De nieuwste bijdrage in de golf publicaties over de Nederlandse overlegeconomie is het deze zomer verschenen ‘Koorddansers in de polder’ van Paul Valk en Giel Schikhof. Gingen veel andere boeken vooral over de historische wortels van onze overlegcultuur, dit boek poogt antwoord te geven op de vraag of ons overlegmodel de oorzaak is van de maatschappelijke crisis waarin Nederland verkeert of dat het juist een bijdrage levert aan de overbrugging van de tegenstellingen.

Het is duidelijk dat het boek vorig jaar geschreven is, toen overheid en sociale partners met elkaar in conflict waren.
Dat het overlegklimaat inmiddels is verbeterd en partijen weer on speaking terms zijn, hebben beide auteurs (werkzaam bij adviesbureau Wissenraet Van Spaendonck) niet meer meegenomen. Dat is dan ook het zwakke punt van dit boek. Schrijven over de meest recente geschiedenis is altijd heikel. Pas na een hele tijd is het goed mogelijk om zo’n periode van conflict in perspectief te plaatsen.
Dat neemt niet weg dat het boek een goed systematisch overzicht geeft van de ontwikkelingen in de overlegeconomie. Ook analyseren Valk en Schikhof op heldere wijze hoe in ons land besluitvorming tot stand komt. Daarnaast geven ‘vooraanstaande koorddansers’ als Hans de Boer (oud-voorzitter MKB-Nederland) en Henk van der Kolk (FNV Bondgenoten) hun visie op de toekomstbestendigheid van de overlegeconomie.
SER-voorzitter Herman Wijffels – die het eerste exemplaar ontving – noemde het een mooi boek om op scholen te gebruiken als standaardwerk over hoe in Nederland sociaal-economisch beleid wordt gemaakt en hoe we erin slagen oplossingen te vinden die de individuele belangen overstijgen. Daarmee doelde hij waarschijnlijk niet op het voortgezet onderwijs want daar is het toch te moeilijk voor. Voor het hoger onderwijs is het echter zeker geschikt.
Maar wat is nu het antwoord op de vraag die de auteurs zichzelf hadden gesteld? Zij vinden dat onze overlegeconomie een bijdrage levert aan het overbruggen van maatschappelijke tegenstellingen, maar dat daarvoor een kanteling van het overlegmodel noodzakelijk is. En wel van de oude top-downbenadering naar een kop-staartmodel, waarbij verantwoordelijkheden worden gedeeld. (MdV)
 
_{Paul Valk en Giel Schikhof, Koorddansers in de polder, Dialoog Uitgevers, Beekbergen, 120 p, € 19,50}