Home | Actueel | Nieuwsberichten | 2010-2017 | 2013 | SER unaniem over verbreding draagvlak voor cao-afspraken

SER unaniem over verbreding draagvlak voor cao-afspraken

23 augustus 2013

De SER heeft vanochtend unaniem een advies vastgesteld over verbreding van het draagvlak voor cao-afspraken. Conclusie is dat er op dit moment voldoende draagvlak is. Het cao-stelsel is van essentieel belang voor de arbeidsverhoudingen in ons land. Met het oog op de toekomst is het wel nodig dat cao-partijen blijven werken aan een breed draagvlak voor de cao. Bijvoorbeeld door de betrokkenheid van werkgevers en werknemers bij de cao (verder) te vergroten en vooral door werknemers meer te betrekken bij het tot stand komen van een cao. Het is een reactie op een adviesaanvraag van toenmalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Kamp. Aanleiding voor de adviesaanvraag waren enkele debatten in de Tweede Kamer over het stelsel van cao’s en algemeen verbindend verklaring.

Het kroonlid Evert Verhulp zat de commissie voor die het advies heeft voorbereid. Het advies getuigt volgens hem van kritische zelfreflectie. Omdat kritiek op het cao-stelsel niet altijd even gefundeerd is, is in het advies ook ruimte gegeven aan uitleg, analyse, cijfers en feiten. De belangrijkste aanbevelingen zijn: betrek meer groepen bij de onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden en pas meer maatwerk toe in cao’s.

Vice-voorzitter van MKB-Nederland Michaël van Straalen voerde het woord namens de drie ondernemerscentrales. Hij onderstreepte het belang van het cao-stelsel en betoogde daarbij dat een goede representativiteit van de vakbonden voor werkgevers van groot belang is, om twijfels weg te nemen bij de werkgever over de vraag of zijn counterpart wel de geëigende partij is om zaken mee te doen. Bredere betrokkenheid bij het cao-traject, ook van niet-leden, is daarbij ook relevant. Daarnaast is bereidheid nodig om de cao te moderniseren. Het gaat om maatwerk, flexibiliteit en differentiatie in de cao. Ook moeten cao’s herkenbaarder worden en beter leesbaar. Hij ziet dit advies als een uitnodiging en een uitdaging aan werkgevers en werknemers om te blijven werken aan het vergroten van het draagvlak van cao’s.

FNV-bestuurder Mariëtte Patijn sprak namens de drie vakcentrales. Het onderwerp spreekt haar in het bijzonder aan, omdat zij in het verleden voor de FNV heeft onderhandeld over de cao voor de uitzendbranche. Dat is een van de sectoren waar representativiteit in de zin van aantal leden van een vakbond niet groot is en draagvlak niet vanzelfsprekend is, maar waar een cao wel zeer nodig is, ook uit het oogpunt van oneigenlijke concurrentie. Draagvlak creëren was dan ook haar dagelijkse bezigheid. Ze benadrukte dat ook andere bonden al veel doen om niet-leden te betrekken bij de cao-onderhandelingen. Uit de hoorzitting die de commissie hierover heeft gehouden bleek dat bonden hiervoor een baaierd aan instrumenten gebruiken, zoals papieren en internetconsultaties, social media, crowdsourcing en ook meer traditionele bijeenkomsten en bedrijfsbezoeken. Het is een kwestie van hard werken, creatief zijn en goed luisteren.

Het kroonlid Hans Schenk beval het advies namens alle kroonleden van harte aan. Cao’s zijn niet typisch Nederlands en ook niet ‘zó jaren vijftig’. Ze hebben veel goeds gebracht, want cao’s bevorderen de dialoog en consensus en het wederzijds vertrouwen en begrip voor elkaars problemen. Daarnaast leiden ze tot betere en meer volwassen arbeidsrelaties, en dat bevordert de welvaart en de vooruitgang. Ook is bijvoorbeeld de duurzame inzetbaarheid van werknemers gebaat bij afspraken in cao’s over scholing.

Voorzitter van FNV-Zelfstandigen Linde Gonggrijp voegde hieraan toe dat de wereld van de ‘bewuste en bekwame’ zzp’ers niet per definitie die van de cao’s is. Maar er liggen wel kansen voor zzp’ers. Zo noemt dit advies de mogelijkheid om zzp’ers te laten deelnemen aan opleidingen die via een cao zijn geregeld. Verder vroeg zij aandacht voor oneigenlijke concurrentie, bijvoorbeeld door schijnconstructies, waar ook zzp’ers last van hebben. Handhaving is de aangewezen methode om draagvlak voor de cao’s te behouden. Daarover zijn afspraken gemaakt in het recente Sociaal Akkoord en in het Actieplan aanpak schijnconstructies.

Evert Verhulp constateerde tot zijn genoegen dat de organisaties van sociale partners hard aan de slag zijn met het vergroten van het draagvlak voor cao’s. Het cao-stelsel is een groot goed. Hij noemde het een bijzondere prestatie dat het in Nederland lukt om voor zes miljoen mensen tegen relatief lage kosten collectief zulke goede regelingen voor de arbeidsvoorwaarden af te spreken. Verder wees hij de critici van de cao erop dat de cao steunt op verschillende internationale verdragen, waar Nederland aan gebonden is. Maar het is ook een teken van goed fatsoen om de zaken rond collectief arbeidsvoorwaardenoverleg goed te regelen, vond hij.


Noot voor de redactie
Nadere informatie bij Mariek de Valk, 070 3499 648, m.de.valk@ser.nl


Alles over het thema