Culturele diversiteit in de top

Welkomstwoord van SER-voorzitter Mariëtte Hamer bij de bijeenkomst Culturele diversiteit in de top, georganiseerd door de SER en de Alliantie culturele diversiteit in de top.

29 januari 2019

Het gesproken woord geldt.

Welkom op deze speciale bijeenkomst over Culturele diversiteit in de top. Allereerst een heel bijzonder welkom aan onze Hare Majesteit de Koningin. Majesteit, wij zijn zeer vereerd dat u aanwezig bent en dat u het onderwerp van vandaag, Culturele Diversiteit in de Top, een warm hart toedraagt. Ook een bijzonder hartelijk welkom voor minister Van Engelshoven. Minister Koolmees is helaas verhinderd, maar wij zijn heel blij dat de staatssecretaris van SZW, Tamara van Ark, voor hem de honneurs zal waarnemen.

Ik zie veel bekende gezichten in de zaal. Velen van u waren ook aanwezig op onze vorige bijeenkomst ruim een jaar geleden in oktober 2017.
Op die avond hebben we het onderwerp van culturele diversiteit duidelijk op de kaart gezet. We hebben de handen ineengeslagen om werk te maken van culturele diversiteit in de top. De cijfers die toen werden getoond, onderstreepten het belang van actie. Gemiddeld zou slechts 1 à 2 procent in de top bestaan uit bestuurders met en migrantenachtergrond. Die cijfers hebben nog lang na gegonsd. Niet iedereen was overtuigd van de juistheid en betrouwbaarheid van de aantallen. Het meten hiervan is nog steeds, zoals jullie weten, een uitdaging. Wel was iedereen doordrongen van het feit dat er actie en verandering nodig was.

We hebben op die avond afgesproken het niet alleen bij woorden te laten. Ieder van ons zou zich ervoor inzetten om meer cultureel divers talent te vinden en te begeleiden. We zouden onze netwerken daarvoor benutten, we zouden de rol van ambassadeur op ons gaan nemen en we zouden meer onderzoek stimuleren.

Eerste stappen

Nu we weer bij elkaar zijn kan ik met veel trots vertellen dat we in het afgelopen jaar mooie eerste stappen hebben gezet. Wij zijn gaan samenwerken; de Alliantie Culturele Diversiteit in de Top is gevormd. Niet om óver te doen wat al bestaat, maar om elkaar te versterken en de krachten te bundelen. Vele partijen waren bezig dit op de kaart te zetten, maar samen zijn we sterker.

We hebben ons de Alliantie Culturele Diversiteit in de Top genoemd. De Alliantie is het afgelopen jaar regelmatig bij elkaar geweest en heeft zich hard gemaakt voor meer benoemingen van bestuurders met een migrantenachtergrond. Ook hebben wij met elkaar een bijdrage geleverd aan het organiseren van deze bijeenkomst bij de SER.

Daarnaast heeft de Alliantie een voorhoede van 24 prominente bedrijven bereid gevonden zich in te zetten voor meer bestuurders met een andere migrantenachtergrond. Wiebe Draijer, Jacques van de Broek en ikzelf hebben dit initiatief gesteund. Wij hebben een plek gemaakt op de SER-website en deze koploperbedrijven staan daar nu vermeld, evenals vacatures en informatie over loopbaanperspectief bij deze bedrijven.

Diversiteit in Bedrijf heeft weer veel bedrijven weten te verleiden het Charter Diversiteit te ondertekenen en ze aan te sporen tot actie. Van de huidige 160 ondertekenaars van investeren 70 bedrijven - groot en MKB – naast gender ook in meer culturele diversiteit. Zij willen meer multicultureel personeel aantrekken en boren hiervoor met name nieuwe wervingskanalen aan.

Verschil maak je zelf

Verschil kun je ook zelf maken: Daar heb ik vorig jaar toe opgeroepen. Ik heb dat ook zelf geprobeerd. Zo heb ik het voorzitterschap van een Raad van Toezicht van een organisatie alleen aanvaard onder de voorwaarde dat twee vacatures (cyber security en HRM) ingevuld zouden worden door een vrouwelijke kandidaat en een kandidaat met een culturele diverse achtergrond. Een wervingsbureau kon alleen oudere, witte mannen vinden.

Ik heb toen binnen mijn eigen netwerk mailtjes gestuurd met de oproep namen door te geven. Dit leidde tot een enorm aantal suggesties en twee zeer geschikte dames waarvan één met een andere culturele achtergrond zijn gevonden. Juist op het punt van cyber security en we konden nog kiezen ook, uit een palet van goede vrouwen. En bij de SER als organisatie hebben we óók veranderingen doorgevoerd: zo zijn Halleh Gorashi, hoogleraar diversiteit en integratie, en Maarten Lindeboom, hoogleraar economie, benoemd als kroonleden bij de SER. Beiden brengen ook een andere culturele achtergrond met zich mee. En wij zijn zelf binnen de SER bezig met de voorbereiding van het SER-advies over diversiteit in de top, dat op verzoek van de ministers van OCW en SZW wordt opgesteld.

Ik ben dan ook heel blij dat sociale partners die in de commissie zitten (Guusje Dolsma en Kitty Jong) vandaag aanwezig zijn.

Meer commitment

Ik ga ervan uit dat ieder van u uw eigen successtory kunt vertellen. Verhalen die duidelijk maken dat er veel meer mogelijk is wanneer we ons inspannen voor het bevorderen van diversiteit. U zult begrijpen dat ik in deze korte inleiding bij lange na geen recht kan doen aan alle acties die zijn genomen, maar ik wilde u toch een klein doorkijkje geven. Ik zie en hoor dat er een brede beweging is ontstaan. Maar we zijn er nog lang niet, laat dat duidelijk zijn. Er is meer commitment nodig, meer individuele acties en meer onderlinge verbondenheid om de culturele diversiteit te bevorderen. Het is van groot belang dat we daarin gezamenlijk optrekken.

Daarover gaan we vandaag met elkaar in gesprek.

Doel van vandaag

Vandaag willen we niet alleen focussen op de aantallen. We willen verdieping in de discussie aanbrengen over de meerwaarde van diversiteit. Hoe kunnen we diversiteit productief maken en welke waarden spelen daarbij een rol.

Ik zie in onze samenleving steeds meer het probleem van twee gescheiden kolommen: Eentje met mensen met een succesvol en breed netwerk, waar je vooruit komt. En eentje waar weinig perspectief is, waar het lastig is om je te ontwikkelen en waar het netwerk smal is. En waar je dus niet de juiste mensen kent. Ik zie ook een groot wantrouwen tussen deze twee kolommen. Deze kolommen zijn uiteraard een versimpeling van de werkelijkheid. Ze illustreren wel de hardnekkigheid van de kloof en de scheidslijnen in ons land. Die scheidslijn betreft niet alleen de herkomst van mensen, het gaat ook over bijvoorbeeld de scheiding tussen rijk en arm, laag en hoog opgeleid, randstad en platteland. Het wordt zaak dat er weer verbinding komt tussen deze twee kolommen Dàt is mijn ‘business case’ voor de samenleving. Een samenleving waarin mensen met elkaar in verbinding staan. Daarbij spelen vertrouwen en zelfvertrouwen een sleutelrol.

Vertrouwen en zelfvertrouwen

Er is behoefte aan vertrouwen in bestuurders. Zowel in de politieke bestuurders als bestuurders van ondernemingen. Vertrouwen ontstaat als men verbinding voelt met degenen die de beslissingen nemen. Zelfvertrouwen verwijst naar de eigenheid en vanuit die eigenheid het zoeken naar verbinding.

Meer diversiteit onder topbestuurders en topmanagers is daarvoor essentieel. Zij zijn een deel van de sleutel om de scheiding tussen de ‘twee werelden’ te doorbreken. Maar niet alleen het percentage bestuurders met een migratieachtergrond moet hoger worden in de top van bedrijven en instellingen. Het gaat ook om een diepere slag. Zij kunnen helpen die gedeelde cultuur voor de rest van hun bedrijf of instelling zijn en te helpen bevorderen. Maar zij moeten geen eenlingen zijn van die dat afhangt. We moeten het samen doen.

Kennis, begrip en respect en samenwerking leiden tot vertrouwen of herstel van vertrouwen. Daarmee kan de sociale cohesie in ons land worden versterkt. Het is nu vooral aan u om tijdens de gespreksrondes, uw ervaringen en ideeën te delen, zodat we van elkaar kunnen leren/inspireren.

Oproep

Mijn oproep is de handschoen op te pakken door culturele diversiteit ook te benaderen vanuit de culturele waarden. Maak je ambities concreet en spreek die hard op uit. Met een boeiend programma, goede sprekers, voorbeelden van verschillende bedrijven en rolmodellen die hun persoonlijke verhaal zullen gaan vertellen, wens ik u heel veel plezier en een inspirerende bijeenkomst toe.