Presentatie documentaire ‘Nee heb je…’

Welkomstwoord van Mariëtte Hamer bij de presentatie van de documentaire ‘Nee heb je…’ op 3 oktober 2016 in het SER-gebouw.

3 oktober 2016
Het gesproken woord geldt.

 

Meisjes en jongens en dames en heren, van harte welkom hier bij de SER.

In dit gebouw en in deze zaal komen elke dag mensen bij elkaar om plannen te maken over het werken van nu en het werken in de toekomst. Die mensen zijn grote en kleine bazen van bedrijven en mensen die bij de grote en kleine bazen werken om te zorgen dat de bedrijven ook echt iets doen. Daar komen dan ook nog heel geleerde mensen bij die helpen om de plannen te maken. De plannen gaan over werk en over alle mensen die werken.

“Is dat dan iets waar je elke dag mee bezig kan zijn?” hoor ik jullie bijna denken. En ja, we zijn daar heel erg druk mee bezig. Het gaat dan bijvoorbeeld over met welke giftige stoffen je mag werken en welke beveiliging je dan moet gebruiken. Of over het geld wat iemand wel of niet krijgt als hij ziek wordt. Of over hoe we ervoor kunnen zorgen dat de mensen die aan het werk zijn ook bijblijven bij alle techniek en computers. En over hoeveel geld je per uur moet krijgen als je een bijbaantje hebt, en over hoe we mensen die nieuw zijn in Nederland werk kunnen geven, enzovoort, enzovoort.

We zijn er hele dagen mee bezig omdat er ook enorm veel gebeurt op de arbeidsmarkt. Ik heb al even mogen spieken naar de documentaire. Daar hoor ik banen genoemd worden als webdesigner, sportschool medewerker, medewerker nagelsalon en digitaal ontwerper. Allemaal banen die nog niet bestonden toen ik een school moest kiezen.

De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt gaan zo snel, dat scholen dat eigenlijk niet bij kunnen houden. Althans, niet alleen. Het is daarom zo goed dat scholen de samenwerking met de praktijk zoeken. Dat scholen leren van de praktijk en dat de praktijk leert van scholen. Want ook dat is belangrijk. Als jonge mensen aan de slag gaan moeten ze nog veel leren. Ze moeten ook blijven leren. Niet tot hun 21ste, of hun 30ste, nee, gedurende het hele leven. Er verandert zoveel en er blijft zoveel veranderen, dat iedereen moet blijven leren.

Dat hoeft niet perse op een school te zijn, of in een klaslokaal. Je kan ook heel veel leren in de praktijk. Leren in het werk, op de werkvloer. Dat leren moet zo vanzelfsprekend worden dat leren vanzelf gaat. Leren wordt dan net zo vanzelfsprekend als eten, dat doe je ook elke dag en je snapt ook dat het nodig is. En het helpt dat het vaak lekker is! Want dat is waar we ook met de praktijk over praten, hoe kun je er voor zorgen dat er in je bedrijf geleerd blijft worden en dat mensen dat leuk vinden.

Sommige banen zijn daar wat verder mee dan andere. In de documentaire is Destiny in de kapsalon aan het werk. In het kappersvak wordt traditioneel heel veel gedaan om de mode te blijven volgen. De kappersbranche weet dus wat het is om het hele leven te blijven leren. Margo en Iris zien we intensief met de computer werken, ook daar is afgelopen jaren veel geleerd.

Ik ben benieuwd naar de verhalen van Jan bij het palletbedrijf. Misschien dat zijn baas wel wat hulp kan gebruiken bij scholing van het personeel en de organisatie van een leercultuur. Misschien dat de school van Jan daar iets in kan betekenen? Veel vmbo-scholen zijn heel intensief mee bezig om samen te werken met bedrijven en dat vind ik erg goed. Ik hoop dat de wijzigingen die in augustus zijn ingegaan daar nog verder bij zullen helpen. Wat in ieder geval helpt is dat stagiaires van het vmbo als ambassadeurs voor het vmbo in de praktijk aan de slag gaan. In de film is dat mooi te zien met Anniek bij de bakkerij, Lewis op de sportschool en Kevin in het zwembad.

In de zaal zitten ook en aantal docenten van het vmbo. Ook tot hen wil ik mijn bewondering uitspreken. Ik heb in mijn loopbaan veel contact gehad met vmbo-docenten en ander personeel op vmbo-scholen. De passie en gedrevenheid van het personeel is altijd enorm groot. De betrokkenheid bij de kinderen is ook altijd sterk aanwezig. En het is een lastige taak, lesgeven op het vmbo. Aan de ene kant worden er allerlei eisen gesteld aan de algemene en cognitieve vaardigheden, aan de andere kant is er ook altijd een roep om meer beroepsvaardigheden. Wat ik een mooie ontwikkeling vind is dat de algemene vaardigheden niet perse met theorielessen onderwezen hoeven worden. Steeds meer vaardigheden worden in de praktijk geleerd en daar geoefend. Het is daarom ook wel mooi dat leerlingen niet altijd op de stageplek van hun eerste keuze terecht komen. Ook van een stageplek van een tweede of derde keuze leer je heel veel. Frans Bromet komt in de documentaire tot dezelfde conclusie.

En last but not least, de ondernemers in de documentaire. Ze komen mooi in beeld maar niet zoveel aan het woord. Maar wat ben ik blij dat er zoveel grote en kleine bazen zijn die de vmbo-leerlingen een plekje willen geven om stage te lopen. Om ervaring op te doen, om te onderzoeken of het werk wat voor ze is, om talenten op te sporen en om een beroepskeuze te kunnen maken. We snappen allemaal dat het nodig is, en u doet het. U geeft de leerlingen de gelegenheid en steekt daar zelf ook veel tijd en energie in. Geweldig! Ik hoop van harte dat de winst van het stagelopen niet alleen van u, de ondernemer, naar de leerling gaat. Ik hoop dat u van het deelnemen aan een stageprogramma ook wat opsteekt. Of het nu gaat om een enthousiast contact met de nieuwe generatie, of lastige vragen over uw praktijk die u aan het denken zetten of een relatie met een vmbo-school waar ze meer doen en meer weten dan het opleiden van uw toekomstige werknemers. Ik gun het u dat de stagecontacten langdurig en intensief zullen zijn.

Meisjes en jongens, we gaan vanmiddag een film bekijken over jullie en over jullie op het vmbo. Dat vmbo is een heel belangrijke opleiding voor de arbeidsmarkt. Voor de arbeidsmarkt waar we in dit gebouw de hele dag mee bezig zijn. Het vmbo is de grootste opleiding van Nederland. De meerderheid van de Nederlandse kinderen gaat naar het vmbo. En toch, toch is er bij veel mensen weinig over bekend. Ik ben daarom erg blij dat er een documentaire is gemaakt en ik hoop dat heel veel mensen het gaan bekijken. Ik wens ons allen een heel mooie middag.

Please accept marketing-cookies to watch this video.
Mariëtte Hamer, Voorzitter SER © Christiaan Krouwels
Scholing en ontwikkeling.