SERmagazine

Waarom de Europese Green Deal het Klimaatakkoord nodig heeft

Maakt de Europese Green Deal het Klimaatakkoord overbodig? Zeker niet, vindt Diederik Samsom, kabinetschef van Frans Timmermans, de Eurocommissaris die de Green Deal moet waarmaken. Op de eerste bijeenkomst van het Voortgangsoverleg Klimaatakkoord, op 7 februari bij de SER, sprak hij over de voorwaarden om de Green Deal en het Klimaatakkoord tot een succes te maken: een rechtvaardige verdeling binnen en tussen lidstaten en zekerheid voor bedrijven.

Corien Lambregtse

Diederik Samsom
Diederik Samsom:
Kabinetschef Eurocommissaris Frans Timmermans
 
 
 

Het grote doel van de Europese Green Deal die op 11 december 2019 werd gepresenteerd, is de Europese Unie (EU) klimaatneutraal en circulair maken. De Green Deal gaat volgens Samsom over de grote doelstellingen en lijnen, maar de uitwerking moet per lidstaat in een Klimaatakkoord gebeuren. Het Nederlandse Klimaatakkoord vindt hij daar een goed voorbeeld van. Hij was zelf een van de bouwers van dat akkoord.
De belangrijkste twee voorwaarden om de Green Deal tot een succes te maken, zijn dat niemand binnen de Europese Unie achterblijft en dat het bedrijfsleven duidelijkheid en zekerheid krijgt over het klimaatbeleid op de lange termijn.

Waarom de Europese Green Deal het Klimaatakkoord nodig heeft
© Branko de Lang

Voorwaarde 1: Niemand mag achterblijven

De grootste en moeilijkste opgave van de Green Deal zit in de rechtvaardige verdeling van lusten en lasten, zodat niemand in de Europese Unie achter blijft, meent Samsom. “De transformatie naar een duurzame toekomst zal rechtvaardig zijn of zal niet zijn. Daarom is het motto ‘Leave no one behind’. In Nederland zie je dat de rechtvaardige verdeling van de transitiekosten al een worsteling is, maar in Europa waar de inkomensverschillen binnen landen en tussen landen nog veel groter zijn, is de opgave kwadratisch groter. Dit punt gaat ongetwijfeld de meeste energie en tijd kosten.”
Over de technologische en innovatieve kracht van Europa maakt hij zich geen zorgen, want Europa zet op het gebied van verduurzaming nog steeds de standaard in de wereld. Ook over het geld zit hij niet in. Dat is het onderdeel waar we ons volgens hem zelfs het minst zorgen over hoeven maken.
“De kosten van de Green Deal bedragen 1000 miljard euro. Een immens bedrag. Maar op de dag dat de Europese Commissie uitlegde hoe we die 1000 miljard euro bij elkaar gaan schrapen, kondigde Black Rock, de grootste vermogensbeheerder van de wereld aan, om zijn portefeuille te gaan verduurzamen. Dat gaat om een vermogen van maar liefst 6.670 miljard euro. Dat geld hopen wij ook aan te trekken.”


Meer lezen? SERmagazine verschijnt ook 5 keer per jaar als papieren tijdschrift.


Voorwaarde 2: Duidelijkheid voor bedrijven

De opgave waar Europa met de Green Deal voor staat, is enorm. Voorwaarde voor innovatie en verandering is dat bedrijven duidelijkheid en zekerheid krijgen over het klimaatbeleid voor de lange termijn, want alleen dan gaan ze investeren.
De Europese Commissie wil het systeem voor emissiehandel komend jaar uitbreiden. Bedrijven krijgen bepaalde rechten om CO2 uit te stoten, en kunnen daarin handelen als ze meer rechten nodig hebben of juist overhouden. Samsom: “Als bedrijven zekerheid hebben over wat er van hen wordt verwacht op het punt van CO2-emissies, kunnen ze investeren en gaan de veranderingen veel sneller. De wispelturigheid in beleid die de politiek de afgelopen jaren vaak heeft laten zien, kunnen we ons niet meer veroorloven. We mogen ons niet laten afleiden door problemen die op korte termijn urgenter lijken, we moeten onszelf disciplineren en de kop erbij houden.”
Samsom heeft hoge verwachtingen van de technologie en het bedrijfsleven. De auto-industrie is voor hem het lichtend voorbeeld. “Anderhalf jaar geleiden zei iedereen in de auto-industrie dat het onmogelijk was om een uitstoot van 95 gram per kilometer te bereiken. Inmiddels is het mirakel geschied en gaan we al richting zero emission.”


Bijeenkomst: het Klimaatakkoord en de Green Deal

De fase van onderhandelen is voorbij, het Klimaatakkoord is inmiddels in uitvoering. Aan vijf uitvoeringstafels worden per sector uitvoeringsplannen gemaakt. Het overkoepelende Voortgangsoverleg, onder leiding van Ed Nijpels, bewaakt de voortgang en de samenhang van het hele akkoord. Daarbij wordt ook gekeken naar overkoepelende onderwerpen als werkgelegenheid, innovatie en financiering.
Het Voortgangsoverleg heeft ook de taak om te bevorderen dat iedereen betrokken blijft bij en meedenkt over vraagstukken en dilemma’s die langskomen. Met het oog daarop komen er periodiek bijeenkomsten. De eerste bijeenkomst, op 7 februari bij de SER, ging over de Europese Green Deal en het Klimaatakkoord. Sprekers waren Diederik Samsom (kabinetschef Eurocommissaris Frans Timmermans), Louise van Schaik (hoofd duurzaamheid en EU, Instituut Clingendael) en Remco de Boer (onafhankelijk publicist).

Lees ook het nieuwsbericht 'Diederik Samsom: ‘De Green Deal moet rechtvaardig zijn’ (website Klimaatakkoord)