Dankwoord bij de ontvangst Joke Smit Oeuvreprijs

SER-voorzitter Mariëtte Hamer heeft de Joke Smit oeuvreprijs gewonnen. Dit is het dankwoord dat zij heeft uitgesproken bij de ontvangst op 11 december 2019 in Almere.

11 december 2019

Het gesproken woord geldt. 

Wat overweldigend dat ik deze prijs mag winnen, een hele eer. Wat een mooie woorden. Dank daarvoor. Een prijs met de ere-naam Joke Smit.

Joke Smit was voor mij een voorbeeld, een van de vrouwen van de generatie voor mij, zoals ook Hedy D’Acona en Jeltje van Nieuwenhoven, Neelie Kroes, Els Borst. Reuzen op wiens schouders we mogen staan. Vrouwen met wie ik later mocht samenwerken en die ik met vallen en opstaan de weg voor mijn generatie en die van onze dochters zag plaveien.

Nog grotere eer als ik zie dat ik sta naast twee ontzettend gepassioneerde vrouwen, Ellen Laan en Eva Yoo Brussaard, die ook genomineerd zijn. Wat een geweldige reuzen ook!

Ken achter het fornuis, Barbie achter de krant 

Het persoonlijke is politiek. Dat is wat de generatie van Joke Smit ons ook meegaf. Dat geldt voor mijzelf ook. Met als grootste voorbeeld mijn krachtige oma Marigje, die als dienstmeid werkte bij een familie in Alkmaar en niet onder stoelen of banken stak dat haar huwelijk met mijn opa de poort naar haar vrijheid was voor een zelfstandig bestaan in Amsterdam.

Maar ook mijn moeder, haar dochter, die juist weer gevangen raakte in het huwelijk omdat zij moeder werd in een tijd dat je dan geacht werd te stoppen met werken. Ik heb haar frustratie daarover altijd gevoeld. Vandaar dat ze mij stimuleerde voor het onderwijs te kiezen, dat kon je zo mooi combineren met kinderen.

Met dat in mijn achterhoofd vond ik het best mooi dat mijn dochter, haar kleindochter, zonder er bij stil te staan in haar Barbiehuis Ken achter het fornuis zette en Barbie de krant liet lezen want dat had ze nodig voor haar werk. Voor mij was het nog een vraagstuk, carrière of kinderen. Ik ben dus een spijtoptant, een late moeder. Voor mijn dochter is dat gelukkig geen keuze meer.

Economische zelfstandigheid

Maar we zien nog elke dag voor hoeveel vrouwen dat wél is, hoe moeilijk ze de eindjes aan elkaar kunnen knopen of organiseren. De geschiedenis van mijn oma, mijn moeder, het zijn geschiedenissen van ons allemaal. Ik ben er trots op deze prijs juist nu te krijgen, nu het gaat om economische zelfstandigheid. Die lange weg kunnen we alleen maar tot een goed einde brengen als we het samen doen.

Vorige week in de Tweede Kamer speelde een discussie over waar we nu de prioriteit moeten leggen: bij alle vrouwen, bij vrouwen aan de top, bij culturele diversiteit. Ik ben van en-en-en! Daarom vind in het SER-advies Diversiteit in de top diversiteit ook zo krachtig en vond ik het soms jammer dat er zo selectief uit werd geciteerd.

Door samenwerking komt er verbetering

Want in mijn hele loopbaan, van studentenvakbond tot Kamerlid, maar nu ook vooral als voorzitter van de SER, zie ik dat samenwerking en mensen in verbinding met elkaar brengen ontzéttend belangrijk zijn. Echt alleen door sámen te werken kunnen we verbetering krijgen.

Ik ben dankbaar dat ik als SER-voorzitter mijn rol daarop maximaal kan inzetten, dat ik mensen op de juiste manier en op het juiste moment met elkaar kan proberen te verbinden.

Met dank aan sociale partners

Ik wil mijn speciale dank uitspreken aan de sociale partners, ik ben er ontzettend trots op dat, in de vijf jaar dat ik SER-voorzitter mag zijn, we samen met zowel de vakbeweging als de werkgeversorganisaties emancipatie zo hoog op de maatschappelijke en politieke agenda hebben weten te krijgen.

We hebben een baanbrekend advies uitgebracht over kinderopvang en kindvoorzieningen, een goed advies over het verlof en we hopen eerdaags aan de slag te kunnen met het onderwerp mantelzorg. Allemaal onderwerpen die raken aan de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt, maar ook gaan over de verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid tussen mannen en vrouwen. Naar deze onderwerpen zijn natuurlijk al heel wat studies en onderzoeken verricht, maar wat zo belangrijk is bij de SER, is dat we door denkwerk en dialoog draagvlak proberen te realiseren. Juist over deze onderwerpen hebben we in de afgelopen jaren unanieme adviezen weten uit te brengen waar we verder mee kunnen.

Ik besef me dat ik in mijn bestuurlijke rol in een bevoorrechte positie ben gekomen, waarin ik aan mezelf verplicht ben om terug te doen. Door middel van het bij elkaar brengen van veel meer organisaties bij de SER, maar ook door jong talent te coachen en zelf continu scherp te blijven op de positie van vrouwen en alle andere organisaties waar ik bij betrokken ben.

Het is een lange weg. In Nederland is die weg gek genoeg soms hobbeliger dan elders. Maar langzaam bij beetje beginnen we te ontdekken wat we nodig hebben om de reis te voltooien en tot een gelijke positie van mannen en vrouwen, van jong en oud te komen. En te zijn waar Joke Smit van droomde, dat land waar mensen willen wonen. Ik raad u aan haar gedicht nog eens te lezen en zie hoe actueel het nog is.

Ik zal samen met anderen kijken hoe we de prijs ook voor deze weg kunnen inzetten. Ik hoop dat we in een versneld tempo op pad kunnen gaan. Ik doe dat graag.

Samen met u!