Welke onderwerpen zijn voor flexwerkers van belang?

De medezeggenschapsonderwerpen die voor flexwerkers van belang zijn, liggen doorgaans vooral op het terrein van het sociale beleid. De OR heeft ten aanzien van het sociale beleid onder meer instemmingsrecht en een stimulerende taak op grond van de artikelen 27 respectievelijk 28 Wet op de ondernemingsraden (WOR).

Het gaat om:


Arbeidsvoorwaarden

Denk aan:
  • de naleving van arbeidsvoorwaarden, voortvloeiende uit de wet, de cao en interne bedrijfsregelingen
  • een beloningssysteem
  • een pensioenovereenkomst, een winstdelingsregeling of spaarregeling.
Voorbeeld

In een algemeen verbindend verklaarde cao is bepaald dat werknemers met een arbeidsovereenkomst van 12 maanden of meer recht hebben op een vergoeding voor telefoonkosten. In de cao is ook vastgelegd dat de werkgever en de OR van de cao afwijkende afspraken met elkaar kunnen maken over de telefoonkosten. De flexwerkers in een organisatie komen volgens het arbeidsvoorwaardenreglement vanaf drie maanden na indiensttreding in aanmerking voor een telefoonkostenvergoeding, ongeacht de duur van hun arbeidsovereenkomst.

Ongeveer een derde van het personeelsbestand heeft een dienstverband dat korter is dan een jaar. In strijd met het arbeidsvoorwaardenreglement vergoedt de organisatie aan deze groep flexwerkers geen telefoonkosten. De OR kan dit bij de bestuurder aankaarten door het onderwerp te agenderen voor een overlegvergadering of overleg over de algemene gang van zaken.


Arbeidstijden en arbeidsomstandigheden

Denk aan:
  • arbeidstijden en rusttijden, werktijden en pauzes, ploegendiensten, dienstroosters, deeltijdwerk, overwerk, variabele werktijden
  • een vakantieregeling, waarin is vastgelegd hoe en/of in welke periode vakantiedagen kunnen worden opgenomen
  • voorschriften op het gebied van de arbeidsomstandigheden, het ziekteverzuim of het re-integratiebeleid.

Zijn hierover al afspraken gemaakt, dan zou men de naleving hiervan nog eens onder de loep kunnen nemen.

Voorbeeld

In een organisatie wordt in ploegendiensten gewerkt en zijn de veiligheidsrisico’s hoog. Het afgelopen jaar is het aandeel flexwerkers in de organisatie gegroeid van 25 procent naar 45 procent. In de laatste risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is daar nog geen rekening mee gehouden. De werkdruk is hoog – net als het ziekteverzuim. Er heeft laatst een bedrijfsongeval plaatsgevonden, waarbij een uitzendkracht betrokken was.

Een en ander vergt veel van alle werkenden. De medewerkers met een vast contract moeten veel tijd investeren in het inwerken van nieuwe flexwerkers. Tegelijkertijd is er onvoldoende aandacht voor het geven van veiligheidsinstructies aan uitzendkrachten. De organisatie en medewerkers worden daardoor blootgesteld aan grote risico’s.

De OR heeft ideeën over hoe het anders kan. Een meer strategische planning, zelf roosteren, een bredere inzetbaarheid van alle werkenden en andere wijze van instructie verkleinen de veiligheidsrisico’s, verbeteren de arbeidsomstandigheden en de motivatie van de werkenden en verkorten bovendien de hoeveelheid onderhanden werk en de levertijden. De OR kan met behulp van het initiatiefrecht een voorstel doen aan de bestuurder.


Personeelsbeleid

Dit gaat over:
  • het aanstellings-, ontslag- of bevorderingsbeleid
  • de personeelsopleiding
  • de personeelsbeoordeling.
Voorbeeld

Vinden er in de organisatie evaluatie-, functionerings-, beoordelings- en exitgesprekken plaats met flexwerkers met een kort tijdelijk contract, oproepkrachten, gedetacheerden en uitzendkrachten? Overweeg om dit systematisch en zo objectief mogelijk te regelen en bewaak dan ook de uitvoering. De OR kan dit in een overlegvergadering aan de orde stellen.


Werkoverleg

Denk aan:
  • werkoverleg
  • interne overdracht (delegatie) van bevoegdheden.
Voorbeeld

In een organisatie is de vraag naar te leveren producten sterk gegroeid en is tegelijkertijd sprake van een hoog ziekteverzuim. De werkdruk is hoog en er wordt veel zelfstandigheid gevraagd van de medewerkers.

Onlangs zijn twaalf extra flexwerkers aangetrokken om aan de vraag te kunnen blijven voldoen en de deadlines te kunnen halen. Op initiatief van de OR betrekt de organisatie deze flexwerkers meer bij het werk door hen deel te laten nemen aan het werkoverleg. Daardoor kunnen de flexwerkers op een laagdrempelige manier worden geïnformeerd, kunnen er afspraken worden gemaakt over onderlinge samenwerking en is iedereen in de gelegenheid om actief input te leveren en invloed uit te oefenen. Dat is goed voor de organisatie, de werkomstandigheden en werkverhoudingen. Er neemt ook een OR-lid deel aan het werkoverleg om een terugkoppeling te geven van wat er in onder meer de overlegvergadering is besproken en om informatie en input te krijgen.


Gelijke behandeling en non-discriminatie

Onderwerpen van belang zijn:
  • gelijke behandeling mannen en vrouwen
  • non-discriminatie.
Voorbeeld

In een organisatie worden veel flexibele arbeidsrelaties vervuld door jonge vrouwen en medewerkers met een migratieachtergrond. De salarissen van deze flexwerkers zijn relatief lager dan die van mannelijke collega’s met een vaste arbeidsovereenkomst. Bovendien is sprake van ongelijke promotiekansen en opleidingsmogelijkheden. De OR besluit daarom om meer aandacht te besteden aan de gelijke behandeling van de flexwerkers in de organisatie.