Ondertekening IMVO-initiatief TruStone

Openingswoord door SER-voorzitter Mariëtte Hamer bij de ondertekening van het IMVO-initiatief TruStone

13 mei 2019

Het gesproken woord geldt.

Wat fijn dat u er bent vanmiddag. Graag heet ik u allen van harte welkom, in het bijzonder: Sigrid Kaag, onze Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, de vertegenwoordigers van de Nederlandse partijen die vandaag de afspraken ondertekenen en de vertegenwoordiger van de ‘Vlaamse zijde’ mevrouw Isabel Gruwez van de Vlaamse Natuursteenbranche Febenat. Afgelopen vrijdag werd in Brussel door de Vlaamse partijen een handtekening gezet onder het ‘initiatief TruStone’ in het kantoor van de Vlaamse Minister-president Geert Bourgeois. Vandaag doen de Nederlandse partijen dat hier. Natuurlijk hadden we graag samen de afspraken ondertekend, maar om allerlei praktische redenen was dat niet haalbaar. We moeten het vandaag dus doen met de foto’s van de ondertekening in Brussel en met de handtekeningen zelf die al op het bord staan waarop u straks ook een handtekening gaat zetten. We zijn erg blij dat Mevrouw Gruwez hier vandaag kan zijn.

Grote problemen aanpakken

Als voorzitter van de SER vind ik dit een belangrijk moment. De komende maanden gaan we bedrijven en aanbestedende overheden vragen om zich bij het Initiatief aan te sluiten. Een aantal bedrijven en overheden heeft zich vrijdag en vandaag al aangesloten. Vandaag laten de partijen zien hoe belangrijk zij het vinden dat de gezamenlijk gemaakte afspraken worden uitgevoerd. Dat zijn afspraken die impact moeten hebben op de kwaliteit van leven van mensen. We hebben het namelijk over het gezamenlijk aanpakken van grote problemen zoals kinderarbeid, gedwongen arbeid, gebrek aan vakbondsvrijheid en veiligheid en gezondheid in de keten.

Vandaag gaat het om de natuursteensector. We lopen elke dag, zonder er over na te denken, over pleinen van natuursteen. We werken aan natuurstenen aanrechten. We zien gebouwen gedecoreerd met prachtig natuursteen. En we markeren de graven van overledenen met natuurstenen monumenten. Wij zien daarin mooie eindproducten van vakmanschap. Maar de weg van de natuursteengroeve naar de eindbestemming is niet zo glad geplaveid.

Initiatief TruStone

Als sector wilt u er de schouders onder zetten om dat te veranderen. In andere sectoren hebben we het over een IMVO-convenant. Maar omdat in dit geval er een mooie samenwerking is ontstaan tussen Vlaanderen en Nederland heeft het een eigen naam gekregen: ‘Initiatief TruStone’. De Vlaamse en Nederlandse natuursteensector hebben samen met de Vlaamse en Nederlandse overheid, ngo’s en vakbonden afspraken gemaakt voor een meer maatschappelijk verantwoorde productie én inkoop van natuursteen.

Ik noemde net al één van de doelen van de afspraken in de natuursteensector. Dat is het aanpakken van kinderarbeid. Dat geldt voor elk convenant trouwens. Morgen, 14 mei, mooier kan eigenlijk niet - wordt in de Eerste Kamer gestemd over de ‘wet zorgplicht kinderarbeid’. Ik wil géén stemadvies geven, maar ik ben erg blij met de aandacht voor het onderwerp. Wetgeving kan helpen, maar uiteindelijk moet het ter plekke gebeuren, moeten ter plekke zaken drastisch veranderen om kinderarbeid te stoppen. Juist daaraan kunnen de bedrijven, gesteund door ngo’s en vakbonden en de overheid bijdragen. Dat is dus nog een extra reden om blij te zijn met het Initiatief TruStone.

IMVO-convenanten

De IMVO-convenanten zijn tot stand gekomen onder begeleiding van de SER. De kleding– en textielsector was in 2016 de eerste. Daarna volgden er, met vandaag mee, nog acht. En binnenkort volgen nog de metaal- en de sierteeltsector. De SER is al vanaf 2008 actief op het gebied van internationaal verantwoord ondernemen en bracht in 2014 een advies over IMVO-convenanten uit. De kern hiervan is dat bedrijven zaken doen met respect voor mensenrechten en milieu. Binnen deze aanpak werkt een sector samen met de overheid, de vakbeweging en ngo’s. Dat is een aanpak die meerwaarde heeft voor groepen die mogelijk negatieve impact ondervinden van internationaal zakendoen. En het helpt de bedrijven die er iets aan willen doen. Deze aanpak krijgt nu ook gestalte in uw sector. Er is al een en ander opgestart. Er lopen inmiddels een aantal pilots gericht op Nederlandse en Vlaamse aanbestedende diensten zoals gemeenten. Uit deze pilots willen we leren over de wijze waarop Maatschappelijk Verantwoorde Inkoop bedrijven kan stimuleren om actief bij te dragen aan het terugdringen van MVO-risico’s in de keten. Dat betreft in het bijzonder kinderarbeid.

Gezamenlijke aanpak

Vanuit de sector, de overheid, ngo’s en vakbonden werd u het met elkaar eens. Ondanks de verschillende achtergronden, werd u het eens over een gezamenlijke internationale aanpak om deze complexe problemen aan te pakken. Uw samenwerking is een mooi voorbeeld van hoe wij dat doen in de polder. Als voorzitter van de SER ben ik er trots op dat onze kennis en ervaring heeft geholpen om de partijen bij elkaar te brengen. Nu is het dan zover. Het commitment staat vast en wordt nu in concrete daden omgezet, om te beginnen met uw handtekeningen. Na de Vlaamse partijen, gaan de Nederlandse partijen die zo meteen ook zetten. Maar vóór het zover is wil ik kort spreken met enkele direct betrokkenen over de betekenis van het initiatief TruStone. Daarvoor zal ik over een paar minuten de partijen hier bij mij op het podium uitnodigen. Om u enig inzicht te geven in het proces dat geleid heeft tot deze afspraken, wil ik eerst Alexandra van Selm, die namens de SER voorzitter was van de onderhandelingstafel, uitnodigen om dit toe te lichten. Ik dank u wel.

Mariëtte Hamer, Voorzitter SER © Christiaan Krouwels