5.6 Is duidelijk hoe aan herstel kan worden bijgedragen?

Waarom is dit van belang?

Bedrijven worden geacht misstanden in hun eigen bedrijf of waarbij zij rechtstreeks zijn betrokken recht te zetten. Als er zich misstanden voordoen bij toeleveranciers of andere zakenpartners bij wie bedrijven via hun activiteiten zijn betrokken, dan worden ze geacht hun invloed aan te wenden om de misstanden weg te nemen. Als dat niet lukt, wordt het bedrijf geadviseerd om de relatie te beëindigen.

Hoe kan dit het beste bereikt worden?

Als een bedrijf met misstanden in de keten wordt geconfronteerd, moet worden gekeken wat de betrokkenheid het bedrijf is bij deze misstanden. De OESO-richtlijnen maakt hierin een onderscheid (zie ook Stap 3, paragraaf 6).

Als je direct bijdraagt aan een schending (cause of contribute) moet aan herstel worden bijgedragen door het bedrijf.

Als je via een derde partij verbonden bent (linked to) aan een schending kun je (door middel van invloed) herstelacties (laten) uitvoeren of er voor kiezen om de relatie te beëindigen. Bij het beëindigen van een relatie moet ook rekening worden gehouden met de impact die het beëindigen van de relatie heeft op de omstandigheden van de werknemers bij deze relatie. Voor het bepalen van de juiste actie moet afgewogen worden of de impact van weggaan kleiner of groter is dan de impact bij blijven. Een andere factor van belang in deze afweging is of het een voor het bedrijf cruciale relatie is en of er invloed kan worden uitgeoefend om herstel plaats te laten vinden.

Als een bedrijf besluit de relatie voor te zetten, of constateert dat het direct of indirect heeft bijgedragen aan de misstand, kan bekeken worden hoe de misstand kan worden weggenomen en herhaling kan worden voorkomen. Als een bedrijf dat niet zelf in de hand heeft, zal het met anderen moeten samenwerken. Dit kan bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een verbeterprogramma voor toeleveranciers. Hierbij kan worden samengewerkt met andere opdrachtgevers. Een voorbeeld van een gezamenlijk verbeterprogramma is The Bangladesh Accord on Buiding and Fire Safety.

Andere vormen van het bieden van herstel voor slachtoffers van een mensenrechtenschending zijn:

  • publieke verontschuldiging;
  • compensatie (van bijvoorbeeld geld of land);
  • beloftes of garanties over het in de toekomst voorkomen van vergelijkbare situaties.

Een voorbeeld van herstel zijn de compensaties die als gevolg van het instorten van de Rana Plaza fabriek in Bangladesh worden uitgekeerd. Deze compensatieregeling die onder voorzitterschap van het ILO tot stand is gekomen, voorziet in een vergoeding van medische kosten en een vergoeding voor gederfde inkomsten voor overlevenden en nabestaanden. Meer informatie, evenals de volledige regeling zijn te vinden op de website van de regeling.