Home | Actueel | Congressen | 2016 | OR klaar voor de toekomst!?

OR klaar voor de toekomst!?

Samen actief inspelen op de digitale samenleving

5 oktober 2016 | SER-gebouw Den Haag



Het is onderhand een traditie geworden: elk najaar organiseert de SER een congres over medezeggenschap. Dit keer, woensdagmiddag 5 oktober, was het centrale thema ‘OR: klaar voor de toekomst?!’, met als ondertitel ‘Samen actief inspelen op de digitale samenleving’. Doelgroepen zijn OR-leden, OR-opleiders, sociale partners, bestuurders, beleidsmakers en wetenschappers.

Technologische ontwikkelingen

In een gesprek met dagvoorzitter Anouschka Laheij stelde SER-voorzitter Mariëtte Hamer dat de rol van de ondernemingsraad nog belangrijker wordt naarmate de technologische ontwikkelingen verder gaan. Juist dan moet je ook goed kijken naar wat er binnen organsaties gebeurt en moet je oog hebben voor sociale innovatie.
Uit een korte rondgang in de zaal bleek dat iedereen wel met vormen van robotisering en digitalisering te maken heeft. Bijvoorbeeld in de bouw met 3D-ontwikkelingen, het papierloze kantoor en de toename van de online-dienstverlening.

Hefboom

Annemieke Roobeek, hoogleraar Strategy and Transformation Management aan de Nyenrode University, ging daarna in haar lezing in op de rol van medezeggenschap bij strategie en disruptieve ontwikkelingen. Zij benadrukte het belang van een goede afstemming binnen de ‘gouden driehoek’: raad van bestuur, raad van commissarissen en de ondernemingsraad. De OR kan volgens haar hierbij als hefboom fungeren voor vitale vraagstukken in de onderneming.
[Download presentatie]

Scholingsonderzoek

Klaar zijn voor de toekomst vereist dat je een leven lang leert. Dat geldt uiteraard ook voor OR-leden. Tijdens het congres werden de uitkomsten van een onderzoek naar scholing van OR-leden gepresenteerd door onderzoeker Harry van den Tillaart van ITS Radboud Universiteit Nijmegen. De SER had opdracht gegeven te onderzoeken of de wijziging van de WOR in 2013 van invloed is geweest op de vraag naar scholing. Dat blijkt nauwelijks het geval te zijn. Wel blijkt dat driekwart van de OR’en niet al zijn scholingsrechten benut. Belangrijkste redenen zijn: OR’en hebben in bepaalde perioden minder behoefte aan scholing. Door werkdruk in het reguliere werk vinden OR-leden het moeilijk om naast OR-werk ook nog scholing te volgen.
[Download presentatie]

Hoge eisen

Directeur-generaal Marcelis Boereboom van het ministerie van SZW nam het onderzoeksrapport in ontvangst en onderstreepte het belang van scholing voor OR’en. Er worden tegenwoordig hele hoge eisen gesteld aan OR’en, zeker met het oog op ontwikkelingen als robotisering. Bestuurders krijgen de OR die ze verdienen en andersom geldt dit ook, aldus Boereboom.

Proactief

Vervolgens vond er een paneldiscussie plaats tussen CBM-voorzitter Evert Verhulp, ambassadeur medezeggenschap Ruud Vreeman en OR-opleider Juliette van de Mheen. Algemeen vonden ze dat OR’en zich proactief moeten opstellen. Kijk samen met de bestuurder naar de ontwikkelingen die eraan komen en ga eerder met elkaar hierover in gesprek, op het moment dat er op strategisch niveau nog invloed kan worden uitgeoefend.

Stoomwals

Na de pauze sprak Annet Aris, o.m. lid van de raad van commissarissen van ASML, over de impact van digitalisering op de organisatiestructuur van de onderneming. De veranderingen gaan volgens haar razendsnel, komen als een stoomwals over ons heen en het heeft geen zin je daartegen te verzetten. Je moet je als OR dan ook niet defensief opstellen, maar kijken hoe medewerkers kunnen worden bijgeschoold en flexibel worden ingezet.

Lef

In een interactieve discussie met de zaal en een panel van onderzoeker Jan Popma, OR-trainer en voordrachtscommissaris Tineke de Rijk en CBM-voorzitter Evert Verhulp werd tot slot ingegaan op de vraag welke rol de OR hierbij kan spelen en wat de OR hierbij nodig heeft aan scholing. De OR moet lef tonen, vond men, ergens voor staan, duidelijke keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen.

Scenariodenken

Tineke de Rijk gaf aan dat de raad van commissarissen volgens de nieuwe governance code zich meer moet oriënteren op de technologische ontwikkelingen en de gevolgen ervan voor de onderneming. Evert Verhulp vond dat er visie nodig is en dat als de bestuurder geen visie toont, de OR aan de bestuurder kan presenteren welke gedachten en gevoelens in de onderneming leven. Jan Popma stelde dat de OR expertise moet ontwikkelen in scenariodenken. De scholing moet zich daar op richten, op het verkennen van wat er de komende 10 à 15 jaar op ons afkomt en bedenken wat we daarmee kunnen doen.


SER thema OR en medezeggenschap
Fotoverslag
Fotoverslag OR klaar voor de toekomst!?
Alles over het thema