Arbeidsvoorwaardenbeleid 2016

Speech van SER-voorzitter Mariëtte Hamer bij het ontvangst nemen van de Speerpuntennota Arbeidsvoorwaardenbeleid 2016 van de RMU.

10 december 2015
De onderstaande tekst bevat de bouwstenen voor de toespraak van Mariëtte Hamer en is daarom niet bedoeld om letterlijk uit te citeren.

 

De RMU heeft vele uitgangspunten en u benoemt vele thema’s in uw nota. Laat ik in relatie tot het motto van uw nota (alles is economie, maar economie is niet alles) er een paar zaken uit lichten. Daarmee wil ik overigens niet zeggen dat alleen deze onderwerpen relevant zijn, ik kan gewoonweg niet ingaan op alle thema’s nu.

Economische groei

Interessant is de stelling van de RMU, vrij vertaald, dat economische groei niet perse het hoogste doel is wat moet worden nagestreefd.
Ik zie daar raakvlakken voor de benadering die we in de SER hebben. Wij gaan uit van een breed welvaartsbegrip. Dat betekent dat economische groei geen doel op zich is, maar vooral een middel om maatschappelijke welvaart te realiseren.

Wij hanteren in ons werk drie centrale doelstellingen:

  • Een zo groot mogelijke arbeidsparticipatie;
  • Duurzame economische groei;
  • Een evenwichtige inkomensverdeling.

En dit sluit wellicht aan bij de opvatting van de RMU dat economische groei uiteindelijk kan leiden tot meer ongelijkheid, en daarom niet het hoogste doel behoeft te zijn.

Betaalde arbeid

U schrijft dat de status van betaalde arbeid te groot geworden.
Misschien mag ik dit wat verbreden?
Ik vind het belangrijk dat er voldoende tijd is om te leren.
Interessante vraag daarbij is of nieuwe technologie ons ontzorgt of juist meer tijd kost. Kijk maar naar de jongeren van nu: zij staan continu met elkaar in verbinding. Dat levert veel op, maar het is ook behoorlijk stressvol. En dan zijn er nog andere maatschappelijke ontwikkelingen die ons leven dynamischer maken. We hebben in ons leven niet meer één baan, één opleiding en wonen soms ook niet meer een levenlang in hetzelfde huis, met dezelfde partner of hetzelfde gezin, denk aan de samengestelde gezinnen. Daar komen verschillende verantwoordelijkheden bij kijken: werken, leren, ontspannen en zorgen. En dan bedoel ik de zorg voor kinderen, mantelzorg en ook de zorg voor onszelf. Hoe zorgen we dat mensen die meervoudige verantwoordelijkheden in verschillende levensfasen goed kunnen combineren?
De SER is daar momenteel over aan het nadenken in het traject Werken en Leven in de Toekomst.

Rentmeesterschap

Het gaat niet altijd om winstmaximalisatie, maar ook om lange termijn duurzaam ondernemen, en daarbij oog hebben voor zorgen voor elkaar, mede zeggenschap, en iedereen binnen boord houden.

Het thema duurzaamheid staat steeds meer bovenaan onze agenda’s Het komt terug bij SER-adviezen zoals het Energieakkoord, bij IMVO, bij circulaire economie, bij sociale ondernemingen, bij robotisering en deeleconomie. Dat is goed, want een advies over de economie is niet compleet zonder oog te hebben voor de zorg van de wereld om ons heen.

Sociale ondernemingen

Ik moest bij lezing van uw nota ook denken aan het recente advies over sociale ondernemingen dat de SER heeft gemaakt. Steeds meer ondernemers zien het oplossen van taaie maatschappelijke problemen als het hoofddoel van hun bedrijf. Sociale ondernemingen passen naadloos in de trend dat ondernemers steeds meer rekening houden met hun maatschappelijke effecten, denk aan maatschappelijk verantwoord ondernemen en de opkomst van de circulaire economie. Bovendien past de trend bij de veranderende rol van de overheid. De vraag hoe we door middel van ondernemerschap de samenleving beter kunnen maken, past ook goed in waar de SER mee bezig is: het verhogen van de maatschappelijke welvaart en de rol die het bedrijfsleven hierbij kan spelen. Succesvolle sociale ondernemingen kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren.

Ik ben blij met de aangekondigde vervolgadviesaanvraag waarin de SER de taken en verantwoordelijkheden en de onderlinge samenwerking van diverse actoren nader onder de loep te nemen. Het kabinet wil onder meer weten via welke instrumenten samenwerkingsvormen als joint ventures, groepsdetacheringen en sociale ondernemingen kunnen worden gestimuleerd.

Het lijkt me een nuttige bijdrage aan het verder kunnen realiseren van de inclusieve arbeidsmarkt, waar iedereen een plek zou moeten kunnen hebben.

Mariëtte Hamer, Voorzitter SER © Christiaan Krouwels
Arbeidsmarkt. Onderweg naar het werk.