Een kraamkamer voor maatschappelijke akkoorden

Welkomstwoord van SER-voorzitter Mariëtte Hamer bij het CEO-ontbijt van het Betonakkoord, op 22 november, SER-gebouw Den Haag.

22 november 2016
De onderstaande tekst bevat de bouwstenen voor de toespraak van Mariëtte Hamer en is daarom niet bedoeld om letterlijk uit te citeren.

Welkom in dit huis van de dialoog:

De SER wortelt in een lange traditie van samenwerking en overleg. Als advies- en overlegorgaan van ondernemers, werknemers en onafhankelijke kroonleden wil de Raad een bijdrage leveren aan duurzame economische groei. Daarbij streeft de SER naar kwaliteit en draagvlak: hoge deskundigheid in combinatie met breed gedragen overeenstemming en steun in de samenleving.

Een kraamkamer voor maatschappelijke akkoorden:

Als huis van de dialoog is de SER van oudsher het platform om sociaal economische vraagstukken te bespreken: vernieuwing van ons pensioenstelsel, veranderingen op de arbeidsmarkt, de invloed van technologie op en werkgelegenheid.
Met het Energieakkoord voor duurzame groei (2013) en de IMVO-convenanten met de textiel en de bancaire sector (2016) heeft de SER een nieuwe stap gezet. Nieuw is het brede palet aan stakeholders dat aan tafel zit: van Greenpeace tot VNO-NCW. Nieuw is ook het uitvoerende karakter van die akkoorden. Het is geen advies, maar een programma van afspraken en acties. De SER borgt dat die afspraken worden uitgevoerd en de doelen worden behaald.

Noodzaak van brede, maatschappelijke akkoorden:

Dat het hard nodig is om zoveel partijen aan tafel te vragen bleek bij het Energieakkoord. De overheid heeft jarenlang een inconsistent beleid gevoerd, mede onder invloed van de vele belangen die om voorrang streden. Om tot een consistent beleid te komen moeten die belangen met elkaar in gesprek. Samenwerking is de sleutel. En dat gold niet alleen bij het tot stand komen van het Energieakkoord, maar tot op de dag van vandaag ook bij de uitvoering. Partijen zijn van elkaar afhankelijk. Daarmee is een brede maatschappelijke alliantie ontstaan die in staat blijkt om de energietransitie op gang te brengen.

Belang van een Betonakkoord:

Dat brengt me bij het belang van het Betonakkoord. De urgentie van een breed akkoord hoef ik u niet duidelijk te maken. Om klimaatverandering te beperken moeten we op een verantwoorde manier omgaan met energie en grondstoffen. Recent heeft de SER het advies ‘Werken aan een circulaire economie: geen tijd te verliezen’ uitgebracht. Samen met de energietransitie vormt de circulaire economie een cruciaal onderdeel van het toekomstbestendig maken van ons bedrijfsleven door een verduurzaming van de economie. Het Kabinet heeft dit advies overgenomen en werkt nu aan een Grondstoffenakkoord. De betonsector heeft hier dus een voorsprong. Uw Betonakkoord kan de opmaat van een Grondstoffenakkoord gaan vormen.

Twee lessen die ik mee wil geven:

Op basis van de ervaring die de SER inmiddels met akkoorden heeft opgedaan wil ik u twee lessen meegeven.
Allereerst dat samenwerking de sleutel voor verduurzaming is. Samenwerking over de grenzen van bedrijven en tussen bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Dat klinkt makkelijker dan het is. Het vraagt in ieder geval de bereidheid om goed te luisteren naar elkaars wensen en mogelijkheden.
De tweede les gaat over het belang van een helder toekomstperspectief. In onderhandelingen is het verleidelijk om afspraken te maken over het haalbare. Dat is niet voldoende. Afspraken moeten vooral gaan over het wenselijke toekomstperspectief en over hoe dat te realiseren.
Hoe kan dit akkoord bijdragen aan de duurzame concurrentiekracht van de sector?
Welke stappen zijn voor verantwoord gebruik vane energie, grondstoffen en natuurlijk kapitaal? En hoe maakt u van innovatie en verduurzaming de motor voor nieuwe werkgelegenheid?
Met deze lessen sluit ik af. Ik wens u een inspirerende bijeenkomst en kijk met belangstelling uit naar uw Betonakkoord.

 

Mariëtte Hamer, Voorzitter SER © Christiaan Krouwels
Plaatsen van zonnepanelen als geluidsschermen langs de snelweg.