Overzicht van publicaties

Deze publicaties zijn bijeengebracht door de Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM).

Titel: Iets nieuws om te melden
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 15 (2018) 7 (jul), p. 13-14

Eén van de belangrijkste vormen van communicatie met de uw achterban is de nieuwsbrief. Hiermee informeert de OR de werknemer over de successen en verdere plannen van de ondernemingsraad. In een nieuwsbrief kan de OR de hele achterban op een makkelijke manier in één keer toespreken. Hoe creëer je een goede OR-nieuwsbrief?


Titel: Checklist : wat vinden uw collega’s ervan?
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 15 (2018) 3 (mrt), p. 21

De ondernemingsraad heeft een dubbele taak: overleg met de ondernemer en vertegenwoordiging van de achterban. Het is aan de OR om daar het goede evenwicht in te vinden. Toch zijn de meeste ondernemingsraden voornamelijk bezig met dat overleg en hobbelt de vertegenwoordiging er op grote afstand achteraan. Dat is jammer, want u staat veel sterker in het overleg als de bestuurder weet dat u werkelijk de mening van de werknemers vertegenwoordigt.


Titel: Breng bestuurder op ideeën : vermijd ja-maar-gedrag
Auteur: Rijk, T. de
Bron: OR Magazine, 1 (2017) 7 (dec), p. 20-21

Klagen over dat de or te laat bij 'alles' betrokken wordt, doet de medezeggenschap geen goed. Zelf met nieuwe informatie en ideeën komen wel.


Titel: Social media: ook maar een middel - Praktijkkatern Sociale media
Auteur: Rijk, T. de
Bron: OR magazine, 1 (2017) nr. 2/3 (jul/aug), p. 18-19

Social media: niemand ontkomt eraan. Ook een OR zal er op vele manieren mee geconfronteerd worden. Doelbewust hiermee omgaan kan de OR veel opleveren. Maar het is geen wondermiddel. De kansen en bedreigingen van social media en hoe organiseer je het.


Titel: Handvatten proactieve medezeggenschap : van achteraf naar vooraf
Auteur: Franken, C.; Schols, C.
Bron: OR magazine, 1 (2017) 1 (jun), p. 16-17

De OR van vandaag werkt pro-actief en voegt waarde toe aan de besluitvorming. In dit artikel vier handvatten voor proactieve medezeggenschap: 1. Netwerken met sleutelfiguren; 2. Vroegtijdig inbreng leveren; 3. Investeer in je achterban; 4. Stimuleer directe participatie.


Titel: Laat zien wat de or heeft bereikt : het nut van een goed jaarverslag
Auteur: Geest, M. van
Bron: OR informatie, 42 (2016) 11 (nov), p. 30-31

Artikel 14 lid 2h van de WOR roept or's op om het maken en publiceren van een jaarverslag vast te leggen in hun or-reglement. Is het verslag een noodzakelijk kwaad of nuttig communicatiemiddel? Dit artikel pleit voor meer aandacht voor het or-jaarverslag. Laat zien waar je trots op bent!


Titel: OR: positioneer en profileer u! : maak werk van goede achterbancommunicatie aan de hand van vijf stappen
Auteur: Visser, T.
Bron: OR Rendement, 13 (2016) 10 (okt), p. 4-5

Een veelgehoorde klacht in de OR-wereld is dat de OR onvoldoende zichtbaar is voor de achterban. Zichtbaar zijn begint bij goede achterbancommunicatie. Helaas voelt dat in de praktijk voor veel OR'en als een 'mission impossible': collega's lezen de OR-nieuwsbrief amper, op het inloopspreekuur komt nauwelijks iemand opdagen en de verslagen van OR-vergaderingen zijn ergens weggestopt in een hoekje op het intranet. Tijd om aan de slag te gaan met vijf simpele stappen!


Titel: Trek alles uit uw achterban! : leer uw organisatie kennen via een medewerkersparticipatie-onderzoek
Auteur: Sapulete, S.
Bron: OR Rendement, 13 (2016) 10 (okt), p. 20-21

Uw OR heeft het soms behoorlijk lastig, want het continu afwegen van de belangen van verschillende stakeholders - zoals de bestuurder, HR, de toezichthouder en de achterban - kost een hoop tijd. Door tijdsdruk, geheimhoudingsplicht of gevoel van weinig animo voor het OR-werk schiet achterbanraadpleging nog weleens te kort. Dat is zonde, want uiteindelijk doet u het voor hen! Wat kunt u doen?


Titel: Meer managers in medezeggenschap! : een manager in de OR kan van grote toegevoegde waarde zijn
Auteur: Buijs, P.
Bron: OR Rendement, 13 (2016) 6 (jun), p. 26-27

Er zijn maar weinig leidinggevenden lid van een OR. En dat is jammer! Dat ze ontbreken in de OR, is vanuit hun perspectief te begrijpen: ze kunnen al makkelijker invloed uitoefenen op het beleid. Een manager in het OR-team zal wennen zijn, maar managers kunnen wel een belangrijke meerwaarde hebben voor de invloed en het succes van de medezeggenschap. Hoe gaat u om met een manager in uw OR-team?


Titel: OR-commissies te kust en te keur – Praktijkkatern Commissies
Auteur: Oosterhoorn, C.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 38 (2016) 5/6 (juni), p. 20-21

Het is voor een OR niet effectief als alle OR-leden zich volledig met alle onderwerpen bezighouden die de OR te behandelen krijgt. Bovendien heeft het voordelen als OR-leden en andere medewerkers hun expertise of interesse in een bepaald aandachtsgebied in de medezeggenschap kwijt kunnen. Commissies zijn hiervoor een goed middel. De OR kan verschillende vormen van commissies inzetten. Een overzicht.


Titel: Toon de achterban uw echte waarde! : maak werk van de vertegenwoordigende rol van uw ondernemingsraad
Auteur: Leeuwen, Th. van
Bron: OR Rendement, 13 (2016) 5 (mei), p. 12-13

Helaas is het écht vertegenwoordigen van de achterban voor veel OR'en de sluitpost van hun tijdsbesteding. Veel tijd gaat op aan het reageren op bestuurdersplannen. Daar besteden veel OR'en vaak meerdere vergaderingen aan waarbij ze vooral op één lijn proberen te komen met de bestuurder. De inzet van de OR voorleggen aan de achterban, komt er dan niet meer van. En dat is een doodzonde. Maakt uw OR zich daar ook
'schuldig' aan, dan is er werk aan de winkel.


Titel: De Startup or: de pitch : kort en krachtig presenteren
Auteur: Brandsma, N.
Bron: OR informatie, 42 (2016) 4 (apr), p. 31

Inmiddels is hij bij vrijwel iedereen wel bekend: de pitch. In een goede pitch breng je kort en krachtig je boodschap over. Wat kun je daarmee als OR?


Titel: Netwerken : Or-competenties (3)
Auteur: Schels, C.; Diderich, B.
Bron: OR informatie, 42 (2016) 4 (apr), p. 10-11

In deze artikelenreeks staat telkens een competentie centraal die voor de OR belangrijk is. Deze keer is dat netwerken.


Titel: Werknemers als voedingsbron
Auteur: Hurk, H. van den
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 38 (2016) 4 (apr), p. 34-35

Wanneer is het verstandig om de werknemers te raadplegen? En waarom doet een OR dat eigenlijk? Wanneer wil de OR iets halen en wanneer iets brengen?


Titel: Laat de achterban meedoen met de OR : het is tijd om werk te maken van een echt or-netwerk
Auteur: Menger, A.
Bron: OR Rendement, 13 (2016) 3 (mrt), p. 18-19

Hoe betrekt u collega's bij het OR-werk? Dat is een vraag waarop honderden ondernemingsraden het antwoord zoeken. Simpel is het niet, maar het kan natuurlijk wel. Er zijn tientallen tips en manieren om de achterban mee te trekken in de wereld van de medezeggenschap. Maar waar u ook voor kiest: een betrokken achterban bereikt u niet door ze structureel te informeren. Wel door ze structureel te betrekken. Laat ze meedoen!


Titel: Je gaat ze pas zien als je het doorhebt : netwerken zijn overal
Auteur: Kaskens, H.
Bron: OR informatie, 42 (2016) 1/2 (feb), p. 28-29

Ondernemingsraden kunnen veel meer gebruik maken van de netwerken die zich vanzelfsprekend aandienen. Met goed netwerken moet je bijna bij iedereen aan tafel kunnen komen. Een aantal tips.


Titel: De magische kracht van sociale media : welke middelen kiest de or?
Auteur: Reijnen, S.
Bron: OR informatie, 42 (2016) 1/2 (feb), p. 22-23

Je kunt zichtbaar zijn, je profileren, kandidaten werven en je missie krachtig uitdragen. Noem je ambitie en sociale media kan voor je gaan werken. Door gewoon te beginnen, missie en sociale media met elkaar te verbinden kun je de achterban laten zien waar je als OR echt mee bezig bent. OR-leden storten zich niet massaal op het gebruik van sociale media, maar de verandering is wel ingezet. De toegevoegde waarde van social media voor de OR en tips voor gebruik.


Titel: Reuring er omheen veroorzaken : communicatie bij digitale verkiezingen
Auteur: Bijllaardt, W. van den
Bron: OR informatie, 42 (2016) 1/2 (feb), p. 20-21

Verkiezingen zijn een uitgelezen moment om de OR op de kaart te zetten. Communicatie is daarbij van groot belang. Digitale verkiezingen bieden de OR extra communicatiemogelijkheden.


Titel: Echt alles uit uw achterban trekken! : tips om via enquête de mening van de achterban te peilen!
Auteur: Bijllaard, W. van den
Bron: OR Rendement, 12 (2015) 6 (juni), p. 20-21

Het contact met de achterban laat bij veel OR’en te wensen over. De raad is onzichtbaar voor een deel van de werknemers en veel OR’en weten dan ook niet precies wat er leeft. Dat is zonde, want met de mening van de achterban staat u sterker in het overleg met de bestuurder. Die hoort namelijk graag wat de werknemers van zijn besluit vinden. Houd daarom regelmatig een enquête onder uw achterban om uw positie te versterken!


Titel: Van old boys network naar interactie met de OR : ‘Alliantie voor medezeggenschap’ wil betere samenwerking
Auteur: Kusiak, L.
Bron: OR informatie, 41 (2015) 6 (juni), p. 10-11

De relatie tussen medezeggenschap en raden van bestuur en raden van commissarissen kan een oppepper gebruiken. De pas opgerichte 'Alliantie voor medezeggenschap' wil zich hiervoor inzetten. De schakels in de zogenoemde 'gouden driehoek' communiceren veel te weinig met elkaar. Een gemiste kans, want or, commissarissen en bestuur kunnen elkaar aanvullen in deels overlappende taken. 


Titel: Vol gas over de sociale drempels : reken af met de bekende uitdagingen in het contact met de achterban
Auteur: Menger, A.
Bron: OR Rendement, 12 (2015) 5 (mei), p. 20-21

Meedoen en meedenken. Dat is waar het OR-werk om draait. En dankzij het OR-werk oefent u invloed uit op de bedrijfsvoering en daarmee ook op uw eigen werk. Wie wil dat niet? Helaas wijst de praktijk uit dat veel werknemers dat niet willen. En dat plaatst de OR voor flinke uitdagingen: het werven van genoeg OR-leden, het krijgen van inbreng van collega's en ervoor zorgen dat collega's lezen of horen waar de OR mee bezig is. Hoe pakt uw OR-team die veelvoorkomende problemen aan?


Titel: Met trots en passie samen aan de slag : organisatievernieuwing – Thema: reorganisatie
Auteur: Winnink, M.
Bron: OR informatie, 41 (2015) 5 (mei), p. 16-17

De samenleving kantelt in snel tempo naar een participatiemaatschappij. Dat heeft gevolgen voor een beroepsgroep als de verpleegkundigen en verzorgenden. Hun beroepsvereniging V&VN kan dan natuurlijk niet achterblijven. En de ondernemingsraad van het bureau van de vereniging evenmin. Want die was toch al niet tevreden over zijn functioneren en de relatie met de achterban. Met de missie van de V&VN ‘Met actieve medewerkers naar actieve leden in een sterke beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden’ is de or aan de slag gegaan om de collega’s te betrekken bij de medezeggenschap.


Titel: Shhht, dat is geheim!
Auteur: Hurk, H. van der
Bron: Praktijkblad ondernemingsraad, 37 (2015) 4 (april), p. 14

Geen zeldzaamheid meer: een heel advies- of instemmingstraject waarin de OR totale geheimhouding opgelegd heeft gekregen. De aanleiding daarvoor is zeer gevarieerd. Welke aanleiding is terecht? En hoe kun je ermee omgaan?


Titel: Advies? Haal meer uit de achterban
Auteur: Rijk, T. de
Bron: Praktijkblad ondernemingsraad, 37 (2015) 3 (maart), p. 29

Een ondernemingsraad kan volledig in de ban raken van een complex adviestraject. De achterban daarbij min of meer vergeten is niet verstandig, want slecht voor het imago en bovendien een gemiste kans op een beter advies.


Titel: Grenzen aan geheimhouding (6): Aanbevelingen van de SER; Psstt, wat is jouw geheim?
Auteur: Jellinghaus, S.; Jannssen, J.
Bron: OR informatie, 41 (2015) 1-2 (februari), p. 10-11

Onlangs heeft de SER aanbevelingen gepubliceerd over hoe om te gaan met het opleggen van geheimhouding. Helaas ontrafelen die geen groot geheim.


Titel: Grenzen aan geheimhouding (5): De positie van de bestuurder; Kwestie van zorgvuldig
Auteur: Hoeven, K. van der
Bron: OR informatie, 40 (2014) 12 (december), p. 10-11

Een belangrijke taak van de ondernemingsraad is het bevragen en informeren van zijn achterban. Hij zou dit in beginsel vrij – zonder belemmering – moeten kunnen doen. Maar soms krijgt hij geheimhouding opgelegd. Hoe wordt er van werkgeverszijde naar het verschijnsel geheimhouding gekeken?


Titel: Grenzen aan geheimhouding (4): Rechtspraak over geheimhouding; Wat mag wel en wat niet?
Auteur: Koevoets, I.
Bron: OR informatie, 40 (2014) 11 (november), p. 14-15

Ondernemingsraden krijgen steeds vaker geheimhouding opgelegd; soms terecht, soms ook niet. Wat is de grens voor ondernemers? Wat mogen ondernemingsraadleden wel en wat niet in een periode van geheimhouding?


Titel: Grenzen aan geheimhouding (3): Het grijze gebied tussen geheim en vertrouwelijk; Hus hush of een onderonsje?
Auteur: Sprengers, L.
Bron: OR informatie, 40 (2014) 10 (oktober), p. 16-11

Een or krijgt van alle kanten informatie die van groot belang is voor het goed vervullen van zijn functie. Zonder informatie geen invloed, tenslotte. Soms wordt expliciet aangegeven dat de informatie geheim is. Vaak ook niet. Wat valt onder geheime informatie? In welke mate kunnen er beperkingen zijn voor de omvang met niet-geheime informatie voor een or-lid?


Titel: Grenzen aan geheimhouding (2): Vertrouwelijke informatie en de Eor
Auteur: Stoop, S.
Bron: OR informatie, 40 (2014) 9 (september), p. 10-11

Ook binnen de Eor komt een overmatig gebruik van de geheimhoudingsplicht geregeld voor. Zo is het niet ongebruikelijk om presentaties van het management te ontvangen met ‘strikt vertrouwelijk’ erop, terwijl grote delen van die presentatie gewoon op de website van het concern staan.

Titel: Grenzen aan geheimhouding: FNV-onderzoek geeft inzicht in praktijk
Auteur: Hubregtse, H.
Bron: OR informatie, 40 (2014) 7-8 (juli-augustus), p. 10-11

Er is in de afgelopen jaren bij veel ondernemingen een scherpe tegenstelling ontstaan tussen het opleggen van geheimhouding aan de ene kant en het goed functioneren van de ondernemingsraad aan de andere kant. Wat betekent dat voor or’s? En hoe kan het wat minder geheim?


Titel: Uitdaging 1: het betrekken van de werknemers : Hoe groot wil je worden?
Auteur: Capel, M.; Bell, T.
Bron: OR informatie, 40 (2014) 6 (juni), p. 12-13

Voor veel OR’en is en blijft het een uitdaging: communicatie met werknemers. Er zijn OR’en die werkelijk van alles organiseren om contact te krijgen met de mensen die zij vaak dagelijks zien: hun collega’s. Van inloopspreekuren tot nieuwsbrieven en van borrels tot achterbanbijeenkomsten … het is te veel om op te noemen. Vaak zonder al te veel resultaat.


Titel: Soepel schakelen : De OR van Scania
Auteur: Speleers, B.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 36 (2014) 5 (juni). p. 12-13

Bij vrachtwagenfabrikant Scania in Zwolle wordt de medewerker ‘most important person’ genoemd. Hij staat centraal in het bedrijf, krijgt vertrouwen van de werkgever en heeft veel inspraak in zijn eigen werk en de organisatie. De OR legt in dit artikel uit hoe dit leidt tot betrokken en bevlogen personeel.


Titel: Hoe pakken ABN AMRO, PGGM en gemeente Dronten het aan? : De participatiepraktijk
Auteur: Hol, A.; Lange, B. de
Bron: OR informatie, 40 (2014) 5 (mei), p. 26-29

In dit artikel wordt de praktijk van de participatieve medezeggenschap besproken bij ABN AMRO, PGGM en de gemeente Dronten. Centraal staan de vragen: welke vorm hebben zij gekozen, wat was hun aanpak, wat zijn ze tegengekomen (tips voor anderen) en wat zijn de eventuele volgende stappen?


Titel: Vind een netwerk in uw achterban
Auteur: Bijllaardt, W. van den
Bron: OR Rendement, 11 (2014) 5 (mei), p 5-7

Netwerken doen we allemaal. Vaak niet bewust, maar we spreken mensen wel aan en wisselen informatie uit. Ook voor OR-leden is dit belangrijk. De achterban behoort tot het directe netwerk van de OR en is een belangrijke bron van informatie. Omdat die achterban uit allerlei groepen en individuen bestaat, is het niet eenvoudig om met iedereen een relatie op te bouwen. U moet keuzes maken. Wilt u als OR tot een goed intern netwerk komen, dan moet u de netwerken in kaart brengen. Hoe kunt u dat doen en vervolgens effectief contacten leggen?


Titel: OR-PEPtalks
Auteur: Kusiak, L.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 36 (2014) 4 (april), p. 21

Met alleen de notulen van de OR op intranet maak je de achterban niet blij. Daarom communiceert de OR-fractie Positief en Pragmatisch (PEP) bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) liever via inlooplunches, blogs of een congres.


Titel: Contact achterban nodig en nuttig 
Auteur: Manshanden, N.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 36 (2014) 4 (april), p. 22-23

Het contact met de achterban is zo oud als de weg naar Rome. Hoe kun je nu het trekken aan een dood paard omvormen tot een evenwichtig pakket aan oude en moderne middelen?


Titel: Planmatig communiceren
Auteur: Oosterhoorn, C.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 36 (2014) 4 (april), p. 24

Het vormgeven van algemene communicatiedoelstellingen is de basis voor succesvolle communicatie met de achterban. Deze zijn: communiceren waar de OR mee bezig is, horen van medewerkers wat er speelt en weten wat medewerkers van bepaalde zaken vinden. Met behulp van diverse vragen in dit artikel kunt u dit op een structurele manier aanpakken.


Titel: Positioneren achterban
Auteur: Vermaak, R.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 36 (2014) 4 (april), p. 25

Als de OR de achterban in stelling brengt, zorgt hij daarmee voor meer eigen verantwoordelijkheid en kwalitatieve uitvoering van besluiten. Lees er meer over in dit artikel.


Titel: Zet de achterban op het podium!
Auteur: Schols, C.
Bron: OR Rendement, 11 (2014) 3 (maart), p. 12-13

De OR geeft de werknemers een stem. Dat verandert niet. Maar de manier waarop u het personeel vertegenwoordigt, verandert wel. Zo nemen steeds meer werknemers de verantwoordelijkheid in eigen hand. Daardoor hoeft uw OR niet altijd meer uit naam van het personeel te spreken. U kunt uw achterban ook zelf aan het woord laten. Dat vergroot de participatie en versterkt de medezeggenschap. Dit artikel bespreekt de manieren waarop u de achterban zelf aan het woord kunt laten.


Titel: Aanbeveling OR en geheimhouding
Auteur: SER; Commissie Bevordering Medezeggenschap
Bron: Den Haag : SER, 2014, 5 p.

Het spectrum van situaties waarin door ondernemers aan OR’en geheimhouding wordt opgelegd is breed. Niet in alle situaties en/of in elke fase is een geheimhoudingsplicht opportuun. In verband hiermee heeft de SER-Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM) een aanbeveling uitgebracht aan ondernemingsraden en ondernemers.
Download de Flyer 'Aanbeveling OR en geheimhouding' (PDF, 230 kB)


Titel: In de ondernemingsraad? Organiseer je draagvlak!
Auteur: SER; Commissie Bevordering Medezeggenschap
Uitgever: Den Haag : SER, 2014. 2 p.

Ben je van plan om je kandidaat te stellen voor de OR? Dan is het goed om je bewust te zijn van het belang dat je draagvlak hebt bij je collega’s. Natuurlijk zal blijken hoe groot je draagvlak is als je genoeg stemmen krijgt voor een zetel in de OR. Maar soms zijn verkiezingen niet nodig, als er niet meer kandidaten zijn dan zetels. Dan zul je zelf je draagvlak moeten organiseren. Lees er meer over in deze flyer van de Commissie Bevordering Medezeggenschap!
Download flyer CBM 'In de ondernemingsraad? Organiseer je draagvlak! (PDF, 755 kB)


Titel: OR en achterban : nieuwe kansen bij verandering
Auteur: Pikaart, M.
Uitgever: Doorn : FNV formaat / SBI, [2014]. 16 p.

Betreft een factsheet


Titel: Hengel de jongeren langzaam binnen
Auteur: Bijllaardt, W. van den
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 12 (december), p. 24-25

Uit allerlei onderzoeken blijkt dat veel OR’en kampen met vergrijzing. De meeste OR-leden zijn 45-plus en de OR is nog steeds ‘grijzer’ aan het worden. Jongeren laten het afweten. Helaas maakt dat de OR minder representatief, wat ten koste gaat van de positie van de OR. Waarom zitten er eigenlijk weinig jongeren in de OR en wat kunt u doen om de OR aantrekkelijker te maken voor jongeren?


Titel: OR’en zien grote voordelen in klankbordgroepen : Luister! Dan hoor je meer
Auteur: Genova, M.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 11 (november), p. 15-18

Klankbordgroepen zijn populair. Soms stellen de OR’en ze zelf in, even vaak krijgen ze te maken met klankbordgroepen die door de directie in het leven zijn geroepen. Een rondje langs diverse OR’en laat zien hoe groot de verschillen in aanpak en resultaat zijn.


Titel: Ambassadeur medezeggenschap Gerdi Verbeet : 'De werkvloer zit boordevol ideeën'
Auteur: Speleers, B.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 11 (november), p. 6-7

Gerdi Verbeet is sinds najaar 2013 aangetreden als onafhankelijk ambassadeur medezeggenschap en participatie. Dat werd ze op verzoek van de branchevereniging medezeggenschap BVMZ. Wat streeft de oud-voorzitter van de Tweede Kamer na met haar ambassadeurschap?


Titel: Maak van de OR een project(groep)
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 10 (oktober), p. 5-7

De OR is niet alleen één van de belangrijkste zeggenschapsorganen binnen organisaties: hij vervult ook een sleutelrol in de communicatie tussen bestuurder en achterban. Die uitdaging is groot en blijft groeien dankzij de flexibilisering van arbeidsverhoudingen (thuiswerken, variabele werktijden etc.). Dat vraagt om innovatieve manieren om communicatie tussen achterban en bestuurder. Het aanstellen van projectgroepen kan daarin de sleutel zijn tot het succes van uw OR-werk.


Titel: Afspraken tussen OR en ondernemer over het achterbanberaad van de OR 
Auteur: SER
Bron: Voorbeeldreglement ondernemingsraden (Bijlage C), 2015, p. 127-133

Betreft een nuttige bijlage bij het Voorbeeldreglement ondernemingsraden van de SER die uitgebreid ingaat op dit thema.
Download Voorbeeldreglement ondernemingsraden (PDF, 1439 kB)


Titel: Word een sterk merk
Auteur: Capel, M.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 9 (september), p. 12-13

Uw OR ontleent zijn bestaansrecht aan de werknemers van uw organisatie. Uiteindelijk moet u hen vertegenwoordigen. Een goede relatie met de achterban is dus van levensbelang.


Titel: Onderzoek Saraï Sapulete toont aan: Harmonieuze relatie baat effectiviteit OR
Auteur: Post-Dhanai, A.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 7/8 (juli/augustus), p. 36-38

OR’en hebben een positief effect op de productiviteit en op het personeelsverloop, ook in economisch moeilijke tijden. Dat blijkt uit het promotieonderzoek ‘Works council effectiveness’ van Saraï Sapulete. ‘De houding van het management tegenover de OR is essentieel voor de invloed en effecten van de OR’.


Titel: Nieuw : de netwerk-OR : 'een ondernemingsraad van zestig man'
Auteur: Genova, M.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 7/8 (juli/augustus), p. 14, 16-17

‘Een OR van zestig man’. Anders dan bij het werken met projectgroepen krijgen de netwerk-OR’ers de rechten en plichten van gekozen OR-leden. Lees er meer over in dit artikel.


Titel: Leer rapporteren aan uw achterban
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 7 (juli), p. 4-5

Elke OR werkt op zijn eigen manier en richt zijn pijlen op verschillende onderwerpen. Hoe het werkveld van de OR er ook uitziet: de kern zou zich moeten herleiden tot vertegenwoordiging van de achterban. Duidelijke communicatie over de resultaten van uw OR-werk lijkt een logische afgeleide van deze kerntaak. Toch richt menig OR zich op het verzamelen van input van de achterban en niet op het consequent informeren ervan. Juist dat laatste is belangrijk voor het succes van uw OR!


Titel: Medezeggenschap in de spagaat
Auteur: Rijk, T. de
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 6 (juni), p. 22-23

Strategisch werken kan tot onbegrip en weerstand bij de achterban leiden. Een slimme OR kan dit voorkomen door de verwachtingen strategisch te managen, passende communicatiemiddelen te kiezen en de achterban inhoudelijk bij de besluitvorming te betrekken.


Titel: Stimuleer je collega’s om mee te doen! : Nieuw doel communicatie met achterban
Auteur: Menger, A.
Bron: OR informatie, 39 (2013) 6 (juni), p. 34-25

Regelmatig kom ik OR’en tegen die communicatie met collega’s van hun ‘to-do lijst’ hebben geschrapt. Om diverse redenen. Communicatie met collega’s blijkt lastig maar als je er eens anders naar kijkt, wordt het zelfs leuk.


Titel: OR en achterban
Auteur: Hartmann, H.; Reijnen, S.
Uitgever: Alphen aan den Rijn : Vakmedianet, 2013. 93 p.

In dit boek worden praktische tips gegeven om de omgang met de achterban een impuls te geven. De rode draad van dit boek is de focus op een vernieuwende aanpak. Bijvoorbeeld door niet zelf achterbanbeleid te verzinnen, maar om eenvoudigweg tips te vragen aan de achterban zelf. Verder is er aandacht voor de inzet van sociale media, videoconferencing en skypen in het contact met de achterban.


Titel: PR voor de OR : een simpele formule!
Auteur: Potman, C.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 5 (mei), p. 20-21

Als een willekeurige OR de vraag krijgt of hij de achterban belangrijk vindt, is het antwoord vrijwel altijd een volmondig ‘ja!’. Toch blijft communicatie met de achterban bij veel OR’en steken bij het delen van informatie door de OR. De OR probeert zijn publiek te bereiken, maar krijgt vaak weinig respons. Bekijk het vraagstuk daarom eens door een marketingbril: vanuit een andere hoek gaat uw OR op zoek naar de sleutel tot succesvolle communicatie met de achterban.


Titel: Medezeggenschap bij zorgorganisatie Omring : Oren en ogen op de werkvloer
Auteur: Speleers, B.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 4 (april), p. 15-17

De klassieke medezeggenschap heeft bij Omring plaatsgemaakt voor directere inspraak, contactpersonen op de werkvloer en krachtigere medewerkers. ‘Het werkt fantastisch’.


Titel: Medezeggenschap nieuwe stijl : een OR met 400 leden
Auteur: Genova, M.
Bron: Praktijkblad Ondernemingsraad, 35 (2013) 3 (maart), p. 12-14

In Zienn, de organisatie voor maatschappelijke opvang van dak- en thuislozen in Leeuwarden, hebben ze binnen de organisatie een nieuwe stijl van medezeggenschap. Ze werken niet meer met een OR, maar met een raad voor medezeggenschap. De medewerkers voelen zich veel meer betrokken bij wat er speelt en zijn bereid om mee te denken. Volgens het nieuwe systeem wordt dat ook van hen verwacht. Iedereen is als het ware OR-lid geworden, hoewel sommigen veel actiever zijn dan anderen.


Titel: Aan de slag met OR-commissies!
Auteur: Kruse, R.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 3 (maart), p. 26-27

Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de OR’en in Nederland één of meerdere commissies heeft, bijvoorbeeld voor personeelsaangelegenheden of arbozaken. Toch zijn er ook veel OR’en die helemaal geen commissie hebben. Dat komt vaak omdat men de voorwaarden en voordelen van zo’n commissie niet goed kent. Dat is zonde want met een commissie kan uw OR zijn werk nog beter doen. Zorg dus dat u weet welke commissies er zijn en wat u ermee kunt.


Titel: Nieuwe vormen van medezeggenschap
Auteur: Clark, P.
Bron: Zeggenschap, 24 (2013) 3 , p. 36-38

De besluitvorming in moderne arbeidsorganisaties komt heel anders tot stand dan twintig jaar geleden. Wil medezeggenschap haar toegevoegde waarde behouden, dan zal hij zich daarbij moeten aanpassen. Dat gebeurt steeds vaker, constateert de auteur. OR’en maken in toenemende mate gebruik van de kennis die in de organisatie aanwezig is.


Titel: Flex in de OR
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 3 (maart), p. 26

De flexibilisering op de arbeidsmarkt en in organisaties krijgt steeds meer aandacht. Dat komt vooral omdat flexwerkers kampen met onzekerheid. Ze weten niet of ze de volgende dag nog aan de slag kunnen. Dat maakt het erg lastig om hun eigen toekomst in te vullen. Tijd dus om uw relatie met de flexwerkers onder de loep te nemen met behulp van deze checklist.


Titel: Match tussen de OR en de HR
Auteur: N.N.
Bron: OR Rendement, 10 (2013) 1 (januari), p. 4-5

Uw OR heeft regelmatig contact met de bestuurder, maar het is ook goed om met andere partijen binnen de organisatie te overleggen. Heeft u bijvoorbeeld wel eens aan de HR-manager gedacht? U bent allebei betrokken bij de werknemers en overlegt met de bestuurder over de organisatiebelangen. De HR-manager weet alles over het personeelsbeleid en uw OR heeft op onderdelen daarvan instemmingsrecht. Tijd dus om de samenwerking met HR eens goed onder de loep te nemen!


Titel: Psychologie voor ondernemingsraden
Auteur: Hartmann, H.
Uitgever: Alphen aan den Rijn : Vakmedianet, 2013. 95 p.

Ben je bezig met medezeggenschap, dan beoefen je praktische psychologie op een complex niveau. Dit (werk)boek is een weergave van middelen die de auteur heeft ingezet in zijn praktijk als trainer medezeggenschap. Doordat het in de medezeggenschap vooral draait om invloed zijn tips en tricks uit de wereld van de psychologie daarom geen overbodig luxe.


Titel: Bereik uw achterban via social media : Social mediagids voor het betrekken van burgers
Auteur: Sok, K.; Walburgh Schmidt, B.
Uitgever: Utrecht: MOVISIE, 2013. 24 p.

Deze gids is voornamelijk gemaakt voor Wmo-raden die via social media in contact willen komen met hun achterban. U leest hierin hoe u social media slim inzet om uw doel en doelgroepen te bereiken.


Titel: Works council effectiveness : determinants and outcomes : proefschrift, Hoofdstuk 7
Auteur: Sapulete, S.
Uitgever: Utrecht : Saraï Sapulete, 2013. 291 p.

Onderzoek waarin wordt gekeken naar de effectiviteit van OR’en. Dit gebeurt op twee manieren: ten eerste door te kijken naar de organisatie-effecten die de aanwezigheid van OR’en met zich meebrengt (uitkomsten) en ten tweede door te onderzoeken welke factoren er ten grondslag liggen aan de invloed van OR’en binnen organisaties (determinanten). Uit het onderzoek blijkt dat OR’en de productiviteit van medewerkers bevorderen. OR’en worden vaak als kostenpost gezien door bestuurders. De argumenten die worden gebruikt is dat de raden het besluitvormingsproces vertragen en niet op strategisch niveau mee kunnen denken. Uit het promotieonderzoek van Sapulete blijkt dat deze houding van de OR vooral voorkomt in tijden van economische crisis. In goede economische tijden vertegenwoordigt de OR het bedrijfsbelang veel meer als geheel. De duale taak van de OR speelt hierin een belangrijke rol. De raad vertegenwoordigt de belangen van de medewerkers, en die van het bedrijf als geheel. In tijden van economische voorspoed staat het belang van het bedrijf als geheel voorop. Echter, tijdens economische crisis zal de OR een meer beschermende rol aannemen ten opzichte van de medewerkers. Als de doelen van de OR en bestuurder meer overeenkomen is het makkelijker voor de OR om in te stemmen met besluiten van de bestuurder. In zwaardere tijden, waarin doelen vaker uiteenlopen, zal de OR meer weerstand bieden.
Download dissertation


Titel: De kracht van sociale innovatie
Auteur: N.N.
Uitgever: Amsterdam : Effectory, [2013]. 6 p.

Deze publicatie bevat achtergrondinformatie & praktische tips voor een succesvolle toepassing. Wat is sociale innovatie? Wat levert het op? Hoe kunnen valkuilen worden voorkomen? Hoe kunt u sociale innovatie succesvol toepassen in uw organisatie? En hoe helpt een medewerkersonderzoek u verder?
Download publicatie


Titel: Alleeen op de wereld : over het contact tussen ondernemingsraden en hun collega's
Auteur: Menger, A.
Bron: OR informatie, 38 (2012) 11 (november), p. 34-35

De communicatie tussen OR en achterban verloopt vaak verre van optimaal: te formeel van de kant van de or, te negatief van de kant van de collega's. Hoe komt dat en wat kun je eraan doen?


Titel: OR Online : Hoe sociale media de zeggenschap kunnen helpen
Auteur: Bergman, L.
Bron: OR informatie, 27 (2011) 6 (juni), p. 36-37

Het gebruik van sociale netwerksites is ongekend populair. Deze media sluiten aan bij ons natuurlijke sociale gedrag en bieden nieuwe communicatiemogelijkheden die voorheen niet mogelijk waren. Wat kan de OR leren van deze nieuwe communicatieoplossingen?


Titel: De achterban bestaat niet! : Hoe gaat uw OR om met tegenstrijdige belangen?
Auteur: N.N.
Bron: Utrecht : De Kromme Rijn, [2010]. 2 p.

Stel: de directie heeft een instemmings- of adviesaanvraag ingediend voor een bepaald voorgenomen besluit, dat voor sommige groepen medewerkers gunstig uitpakt en voor anderen juist ongunstig. In feite heeft uw OR dan niet één achterban, maar meerdere. En die hebben allemaal hun eigen belangen, die flink kunnen botsen. En dan kan het voor uw OR heel moeilijk worden om tot een advies te komen waarmee iedereen kan leven!


Titel: Het woord is aan de achterban! : Waarop moet u letten bij het houden van een enquête?
Auteur: N.N.
Uitgever: Utrecht : De Kromme Rijn, [2009], 2 p.

Stel: uw OR moet advies uitbrengen over een reorganisatie. Omdat u zelf eigenlijk ook wel vindt dat dit noodzakelijk is, is de vraag niet óf het moet gebeuren, maar hóe. Want de wijze waarop de reorganisatie wordt uitgevoerd, is bepalend voor de gevolgen voor de werknemers en voor het voorbestaan van de organisatie. Als u hierover de achterban wilt raadplegen, kunt u een enquête houden. Hoe moet u dit aanpakken?


Titel: Achterban als doelgroep : Communicatie/PR
Auteur: Heijmann, P.
Uitgever: Amersfoort : Cintea, [2008]. 49 p.

De opzet van deze publicatie is om OR– en PVT-leden snel en op overzichtelijke wijze het noodzakelijk inzicht te geven in de communicatie – en PR-artikelen waar een gemiddelde OR/PVT mee te maken krijgt en ook de rol duidelijker te maken die een OR/PVT hierin kan en moet spelen.


Titel: Het contact met de achterban : een stappenplan
Auteur: N.N.
Bron: Udenhout : Academie voor Medezeggenschap, [2008]. 5 p.

Een OR die een stevige overlegpartner wil zijn kan niet anders dan veel energie besteden aan het contact met de achterban? De achterban is waarschijnlijk de belangrijkste machtsfactor van de OR. Het organiseren van het contact met de achterban is niet gemakkelijk. De OR zal eerst een visie moeten ontwikkelen op de relatie die de OR met de achterban wil uitstippelen. Dan kan met behulp van dit stappenplan.
Download stappenplan


Titel: Het groot werkvormenboek : dé inspiratiebron voor resultaatgerichte prestaties, vergaderingen en andere bijeenkomsten
Auteur: Dirkse-Hulscher, S.; Talen, A.
Uitgever: Den Haag : Academic Service, 2007. 300 p.

Dit boek bevat 120 verschillende werkvormen, geordend naar doelstelling, zoals: kennismaken, uitwisselen, kennis overdragen, discussiëren, beslissen, brainstormen, plannen maken, evalueren, vaardigheden oefenen en informeren. Het boek geeft ook uitleg over de theorie en gedachtegang achter het kiezen en het gebruiken van werkvormen. Het zet tips, trucs en valkuilen voor het succesvol begeleiden van iedere afzonderlijke werkvorm overzichtelijk op een rij.


Titel: Communicatie met de achterban : basis voor een invloedrijke OR
Auteur: De Vries, P.; Kinderen, M. der; Dolmans, W.
Uitgever: Deventer : Kluwer, 2006.  60 p.

Wat betekent het begrip achterban? Welke functie heeft de achterban? Hoe ziet het communicatieproces er uit? Lees er meer over in dit boek.


Titel: Achterban over de OR: eindrapport
Auteur: Min. SZW; MuConsult; Visee, H.; Rosbergen, E.
Uitgever: Den Haag : Min. SZW, 2004. 58 p.

In dit uitgebreide onderzoeksrapport van het ministerie van SZW wordt antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvragen: 

  1. Hoe ziet (volgens de achterban) de relatie tussen OR en achterban er in de praktijk uit; en
  2. Welke bouwstenen kunnen worden aangereikt om de relatie tussen achterban en OR te stimuleren.

Titel: Ondernemingsraad over de achterban
Auteur: Min. SZW; Ewijk, M. van; Aalst, M. van der; Research voor Beleid
Uitgever: Den Haag : Min. SZW, 2004. 75 p.

Het doel van dit onderzoek is een beeld te geven van de verschillende aspecten die de relatie tussen OR en achterban bepalen, vanuit het oogpunt van OR’en. Aan bod komen onder meer de communicatie met de achterban, wederzijdse verwachtingen, de taakopvatting volgens OR’en en concrete knelpunten in de relatie met de achterban. Deze onderwerpen zijn in dit onderzoek vertaald naar diverse onderzoeksvragen.

Overleg in ondernemingsraad © Shutterstock
Vergadering van de Ondernemingsraad Peter Fleur