Zelftest kleine onderneming: betrekken van medewerkers

Doe de zelftoets: In welke mate betrekt u uw medewerkers bij uw bedrijf?

1 Verbetering

Uw medewerkers kunnen vanuit hun werkervaring en kennis waardevolle suggesties doen om de werkprocessen en het functioneren van uw organisatie te verbeteren. Dit is zowel in het belang van uw onderneming als van hun eigen welbevinden.
Als werkgever hoeft u slechts een uitnodigende en waarderende houding aan te nemen.

Biedt u ruimte aan en stimuleert u uw medewerkers om met suggesties ter verbetering te komen?

2 Draagvlak

Het effect van elk van uw besluiten is het product van de kwaliteit en de acceptatie van dat besluit. De kwaliteit heeft u grotendeels zelf in de hand, voor de acceptatie heeft u de betrokken medewerkers nodig. Besluiten die van bovenaf worden opgelegd, pakken niet zelden verkeerd uit: het draagvlak ontbrak. Door met de betrokken medewerkers of hun vertegenwoordigers al in de fase van de besluitvorming te overleggen werkt u aan dat draagvlak. Het kan zijn dat u daardoor wat water bij de wijn moet doen, maar dat krijgt u terug als het besluit vervolgens ook van harte wordt uitgevoerd.

Betrekt u de medewerkers bij het nemen van belangrijke besluiten?

3 Kwaliteit

Als ondernemer zet u weloverwogen uw koers uit. U maakt daarbij gebruik van uw inzichten, uw eigen netwerk en uw kennis. Maakt u daarbij ook gebruik van de aanvullende kwaliteiten van uw medewerkers? Zij werken met uw materialen, hebben het contact met uw klanten en weten als geen ander waar hem de schoen wringt, maar ook waar kansen liggen. Door uw medewerkers, direct of indirect, bij uw besluiten te betrekken kan een beter besluit ontstaan.

Betrekt u bij uw besluitvorming de kennis, ervaring en deskundigheid van uw medewerkers?

4 Communicatie

Uw verhouding tot uw medewerkers is een hiërarchische; u bent de baas en daarvan is ieder zich bewust. Dat besef werkt door in de alledaagse communicatie. Uw mensen praten minder vrij met u en eventuele leidinggevenden dan met hun collega's. U hoort niet meer alles wat er op de werkvloer speelt en, omgekeerd, naar u wordt anders geluisterd.
Formele of informele vertegenwoordigers (anders dan leidinggevenden) zijn dan een prima middel om de gaten in de interne communicatie te signaleren en u daarover te informeren. Uw communicatie met de werkvloer wordt erdoor versterkt.

Beschikt u over dergelijke 'oren en ogen'?

5 Ontplooiing

Het verrichten van werk is een belangrijke ontplooiingsmogelijkheid van de mens. Het is zingevend en het draagt in hoge mate bij aan de individuele ontwikkeling. In die zin heeft uw onderneming niet alleen een economisch, maar ook een sociaal doel. Het laten dragen van verantwoordelijkheid en het zelf laten regelen van allerlei zaken is de kracht van de kleine onderneming.

Stimuleert u de persoonlijke ontwikkeling van uw medewerkers door ze via algemeen overleg of via een vertegenwoordiging (ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT)) hun inzicht, kennis en vaardigheden te laten vergroten?

6 Ziekteverzuim

Een deel van het ziekteverzuim is werkgerelateerd. Daarbij gaat het zowel om directe veiligheidsrisico's en gezondheidsrisico’s die pas op den duur tot ziekteverzuim leiden als om minder goed grijpbare factoren die vooral de drempel tot ziekmelding verlagen als bejegening, gevoelens van onveiligheid en werkdruk. Het verbeteren van werkomstandigheden en het terugdringen van ziekteverzuim lukt het best en het snelst als uw medewerkers zich daar ook zelf voor inzetten. Dat veronderstelt hun betrokkenheid bij die aanpak. Dat kan via algemeen overleg of via een vertegenwoordiging (OR of PVT).

Werkt u op dit moment samen met uw medewerkers aan het terugdringen van het ziekteverzuim en het verbeteren van hun arbeidsomstandigheden (preventie)?

7 Tegenspraak

Wie betrokkenheid van medewerkers formeel organiseert, organiseert ook constructieve tegenspraak. U krijgt afwijkende meningen te horen, kritische vragen, alternatieve suggesties. Sommige werkgevers zijn daar ook op uit, omdat ze merken dat het ze scherpt in de eigen besluitvorming en dat het hun gedachten en overwegingen verrijkt. Anderen zijn hier beducht voor en accepteren alleen de steun die betrokkenheid ook geeft.

Organiseert u tegenspraak in uw onderneming door middel van een OR of PVT (personeelsvertegenwoordiging)?

8 Maatwerk

Een aantal arbeidswetten, zoals de Wet arbeid en zorg, de Arbeidstijdenwet en de Wet flexibel werken, geven u de mogelijkheid af te wijken van standaardnormen ten gunste van meer maatwerk, mits u aantoonbaar over de medewerking beschikt van een formele medewerkersvertegenwoordiging (OR of PVT). Ook veel cao's kennen dergelijke regelingen.

Kunt u in voorkomende gevallen hier gebruik van maken?

9 Verplichting

De wet verplicht u om de betrokkenheid van uw medewerkers als volgt vorm te geven:

  • minder dan 50 medewerkers: een personeelsvergadering (PV) of PVT (hetzij vrijwillig, hetzij als de meerderheid van uw medewerkers daar om vraagt);
  • vanaf 50 medewerkers: een OR.
Ofschoon er geen actief toezicht wordt gehouden op de naleving van deze verplichting, kunt u er wel door gehinderd worden als u door onverhoopte omstandigheden ontslagvergunningen moet aanvragen bij het UWV of de Inspectie SZW over de vloer krijgt.

 

Voldoet u aan deze verplichting?

Uitslag van de zelftoets

U heeft keer de vraag beantwoord met 'ja': U onthoudt uzelf en uw organisatie een aantal voordelen die feitelijk voor het oprapen liggen. Ook zonder formele betrokkenheid zoals OR of PVT kunt u gebruik maken van de kennis en betrokkenheid van uw medewerkers. Het enige dat daarvoor nodig is, vindt u in het bieden van ruimte om daar uiting aan te geven en het luisteren naar wat dat oplevert.

U heeft keer de vraag beantwoord met 'ja': U weet dat er voordelen te behalen zijn door ruimte te bieden aan de betrokkenheid van uw medewerkers bij uw bedrijf. Mogelijk maakt u al gebruik van een OR of PVT; het kan ook zijn dat u daar tot op heden nog niet aan toe kwam en veel tijd investeert in het informeren en luisteren. In dat geval is het nu tijd om dat te heroverwegen. Het overleg met vertegenwoordigers die op hun beurt hun collega's informeren en horen, bespaart u tijd en versterkt de betrokkenheid van uw mensen.

U heeft keer de vraag beantwoord met 'ja': Voor u is de betrokkenheid van uw mensen een vanzelfsprekendheid. U werkt constructief samen met een OR of PVT omdat het werken met vertegenwoordigers u in minder tijd meer oplevert. Deze handreiking is niet voor u geschreven. Misschien wilt u ons helpen door uw ervaringen te delen met collega-werkgevers die nog worstelen met dit onderwerp.