rekening houden met verschillende invalshoeken en visies. En dat kan alleen als er vanuit de beslissers genoeg kennis en ervaring is over de verschillende onderwerpen waar zij beleid voor moeten ontwikkelen. Raden van commissarissen en raden van toezicht zouden diversiteit en inclusie als vast punt op de agenda moeten opnemen en ook dit weer vertalen naar concrete doelstellingen. Hierdoor neemt de slagingskans op succesvolle implementatie veel sneller toe en zullen alle stakeholders binnen de organisatie ook beter de dynamiek begrijpen en er beter naar kunnen handelen. 

Het zou mooi zijn als we met elkaar naar een nieuw perspectief kunnen gaan. Vanuit de top kan het juiste voorbeeld worden gegeven, want leiders creëren nog meer leiders en geen volgers. 

Fauzia Mahomed Radja is directeur van FM Consultancy, bestuurder van het VNO-NCW West VrouwenNetwerk, lid van de raad van toezicht van het Onderwijsmuseum en voorzitter van New European Cultural Collaborations.