Ronde Tafelgesprek Een leven lang leren

Interview en rondetafel gesprek met SER-voorzitter Mariëtte Hamer van FD, BNR en Start People

24 november 2015
De onderstaande tekst bevat de bouwstenen voor de toespraak van Mariëtte Hamer en is daarom niet bedoeld om letterlijk uit te citeren.

Interview Thomas van Zijl over Leercultuur

Onzekerheid is de nieuwe zekerheid. Dynamische arbeidsmarkt, flexibele contracten, meer klussen/projecten dan banen, geen baan voor het leven.
Lerende economie: naar hoger niveau brengen van opleiding van beroepsbevolking. Daarom meer behoefte aan leven lang leren.
Daarom: aandacht voor de leercultuur in de arbeidsverhoudingen en op de werkvloer. Leren vanzelfsprekend als eten. Niet een cursus in een zaaltje met een schoolbord en een leraar, dat kan dat anders.

Erg belangrijk is informeel leren. Leren van en in de dagelijkse praktijk. Dat wordt in NL veel gedaan. Meer dan 90% van het leren wordt gedaan via informeel leren. Bij informeel leren is belangrijk dat het geleerde - verworven kennis en vaardigheden - moeten worden erkend en onderkend. Je moet er wel wat aan hebben, ook buiten je huidige werkomgeving. Daar gaan we komende periode met de sociale partners aan werken in traject Leren in de toekomst.

Werknemers, werkgevers, opleidingen en overheid moeten inspelen op behoefte aan voortdurende scholing. Werknemers om hun waarde voor de arbeidsmarkt te behouden. Werkgevers om het personeelsbestand zijn waarde te laten behouden dat het werk goed gedaan blijft worden, behoud van investering in eerdere opleidingen en aantrekkelijk te zijn/blijven als werkgever.

Opleidingen door opleidingstrajecten op maat, aansluitend bij de behoefte van werknemers en werkgevers, passend bij de werkomstandigheden en recht doend aan de reeds beschikbare kennis en vaardigheden. Ook niet alleen gericht op een vaststaand diploma maar gemoduleerd.

Overheid moet vooral ruimte bieden en stimuleren. Ruimte bieden aan opleidingen om gemoduleerd aanbod te doen. Ruimte bieden aan particuliere aanbieders op de opleidingsmarkt. Ruimte bieden aan regionale afspraken tussen opleidingen, werkgevers en werknemers.

Stimuleren van werknemers tot investeren in hun eigen opleiding. Zoals vouchers die nu worden voorgesteld, maar kan ook andere vormen hebben. Stimuleren van werkgevers door fiscaal voordeel te bieden voor investering in werknemers die het eigen belang te boven gaat. Niet alleen door met de portemonnee klaar te staan. Ook een belangrijke rol door betrokken te zijn bij landelijke en regionale afspraken. Daarvoor is het nodig dat opleidingen, werkgevers en werknemers (studenten) nauwer samenwerken op de organisatie van de opleidingen. Duidelijke kwaliteitsafspraken maken.

Belangrijk uitgangspunt leercultuur is dat ‘leren’ ook erg leuk is. Aangeboren nieuwsgierigheid.

Rondetafelgesprek

Sectorbreed opleiden

  • Brede opleiding: nieuwe vaardigheden
    Dynamische arbeidsmarkt vraagt ook aanpassing van inhoud van opleiding. Toekomstvaste inhouden. Basisvaardigheden, talen en 21e eeuwse vaardigheden: communiceren, analyseren, creativiteit, meta-communicatie, ICT vaardigheden, etc.
  • Samenwerking, boven sectoraal
    Bedrijven werken samen bij de scholing van zittende medewerkers (opleidingsfondsen).

Bestaande werknemers zo lang mogelijk behouden

  • Toekomstgericht
    Bedrijven nemen in toenemende mate een verantwoordelijkheid voor de duurzame inzetbaarheid van werknemers door ze niet alleen bij te scholen voor het huidige functioneren, maar ook voor het toekomstig functioneren. Hierover zijn nog wel nadere afspraken gewenst, ook over bovensectorale opleidingen, die we in de komende periode in de SER aan de orde zullen hebben.
    Meerwaarde voor bedrijven is behoud van de investering die ze gedaan hebben in de werknemer.
  • Nascholing en opscholing van zittend personeel
    Als er behoefte is aan hoger opgeleid personeel zullen bedrijven ook kijken naar MBO opgeleide medewerkers die opgeschoold kunnen en willen worden. Opleidingen moeten daar dan ook op in (kunnen) spelen.
  • Werkgevers – werknemers
    Verantwoordelijkheid voor scholing is verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Opleidingen moeten daarin wel inspelen op de vraag. Hoe de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen werkgevers en werknemers kan gaan, zullen we in komende periode ook weer verder verkennen in de SER.
  • Betrokkenheid bedrijven bij opleiding 
    Bedrijven willen meer en snellere aanpassingen van de opleidingen. Ze willen daar graag betrokkenheid bij zijn. Overigens ook nog bezien of bedrijven ook werkelijk zullen leveren.

  • Vraagoriëntatie opleidingen 
    Grote verantwoordelijkheid van opleidingen om aan te sluiten op de vraag van werkgevers en werknemers. Valt ze nog niet gemakkelijk. Daarvoor zouden opleidingen nauwer samen moeten werken met het beroepenveld.

Aansluiting jong personeel op arbeidsmarkt

  • Kwaliteitsafspraken
    Interne en externe stakeholders betrekken bij de opleiding en bij de aansluiting van opleiding op de praktijk.
    Bedrijven willen daar graag betrokkenheid bij zijn.
    Overigens ook nog bezien of bedrijven ook werkelijk zullen leveren.

  • Vraagoriëntatie opleidingen
    Grote verantwoordelijkheid van opleidingen om aan te sluiten op de vraag van werkgevers en werknemers. Valt ze nog niet gemakkelijk. Daarvoor zouden opleidingen nauwer samen moeten werken met het beroepenveld.

Delen van personeel met andere bedrijven

  • Behouden/binden van goed personeel en behouden van investering na scholing.
  • Leren van elkaar door ook elders te werken (non-formeel leren).
  • Leren met elkaar, door als bedrijven gezamenlijk bij opleidingen betrokken te zijn.
  • Voorbeeld: e-commerce
    Mooi voorbeeld van samenwerking bedrijfsleven en onderwijs waarbij bedrijfsleven niet afwacht: E-commerce bedrijven die met HO instellingen alliantie aangaan om een opleiding in te richten die aansluit bij de behoeften in de markt.

FD: Een leven lang leren en werken - 24 november 2015

 

Please accept marketing-cookies to watch this video.
Mariëtte Hamer, Voorzitter SER © Christiaan Krouwels
Scholing en ontwikkeling.