Bemiddeling door het NCP

De regeringen die de OESO-richtlijnen onderschrijven, verplichten zich hieraan bekendheid te geven en een Nationaal Contact Punt (NCP) in het leven te roepen. OESO-lidstaten zijn vrij om NCP’s naar eigen inzicht in te richten, maar alle NCP’s moeten voldoen aan de kerncriteria van zichtbaarheid (visibility), toegankelijkheid (accessibility), transparantie (transparency) en verantwoordelijkheid (accountability).
Naast het geven van bekendheid aan de richtlijnen, kunnen de NCP’s ook een rol spelen bij het oplossen van mogelijke problemen met betrekking tot de implementatie en naleving van de richtlijnen in specifieke gevallen. Daartoe heeft de OESO-ministerraad een aantal stappen vastgelegd en geeft het de NCP’s de mogelijkheid om bemiddelend op te treden tussen partijen. Als partijen er toch niet uitkomen, brengt het NCP een verklaring uit en doet het, waar mogelijk en relevant, aanbevelingen over de toepassing van de richtlijnen. Het NCP kan worden beschouwd als een overkoepelend extern remediemechanisme: het staat open voor alle stakeholders en is gebaseerd op onafhankelijke bemiddeling.

Wanneer een persoon of organisatie meent dat een bedrijf zich in zijn ondernemen niet aan de OESO-richtlijnen houdt, dan kan hij of zij daar melding van maken bij het NCP. Het omgekeerde kan ook: een bedrijf dat een (dreigend) conflict heeft over de toepassing van de OESO-richtlijnen met een belanghebbende kan zich wenden tot het NCP. Dat past in de internationale terminologie waar immers niet sprake is van een klacht maar van een melding.

Indien het NCP zich bij een melding ontvankelijk verklaart, wordt een bemiddelingstraject gestart met als doel tot een oplossing van het probleem te komen. Aan het eind van dit traject zal het NCP met een eindverklaring komen waarin het verloop van het proces beschreven wordt en hoe de oplossing zich tot de OESO-richtlijnen verhoudt. Ook als betrokken partijen niet tot een oplossing komen, publiceert het NCP een eindverklaring. In dat geval geeft het NCP, naast een beschrijving van het proces, waar naar zijn oordeel mogelijk en wenselijk een mening over de vermeende schending van de OESO-richtlijnen, op basis van zijn inzicht in de feitelijke omstandigheden. Die mening zal vooral toekomst gericht zijn, in de vorm van aanbevelingen om toekomstige omstreden situaties te vermijden. De behandeling van een melding door het NCP is geen gerechtelijke procedure, noch is naleving van de OESO-richtlijnen juridisch afdwingbaar. Een eindverklaring is dan ook geen bestuursrechtelijk besluit waartegen in beroep kan worden gegaan.

OECD Watch geeft aan hoe ngo’s een melding bij een NCP kunnen doen op de OECD Watch website.

Voor vakbonden is ook de TUAC-gids (PDF, 5,3MB) over de OESO-richtlijnen van belang