SER

Lees voor

Tijdschriftartikelen

Literatuurlijst Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO)

SER-publicaties - Boeken - Tijdschriftartikelen - Standaardwerken

Ligteringen, T., 'Cao's regelen alles kapot'
In: OR Informatie (special), (2012) 4 (apr), p. 10-11
Geen contracten voor onbepaalde tijd meer. In haar vorig jaar verschenen boek 'Tango op de werkvloer' houdt de Amsterdamse hoogleraar Aukje Nauta een vurig pleidooi voor een volwassen arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer. (TA17292)
Rojer, M., Vernieuwing van de cao komt van onderop!
In: Arbeidsvraagstukken, 28 (2012) 1, p. 102-104
In crisistijd moet makkelijker afgeweken kunnen worden van eerdere (algemeen verbindend verklaarde) cao-afspraken over loonsverhogingen. En als cao-partijen in hun cao's niet beter de wensen van de politiek overnemen, dan helemaal geen algemeenverbindendverklaring. Allemaal voortvarende politieke voorstellen. Wat er echter aan ontbreekt is een heldere analyse van de noodzaak tot verandering en van de gevolgen ervan. (TA17275)
N. N., Algemeen verbindend verklaren van cao's
In: PS Documenta, (2012) 18 (11 jan), p. 1429-1436
In het regeerakkoord is afgesproken dat alleen cao's die aandacht besteden aan leeftijdbewust personeelsbeleid en duurzame inzetbaarheid (scholing) algemeen verbindend worden verklaard. Aandacht voor arbeidsvoorwaarden(vorming) en de rol van de overheid, het beleid t.a.v. avv, de maatschappelijke en macro-economische effecten ervan , sturend avv en meer sectoraal maatwerk. (TA17193)
Grapperhaus, F. B. J., Legitimatie, legitimatie, legitimatie. Over werkgevers, gele vakbonden en Kamerleden
In: TRA, 3 (2011) 12 (dec), p. 3-4
Bij het legitimeren van een bedrijfs-cao die afwijkt van de overkoepelende cao past op zijn minst kritische zin en terughoudendheid. (TA17166)
Hoeflaken, W. van, De ontwikkeling van pensioen als arbeidsvoorwaarde. De kern is hetzelfde
In: VB Contact, (2011) 210 (dec), p. 6-7
'De risico's zijn veranderd, dus je moet zoeken naar andere oplossingen. Maar in wezen draait het bij het huidige pensioenakkoord om hetzelfde als bij het pensioenconvenant van 1997' vindt Gerard Verheij. 'Waar het om gaat, is dat pensioen een arbeidsvoorwaarde is, dus een zaak van sociale partners.' (TA17120)
Heerma van Voss, G. ; Sloten, J. van, Kroniek van het sociaal recht
In: NJB, 86 (2011) 34 (7 okt), p. 2299-2306
Aandacht voor vergrijzing, doorwerken na 65, aow-leeftijd, pensioenregeling, het EU-arbeidsrecht en het cao-recht. Er zijn allerlei nieuwe ontwikkelingen gaande. Zo was ook het afgelopen jaar weer eens een spannend jaar in het sociaal recht. (TA17040)
Beetsma, R. ; Kocken, Th. ; Wijnbergen, S. van, Aanpassingen voor een fair pensioenakkoord
In: ESB, 96 (2011) 4618 (16 sep), p. 554-557
Het in juni aangekondigde pensioenakkoord onderkent de realiteit dat het huidige stelsel van aanvullende pensioenen op de lange termijn niet houdbaar is en dat adequate aanpassingen in het pensioencontract nodig zijn. De aanpassing van de pensioenleeftijd en explicitering van het contract bij tekorten en overschotten zijn een verbetering, maar er zijn ook enkele serieuze tekortkomingen die een eerlijke intergenerationele verdeling in de weg staan. (TA16998)
Boon, B. ; Vlugt, G. van der, Reactie op: Naar een dynamisch pensioen
In: ESB, 96 (2011) 4618 (16 sep), p. 546
Een goede discussie over de wenselijkheid van een meer flexibele en integrale benadering van vermogensopbouw vereist een afweging van voor- en nadelen. Een aantal argumenten die volgens auteurs bij deze afweging niet kunnen ontbreken. Meer transparantie over het opgebouwde vermogen en daaraan gekoppeld een integraal advies is een logisch startpunt. Als dit compleet is en integrale afweging mogelijk is, kan worden vastgesteld of er aanvullend behoefte is aan het faciliteren van meer dynamiek in de pensioenen. (TA16997)
Bovenberg, L. ; Koelewijn, W. ; Kortleve, N., Naar een dynamisch pensioen
In: ESB, 96 (2011) 4618 (16 sep), p. 542-545
In de domeinen werk, zorg en wonen spelen grote uitdagingen die van betekenis zijn voor de kwaliteit van leven van ouderen. Het pensioendomein kan een bijdrage leveren aan een betere benutting van menselijk kapitaal en aan de beschikbaarheid en betaalbaarheid van goede zorg- en woonvoorzieningen voor ouderen. (TA16996)
Donders, P., Debat voor hervorming in Europees kader : De drie pijlers van het Nederlands pensioenstelsel
In: Sociaal Bestek, 73 (2011) 9 (sep), p. 8-13
Er zijn moeilijkheden met ons pensioenstelsel. Al in 1992 liet Eelco Brinkman zich ontvallen dat de AOW-uitkering wellicht bevroren moest worden gezien de alsmaar stijgende pensioenlasten. Het kostte hem de verkiezingen. De discussie over ons pensioenstelsel is dus niet van recente datum al heeft de financieel-economische crisis onmiskenbaar een versnelling opgeleverd. (TA16994)
Harteveld, L. ; Stigt, J. van, Tussenevaluatie arbeidsvoorwaardenseizoen 2011 : Duurzame inzetbaarheid domineert cao's
In: Zeggenschap, 22 (2011) 3 (sep), p. 36-37
Begin dit jaar hebben de werkgevers en werknemers in de marktsector afgesproken zich sterk te maken voor duurzame inzetbaarheid van werknemers. Nu de eerste helft van het cao-seizoen er op zit wordt de balans opgemaakt. Constatering is dat sociale partners deze afspraak steeds vaker vorm en inhoud weten te geven aan de cao-tafel. (TA16993)
Stege, A., Dispensatie op grond van het Toetsingskader AVV
In: TRA, 3 (2011) 3 (mrt), p. 16-19
Het dispensatiebeleid tot 2007 onder de loep genomen en vergeleken met het aangescherpte beleid sinds 2007. Welke redenen zijn aangevoerd voor deze aanscherping en wat zijn de effecten in de praktijk. Centrale vraag is of er met het huidige beleid nog voldoende rekening wordt gehouden met de rechten van dispensatieverzoekende partijen. (TA16737)
Koot-van der Putte, E., Selectief avv van cao's bji ontbreken afspraken over scholing
In: Arbeidsrechtpraktijk, (2011) 1 (mrt), p. 16-25
In het regeerakkoord is opgenomen dat cao's die geen bepalingen bevatten mbt scholing en leeftijdsbewust personeelsbeleid niet langer algemeen verbindend zullen worden verklaard. In dit artikel wordt onderzocht of de regering mogelijk hindernissen ontmoet als dit beleidsvoornemen wordt uitgevoerd en zo ja, welke dit dan zijn. (TA16729)
Yerkes, M. ; Tijdens, K., Social risk protection in collective agreements : Evidence from the Netherlands
In: European journal of industrial relations, 16 (2010) 4 (dec), p. 369-383
Analyse via een database van het sociale risico in Nederland van 1995 tot 2009. CAO's compenseren vaak voor minder welvaartsdekking of het ontbreken van staatsvoorziening. Daarom is welvaartvoorziening via cao's een belangrijk element dat vaak wordt vergeten in de huidige literatuur. (TA16664)
N. N., CAO : perspectief op langer doorwerken (2010)
In: PS Documenta, (2010) 17 (dec), p. 1501-1503
Aandacht voor verslag van het onderzoek naar afspraken over oudere werknemers, die worden gemaakt door sociale partners. Voor deze afspraken is gekeken naar cao's met als peildatum april 2010 en naar principeakkoorden met als peildatum juli 2010. De aandacht voor arbeidsparticipatie van oudere werknemers is de laatste jaren toegenomen door toenemende vergrijzing en dientengevolge druk op het stelsel van sociale voorzieningen. (TA16639)
Bij, J. van der, Loonmatiging in de collectieve sector
In: ESB, 95 (2010) 4599 (10 dec), p. 762-763
Minister Donner vindt het noodzakelijk dat er in 2011 en 2012 geen loonsverhoging komt voor het personeel van de rjiksoverheid. Inmiddels heeft de Abvakabo echter voor de nieuwe CAO-onderhandelingen voor de rijksoverheid een looneis op tafel gelegd van twee procent. (TA16629)
Beltzer, R., Vakbonden en collectieve arbeidsvoorwaardenvorming : de juridische legitimatie erodeert
In: NJB, 85 (2010) 35 (15 okt), p. 2275-2278
In hoeverre kunnen werkgevers en werknemers door vakbonden gebonden worden aan arbeidsvoorwaarden aan de totstandkoming waaraan zij part noch deel hebben gehad? Bezien vanuit een louter juridisch standpunt - representativiteit, onafhankelijkheid en het bieden van tegenwicht aan de werkgever - is onmiskenbaar sprake van erosie van legitimiteit. (TA16581)
Hartog, M., CAO-lonen 2009, de definitieve gegevens
In: CBS, sociaaleconomische trends, (2010) 3e kw, p. 59-63
In 2009 zijn de cao-lonen per uur, inclusief bijzondere beloningen met 2,8 % gestegen. De grootste stijging vond plaats in de bedrijfstak bouwnijverheid, de kleinste bij de energie- en waterleidingbedrijven. De loonkostenstijging liep in 2009 in de pas met de cao-loonstijging. (TA16528)
Koot-van der Putte, E., Modernisering arbeidsverhoudingen : AVV staat ten onrechte ter discussie
In: Zeggenschap, (2010) (apr), p. 32-33
Het algemeen verbindend verklaren van cao's staat volgens CDA-kamerlid Van Hijum in de weg van de modernisering van de arbeidsverhoudingen, zoals de opkomst van de zzp’er. Ten onrechte, meent Mw. Koot. (TA16360)
Jaspers, A. Ph. C. M., Toegang tot het cao-overleg
In: Arbeidsrechtpraktijk, 2 (2010) 3 (mrt), p. 68-74
CAO-land is volop in beweging. Ook in de rechtspraak. Aandacht voor de ontwikkelingen op het gebied van onderhandelingen, het afsluiten van cao's en in de rechtspraak. De vraag rijst of niet toch nadere regelgeving nodig is. (TA16342)
Tali, N., De cao en de rechtspositie van gepensioneerden
In: Arbeidsrecht, 16 (2009) 6/7, p. 28-32
De afgelopen jaren hebben gepensioneerden diverse juridische procedures gevoerd ter behoud van hun aanspraken op toeslagen. Vanwege de huidige kredietcrisis is te verwachten dat meer procedures zullen volgen. De vraag is of bij cao bindende afspraken kunnen worden gemaakt voor gepensioneerden, waarbij de voorwaardelijke toeslagregeling wordt gewijzigd. De meningen zijn verdeeld. De bijdrage spitst zich toe op een regeling die door een pensioenfonds wordt uitgevoerd. (TA16062)
Houwing, H.; Schils, T., Flexicurity in cao’s: een strategie om de arbeidsmarktparticipatie te verhogen?
In: TPEdigitaal, 3 (2009) 2, p. 126-141
Een van de doelstellingen van het huidige kabinet is een verhoging van de arbeidsparticipatie in Nederland, en met name die van mensen in een zwakke positie, zoals vrouwen, allochtonen, ouderen en laagopgeleiden. Een van de instrumenten hiervoor is meer flexicurity op de arbeidsmarkt: meer flexibiliteit bieden aan werkgevers in het gebruik van arbeid, maar tegelijkertijd voldoende zekerheid bieden aan werknemers. Er is echter nog veel onbekend over hoe flexicurity is uitgewerkt in het Nederlandse arbeidsmarktbeleid. Dit paper probeert het concept flexicurity meetbaar te maken en laat zien dat er variatie bestaat in de mate van flexicurity over sectoren, op basis van cao’s. Onderzocht wordt of deze variatie verklaard kan worden uit verschillen tussen sectoren in de mate van conjunctuurgevoeligheid, mate van openheid, schaarste van arbeid, maar ook door de vakbondsdichtheid. Betoogd wordt dat in de discussie omtrent flexicurity en arbeidsparticipatie de heterogeniteit van flexicurity tussen verschillende sectoren meegenomen moet worden. De balans tussen flexibiliteit en zekerheid verschilt per sector en beleid dat gericht is op het verhogen van participatie door middel van flexicurity zal hier rekening mee moeten houden. (TA16040)
Strating, H., Van onderhandelen naar samenwerken : cao 2.0 heeft de toekomst
In: Zeggenschap, 20 (2009) 2 (juni), p. 30-31
Er is een nieuwe werknemer in opmars: de werknemer 2.0. Dat heeft ook gevolgen voor de cao. Dit artikel schetst de contouren van die cao 2.0. Daarin zullen cao-partijen veel meer met elkaar samenwerken dan nu het geval is. (TA15991)
Beer, P. de, Lessen van Wassenaar
In: VM, (2009) apr, p. 14-16
Zelden zijn cao-onderhandelingen gevoerd onder een ongunstiger gesternte dan nu. Zelden ook was de economische onzekerheid zo groot. Dat plaatst de onderhandelaars van werkgevers en werknemers in een lastige positie. Moeten ze teruggrijpen naar de jaren tachtig? (TA15890)
Hurk, H. van den, Meer nadruk op individuele afspraken : decentralisatie van arbeidsvoorwaarden
In: Ondernemingsraad, 31 (2009) 1/2 (jan/feb), p. 16-19
Decentralisatie van arbeidsvoorwaarden. Ooit verwachtten (of vreesden) we er veel van. Zo is het einde van de cao al vaak aangekondigd. OR'ren zouden die taak overnemen. Nu is de uitdrukking 'de decentralisatie is mislukt' populair. Wat is de stand van zaken? (TA15797)
Rijke, M. de, Doorwerken na je 65e, maar op welke voorwaarden? : voortzetting van de arbeidsovereenkomst met een 65-jarige
In: Nederlands vervoer, (2009) 1 (jan), p. 32-33
In veel cao's is opgenomen dat de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, eindigt bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd van de werknemer zonder dat hiervoor opzegging is vereist. Dit leidt echter niet tot het einde van die arbeidsovereenkomst van rechtswege, ook niet als dat is opgenomen in een CAO. (TA15755)
Jaspers, A. Ph. C. M., De permanente vraagstukken in het cao-recht
In: Sociaal recht, 23 (2008) 12, p. 335-343
Het wordt tijd om de balans op te maken. Door veranderingen in vakbondsland maar ook als gevolg van een tendens tot decentralisatie van collectieve onderhandelingen. Twee onderwerpen vragen de aandacht: het vraagstuk van representativiteit en de reikwijdte van de werking aan de cao en daaraan direct gelieerd de binding aan cao's. (TA15717)
Salomez, K. ; Verburg, L. G. ; Koot-van der Putte, E., De wijziging van arbeidsvoorwaarden op basis van de cao
In: Sociaal Recht, 23 (2008) 10 (okt), p. 291-298
Het Nederlands en Belgisch cao-recht wordt vergeleken op het vlak van het ingrijpen van de cao in de individuele arbeidsrelatie. De vraag is of het mogelijk is individuele arbeidsvoorwaarden te wijzigen bij cao. Met een conclusie betreffende de beide rechtsstelsels, waarin de resultaten van de Belgische en de Nederlandse studie worden vergeleken. (TA15664)
Fries, K. de, Langer werken mag weer
In: Werk geven, 5 (2008) 8, p. 19-21
In cao's staan steeds meer afspraken over verlenging van de arbeidsduur, zo blijkt uit gegevens van AWVN. Feiten en cijfers over een onderwerp dat sinds het beroemde akkoord van Wassenaar jarenlang taboe was. (TA15665)
Wallaard, M., Duurzame werknemer staat centraal voor CNV Dienstenbond
In: CNV Akkoord, (2008) 8 (okt), p. 4-6
In de discussienota over de arbeidsvoorwaarden in 2009 loopt CNV Dienstenbond vooruit op zijn inzet voor de cao's die volgend jaar worden afgesproken. Voor CNV Dienstenbond staat daarbij duurzaamheid centraal. In turbulente tijden vol financiële onzekerheid, is duurzaamheid broodnodig. Als de jacht van de afgelopen jaren op nog meer rendement op de korte termijn, door onbegrensd speculeren, onverantwoord veel lenen en zo veel mogelijk kostenreductie één ding geleerd heeft, dan is het wel dat het tijd is voor een andere visie. Een visie gericht op stabiliteit, harmonie en verantwoord groeien met een lange termijnfocus. Een visie, gericht op duurzaamheid. (TA15656)
Rojer, M. ; Harteveld, L., Evaluatie cao-seizoen 2008 : arbeidsduurverlenging in de lift
In: Zeggenschap, (2008) sep, p. 20-21
Door de krapte op de arbeidsmarkt willen werkgevers graag dat werknemers meer uren maken. Wat zien we van deze arbeidsduurverlenging in cao's terug? Bij werkgeversvereniging AWVN zijn de cao's bekeken die dit jaar zijn afgesloten en de conclusie is duidelijk: het gebeurt in allerlei vormen en maten. Maar de Nederlandse werknemer gaat langer werken. En als dat gecompenseerd wordt in loon, hebben werknemers daar ook geen moeite mee. (TA15626)
Stigt, J. van, Vooruitblik op het cao-seizoen 2008/2009
In: Zeggenschap, (2008) sep, p. 24-25
In november beslist de bondsraad van FNV Bondgenoten over de looneis en de beleidsprioriteiten voor het komende cao-seizoen. v Stigt doet alvast een voorzet. Speerpunt zal het dichten van de kloof tussen de onderkant en de bovenkant van de arbeidsmarkt zijn. (TA15627)
Nagelkerke, A. ; Wersch, F. van, Het cao-stelsel tussen veranderingen in markt en maatschappij
In: Arbeidsvoorwaarden, 12 (2008) 8/9 (aug), p. 8-11
Het Nederlandse cao-stelsel - cao, algemeenverbindendverklaring (avv) en coördinatie en regulering- geeft de indruk van een stevig huis.Zo is het aantal werknemers onder een cao hoog. Maar de vraag is of dat ook zo blijft. Aandacht voor enkele ontwikkelingen die op het Nederlandse cao-stelsel inwerken. Internationalisering en toenemende diversiteit lijken aan te dringen op aanpassing ervan. Verder de sterke kanten van het stelsel. Er worden ook enkele ideeën aangedragen om qua regelgeving op de omgevingsontwikkelingen in te spelen. We komen daarbij uiteindelijk op drie mogelijke perspectieven voor het cao-stelsel. Eerst een beknopt beeld van de cao. (TA15591)
Huiskamp, R. ; Genabeek, J. van, CAO, wetgeving en de levensloop
In: ESB, 93 (2008) 4537 (13 jun), p. 340-343
CAO-regelingen trekken meer deelnemers dan wettelijke regelingen en bieden een beter uitgangspunt voor het combineren van werk, zorg, opleiding en pensioen in de levensloop. Dit blijkt uit een vergelijking. Wettelijke regelingen kunnen wel een rol spelen bij de ondersteuning van de cao. (TA15522)
Nagelkerke, A. G., Aanpassing en behoud van het CAO-stelsel
In: SMA, 63 (2008) 5 (mei), p. 222-232
Een aantal kanttekeningen bij de na-oorlogse successtory van het cao-stelsel zoals wij die in Nederland kennen. Ook een schets van 3 scenario's voor institutionele verandering ter aanpassing en behoud van dat cao-stelsel. Er wordt uitgegaan van (deels) al lopende ontwikkelingen en de gevolgen die deze kunnen hebben voorde cao-structuur op langere termijn. (TA15502)
Nederend, A. van het, Eerste 70 akkoorden CAO-seizoen 2008 afgesloten : CAO-partijen investeren in wendbaarheid
In: Werk geven, 5 (2008) 2 (mrt), p. 24-26
Investeren in wendbare organisaties en medewerkers. Wat de werkgeversverenigingen betreft, is dat het motto van dit CAO-jaar. Inmiddels zijn er bijna 70 akkoorden afgesloten. Het motto blijkt aan de onderhandelingstafels daadwerkelijk vorm te krijgen. (TA15489)
Nelissen, J. H. M. ; Vos, K. de, Knelpunten op de arbeidsmarkt : eigen schuld, dikke bult?
In: Arbeidsvoorwaarden, 12 (2008) 4 apr), p. 11-13
Cao's zijn in de loop der jaren dikke stapels papier geworden. Vooral met artikelen over allochtonen, arbeid en zorg en inzetbaarheid van ouderen. Het zijn dan ook onderwerpen die aan de orde komen in de 'Arbeidsmarktenquête 2007' van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI). (TA15484)
Jansen, C. J. H., Arbeidsrecht en sociale rechtsvorming : een verlaat eerbetoon aan de Wet CAO en de Wet AVV
In: NJB, 83 (2008) 13 (28 mrt), p. 768-769
Oude sociaalrechtelijke wetten beantwoorden wel aan het ideaal van sociale rechtsvorming. Dit wordt nagegaan voor de Wet CAO en de Wet AVV. (TA15440)
Strating, H. ; Koot-van der Putte, E., De cao als vangnet : maatwerk heeft de toekomst
In: Zeggenschap, 19 (2008) 1 (mrt), p. 14-16
Er komen steeds meer mogelijkheden op bedrijfsniveau invulling te geven aan de arbeidsvoorwaarden. Maar van echt individueel maatwerk is nog geen sprake. De cao moet een sociaal vangnet zijn van waaruit individuele onderhandelingen tussen werknemer en werkgever kunnen starten. (TA15429)
Plessen, W. G. M., CAO-perikelen, een vervolg
In: SMA, 62 (2007) 10 (okt), p. 352-355
Behandeling van de wijziging van het toetsingskader en enkele toepassingen ervan, die niet resulteerden in dispensatie van de betreffende cao. Vervolgens komen 2 creatieve beslissingen aan de orde van respectievelijk een kantonrechter en een voorzieningenrechter, die beiden - op geleide van creatieve advocaten - een 'rechtsgeldige' cao (toch) buiten toepassing lieten. En ten slotte een arrest van de Hoge Raad dat meer representatieve werknemersorganisaties wat sterker in het zadel zet wanneer ze van een cao-onderhandelingstafel geweerd worden. (TA15258)
Beentjes, S., Evaluatie CAO-seizoen en blik op 2008 : investeren en innoveren, een aardig begin
In: Werkgeven, 4 (2007) 7 (okt), p. 11-15
Over het CAO-seizoen 2007 schreef AWVN in begin november 2006 : de economische vooruitzichten zijn gunstig en de arbeidsmarkt begint al krapte te vertonen. Wat gebeurde er rond arbeidsvoorwaardenvorming werkelijk in 2007 en wat lijkt 2008 te gaan brengen? Een evaluatie en een korte vooruitblik. (TA15252)
Verhoeff, A. A., Vergrijzing, levensfasebeleid en de cao
In: Arbeidsvraagstukken, 23 (2007) 3, p. 261-273
De oplossing voor het vraagstuk van vergrijzing wordt vaak gezocht in afspraken in de cao. Onderzoek naar de condities waaronder cao-afspraken over vergrijzing zijn te maken. Verder aandacht voor beperkingen, samenvatting van condities en aanbevelingen voor onderzoek. Onder bepaalde condities kan de cao bijdragen aan levensfasebeleid. (TA15218)
Grapperhaus, F. B. J.; Stege, A., De representativiteit van de vakbond in relatie tot de ongebonden werknemer
In: SMA, 63 (2008) 2 (feb), p. 107-116
De door een cao gebonden werkgever moet uit hoofde van art. 14 Wet CAO de normatieve bepalingen uit die cao ook toepassen op werknemers, die geen lid zijn van een vakbond die partij is bij die cao. Het gaat dan derhalve zowel om werknemers die in het geheel niet bij een vakbond zijn aangesloten, als ook om werknemers die lid zijn van een vakbond die geen contractspartij bij de betreffende cao is. Men duidt deze werknemers in de rechtspraktijk aan als ongebonden werknemers of art. 14-werknemers. Art. 14 Wet CAO heeft de afgelopen jaren geleidelijk aan een andere lading gekregen door twee ontwikkelingen in de praktijk: allereerst de absolute en relatieve toename van ongebonden werknemers en in de tweede plaats de toegenomen deelname in de afgelopen jaren van vakbonden met een zeer kleine achterban, aan cao-akkoorden, vaak onder gelijktijdig voorbijgaan door de werkgever aan grote vakbonden. Dit artikel gaat in op de toename van de ongebonden werknemers, representativiteit bij totstandkoming cao, incorporatie van cao en representativiteit, representatie bij dispensatie van algemeenverbindendverklaring, en de problematiek van representativiteit in relatie tot ongebonden werknemers bij artikel 14 Wet CAO en incorporatiebedingen. (TA15397)
Christe, D.; Koot-van der Putte, E., Wet avv, een robuust compromis tussen vrijheid, dwang en behoefte aan diversiteit
In: SMA, 63 (2008) 2 (feb), p. 98-106
Zowel bij buitenstaanders als bij deskundige insiders is er kritiek op het collectieve arbeidsrecht. Dit artikel gaat in op een aantal aspecten van deze kritiek, te weten inbreuk op contractsvrijheid (keurslijf) en de uniformerende werking (confectiewerk) van het cao/avv-bestel. Bij het bezwaar inzake de dwingende uniformiteit van het cao/avv-bestel wordt dit getoetst aan de bestaande cao/avv-mogelijkheden van differentiatie, decentralisatie en dispensatie. (TA15396)
Verhulp, E., Komt de ongebonden werkgever een beroep toe op afwijking van driekwart dwingend recht?
In: SMA, 63 (2008) 2 (feb), p. 91-97
Onderzoek naar de vraag wanneer een cao nu precies op de arbeidsovereenkomst van toepassing is, en dan voornamelijk toegespitst op cao-bepalingen die afwijken van driekwart dwingend recht. Dit om de vraag te kunnen beantwoorden of de werkgeversvereniging leden het voordeel van een beroep op driekwart dwingend recht kan gunnen, al dan niet met algemeenverbindendverklaring van bepalingen van de cao. (TA15395)
Baltussen, M. F., Gepensioneerden aller bedrijven verenigt u?
In: SMA, 63 (2008) 2 (feb) p. 82-90
Collectieve belangenbehartiging vanuit de wens tot ongelijkheidscompensatie voor gepensioneerden is enkel zinvol als deze vergezeld gaat van juridische instrumenten om de betrokkenen wederzijds aan het resultaat van de collectieve onderhandelingen te binden. In dit artikel staat de vraag centraal of dergelijke instrumenten voorhanden zijn, doch niet alleen voor zover het betreft pensioenaanspraken, maar voor alle gevallen waarin ex-werknemers geconfronteerd worden met een wijziging van aanspraken uit een voormalige dienstbetrekking. Daarbij zal de toepasbaarheid van de Wet CAO worden betrokken, nu juist deze wet regels biedt met betrekking tot de juridische binding aan een specifiek resultaat van collectieve belangenbehartiging: de collectieve arbeidsovereenkomst. Daarnaast zal worden onderzocht in hoeverre naar huidig recht alternatieve bindingsinstrumenten voorhanden zijn die leiden tot eenzelfde binding als ontstaat bij toepassing van de Wet CAO. (TA15394)
Mantel, P. Th., Recht op toelating tot cao-onderhandelingen : meer dan representativiteit?
In: SMA, 63 (2008) 2 (feb), p. 74-81
In dit artikel wordt de vraag naar het recht van vakbonden op toelating tot cao-onderhandelingen opnieuw onder de loep genomen. Nadat over het recht op toelating tot collectief overleg in de afgelopen decennia meer (lagere) jurisprudentie was verschenen, heeft de Hoge Raad de uitgezette lijnen in het arrest AbvaKabo / Bvok kunnen bevestigen. Aangaande de representativiteit zijn de meest belangrijke vragen inmiddels beantwoord. Dat lijkt nog niet het geval als het gaat om de belangen die partijen over en weer in het geding brengen om de noodzaak tot toelating te onderstrepen, dan wel juist te beargumenteren waarom toelating, ondanks representativiteit, toch achterwege moet blijven. Met deze bijdrage is een eerste aanzet gegeven om de in de jurisprudentie aangevoerde belangen in kaart te brengen. Een voorzichtige conclusie mag wel zijn dat een werkgever een representatieve vakbond niet snel zal kunnen uitsluiten van het collectief overleg. De van werkgeverszijde daartoe aangevoerde belangen zijn door de rechter (nagenoeg) alle te licht bevonden. Betreft het overleg over een lopende cao, dan hebben de cao-partijen tegenover de vakbond die toelating wenst een steviger positie. Onder meer wordt ingegaan op het arrest Abvakabo / Bvok, HR, 8 juni 2007. (TA15393)
Stellinga, M. ; Paas, R., CAO : 'wij zijn niet onredelijk'
In: Elsevier, (2008) 19 jan, p. 46
De economie wordt niet beschadigd door de forse looneisen van de vakbonden, zegt CNV-voorzitter René Paas, 'We houden ons in'. (TA15356)
Steen, H. van der, De file en het arbeidscontract : Groene cao
In: People planet profit, 6 (2007) 2 (nov/dec), p. 63-64
Nederlandse werknemers krijgen een bijdrage om op hun werk te verschijnen. Steeds meer wordt over 'groenere' reiskostenregelingen nagedacht. Gaat dat wel ver genoeg? Een 'groene cao' is voor Van der Steen/AWVN vooral een slimme cao. (TA15272)
Grapperhaus, F. B. J., Toelating tot cao-onderhandelingen en de positie van kleine vakbonden
In: Sociaal Recht, 22 (2007) 9, p. 282-289
Tegenwoordig worden steeds vaker cao's afgesloten met kleine vakbonden. De vraag is of elke vakbond aan cao-onderhandelingen kan deelnemen en of de bestaande cao-partijen hun verworven terrein moeten prijsgeven. Aandacht voor het vraagstuk rond de toelating tot cao-onderhandelingen, waarbij de positie van de kleine vakbond en zijn mogelijkheden tot toelating als uitgangspunt wordt genomen. (TA15243)
Rojer, M., Werkgevers willen meer differentiatie : resultaatafhankelijke beloning wint terrein
In: Zeggenschap, 18 (2007) 3 (sep), p. 24-26
In de afgelopen jaren komen de meeste cao's uit tussen de geformuleerde onder- en bovengrens van de looneis. Daarmee zijn de loononderhandelingen redelijk voorspelbaar. Maar er zit ook een nadeel aan de centraal gecoördineerde looneis. Het beperkt de ruimte voor differentiatie tussen sectoren en bedrijven. In steeds meer cao's staan daarom bepalingen voor resultaatafhankelijke beloning. (TA15235)
Rayer, C. W. G.”, Een nieuwe cao : de werknemer altijd gebonden
In: Arbeidsvoorwaarden, 11 (2007) 7/8 (jul/aug), p. 16-18
Het 'cao-seizoen' 2007 heeft tot juni al geleid tot ongeveer 185 cao's afgesloten met de grootste werkgeversorganisatie AWVN. Voor een groot gedeelte gaat het hierbij om vernieuwing van reeds afgelopen cao's. Gezien de krappe arbeidsmarkt en de economische hoogconjunctuur is de verwachting van AWVN en FNV Bondgenoten dat voor 2007 een gemiddelde loonstijging van 2,8 procent zal worden overeengekomen. (TA15146)
Weidema, M. ; Beukema, L., CAO niet ingericht op levensloop
In: Zeggenschap, 18 (2007) 1 (mrt), p. 44-46
Werknemers moeten hun eigen leven in kunnen richten en de cao moet daarop afgestemd worden. Daarvoor zijn afspraken nodig die de werknemer inzetbaar houden, ook als hij (tijdelijk) buiten het arbeidsproces staat. Er zijn echter maar weinig cao's die dergelijke afspraken bevatten. (TA15037)
Rayer, C., Arbeidsvoorwaarden in de cao : is 'plussen en minnen' toegestaan?
In: Arbeidsvoorwaarden , (2007) 1/2, p. 4-7
In veel ondernemingen met een bedrijfstak-cao bestaat behoefte aan eigen aangepaste voorwaarden. Het kan daarbij gaan om pakketten arbeidsvoorwaarden die beter dan de cao passen bij de behoeften van de onderneming of de werknemers. De vraag is of aan de behoeften tegemoet kan worden gekomen. Mag er geplust of gemind worden voor afwijkende voorwaarden? (TA15002)
Jacobs, B., Loon naar werk
In: Groene Amsterdammer , (2007) 5 jan, p. 9
Demotie wordt inzet van CAO-onderhandelingen. Er is een probleem met de beloning van ouderen. Het is economisch zonde het menselijk kapitaal van grote groepen oudere werknemers stelselmatig af te schrijven. Bovendien trekt dit een grotere wissel op de solidariteit van de jongeren. (TA14981)
Bos, A. M. ; Graaff, E. V. de, Payrolling, het outsourcen van werkgeverschap
In: Arbeidsrecht , (2006) 12, p. 17-22
Op 1 september 2006 is de 'CAO voor werknemers van Payroll Ondernemingen' (Payroll-CAO) inwerking getreden. Aandacht voor het fenomeen payrollen en de (bijbehorende) cao. Verder wordt nagegaan in hoeverre de belagen van de werknemer bij payrolling worden gewaarborgd. (TA14971)
Hagen, C. J. ; Sagel, S. F., Representativiteit van vakbonden en gebondenheid van werknemers aan cao's; reactie en nawoord
In: Arbeidsrecht , (2006) 12, p. 28-29
Kanttekening van Hagen op artikel van Sagel (Ta14848) en nawoord bij de reactie. Het lijkt er op dat het feit dat een vakbond is toegelaten tot cao-overleg geen garantie voor toepassing van Aanbeveling 3.6 oplevert wanneer de betreffende vakbond niet representatief is. Die uitkomst is, zo komt mij voor, in lijn met de ratio van die aanbeveling. (TA14972)
Zweers, A., Pleidooi voor prestatiebeloning in de cao : variabele loondroom
In: IntermediairPW, (2006) 19 (25 nov), p. 28-31
Werkgevers willen een groter deel prestatieafhankelijke beloning in de nieuwe cao's. Ze keren zich tegen het automatisme waarmee de loonruimte wordt omgezet in een hoger basisalaris. De werkelijkheid volgt de wens op respectabele afstand, maar is bezig aan een inhaalrace. (TA14945)
Hoorn, A. van, Competitieve consumptie en het nut van cao's
In: ESB , 91 (2006) 4497 (3 nov), p. 556-557
In de politieke en beleidsdiscussie rond de voordelen van een geflexibiliseerde en gedereguleerde arbeidsmarkt worden vaak de nadelen van het Nederlandse systeem van cao's genoemd. De voordelen, in het bijzonder de coördinerende rol die cao's spelen, zouden hierbij ook moeten worden meegenomen. (TA14915)
Sagel, S. F., Representativiteit van vakbonden en gebondenheid van werknemers aan CAO's
In: Arbeidsrecht , 13 (2006) 8/9, p. 23-42
Voordracht bij het 8e nationaal arbeidsrecht diner op 29 juni 2006. Aandacht voor representativiteit en gebondenheid van vakbonden, de wet CAO, gebondenheid van werknemers aan een cao die door een niet-representatieve vakbond is gesloten, de gebondenheid van de leden van een niet-representatieve vakbond, de gebondenheid van art. 14 Wet CAO-werknemers aan een cao die door een niet-representatieve vakbond is aangegaan, het incorporatiebeding, wanneer is sprake van een met een representatieve vakbond afgesloten cao, de representativiteitseis van aanbeveling kritisch bezien, beoordeling van de representativiteit in het kader van de gebondenheid aan een cao en eindevaluatie. (TA14848)
Jabos, A. T. J. M., De houdbaarheid van ons cao-systeem
In: Arbeidsrecht , 13 (2006) 8/9, p. 43-49
Voordracht bij het 8e nationaal arbeidsrecht diner op 29 juni 2006. Aandacht voor onderzoek naar het eventueel uit het buitenland binnendrijvende sombere wolken over het Nederlandse cao-systeem. Aandacht voor staking en stakingsrecht, algemeenverbindendverklaring, ongelijke behandeling van buitenlanders, detacheringsrichtlijn en de WAGA, het cao-systeem elders, andere ontwikkelingen op EU-niveau, het cao-systeem - en belegerde vesting en conclusie. (TA14849)
Koot-van der Putte, E., Wijziging voorwaarden voor dispensatie van AVV-CAO?
In: Arbeidsvoorwaarden , 10 (2006) 9 (sep), p. 11-13
Welke voorwaarden wil minister De Geus wijzigen waaronder bedrijven ontheffing kunnen krijgen van de CAO van hun bedrijfstak? Wat zijn de voorgenomen wijzigingen in het Toetsingskader AVV en wat kunnen de wijzigingen betekenen voor werkgevers en werknemers? Het voorstel ligt ter advisering vij de Stichting van de Arbeid. (TA14843)
Huiskamp, R.; Genabeek, J. van; Wevers, C., Cao à la carte en levensloop: grenzen aan keuzes
In: ESB , 91 (2006) 4491 (11 aug), p. 356-359
De eerste cijfers voor deelname aan de levensloopregeling zijn laag. Is het een kwestie van wennen of zit er meer achter? Ingegaan wordt op tien jaar ervaring met keuzemenu's in arbeidsvoorwaarden, de cao à la carte. Daarbij komt de levensloopregeling aan bod. Tot slot wordt er (gesproken over de grenzen aan de keuzevrijheid. (TA14820)
Wolvers, A., CAO-seizoen 2006 : nieuwe wetten dominant, maar ook aan dacht voor sociale innovatie
In: Werk geven , (2006) 6 (jun), p. 19-21
De cao-besprekingen dit jaar staan sterk in het teken van de gevolgen van de nieuwe sociale-zekerheidswetten. Maar daarnaast is er ook aandacht voor levensloop, arbeidsparticipatie van jongeren en ouderen en sociale innovatie. (TA14770)
Heemskerk, M., Leeftijdsdiscriminatie bedreigt arbeidsvoorwaarden
In: NJB , 81 (2006) 8 (24 feb), p. 412-419
Er tikt een tijdbom onder arbeidsvoorwaarden met leeftijdsgrenzen. Niets doen is bij een tijdbom niet verstandig. Daarom is actie geboden. Met het juiste gereedschap kan deze tijdbom buiten werking worden gesteld. Aandacht voor de impact van leeftijdsdiscriminatie, WGBL, vacatures, leeftijdsvakantiedagen, overgangsregelingen, valkuilen en aanbevelingen. (TA14642)
Ginkel, T. van, Maatwerk seniorenregeling gewenst: Oud en wijs
In: Mens(en)werk , (2006) 1, p. 6-7
Met de vergrijzing voor de deur laait de discussie over seniorenregelingen weer op. In cao's worden ouderen zoveel mogelijk ontzien door werktijdaanpassingen en leeftijdsregelementen. Maar goed seniorenbeleid blijkt vooral een kwestie van maatwerk. Dar is in cao's weinig ruimte voor. (TA14597)
Jaspers, A. Ph. C. M., De Gordiaanse knoop van samenlopende CAO's
In: Sociaal Recht , (2005) 11, p. 362-375
Werkgevers worden regelmatig geconfronteerd met het vraagstuk van samenloop van cao's. Zij moeten meer dan alleen hun eigen CAO toepassen. Soms heeft dat onverwachte gevolgen. Is het zo erg dat zich samenloop voordoet? Kan het worden vermeden of voorkomen? Analyse van de problematiek. (TA14540)
Marginson, P. ; Traxler, F., After enlargement: preconditons and prospects for bargaining coordination
In: Transfer , (2005) 3, p. 423-438
De uitbreiding van de EU vraagt om een herziening van de voorwaarden en vooruitzichten voor transnationale coördinatie van arbeidsvoorwaarden. Er is een gat in arbeidskosten tussen oude en nieuwe lidstaten. En er is een aantal landen met kleine onderhandelingssystemen. Analyse van ontwikkelingen. Het beste antwoord van vakbonden op de pan-europese marktintegratie is coördinatie van internationale sectoronderhandelingen. Gedifferentieerde benaderingen tussen sectoren zijn nodig en vakbonden moeten effectieve middelen ontwikkelen voor coördinatie tussen bedrijven binnen sectoren. (TA14524)
Pots, B. ; Leisink, P., 'Stop met klassieke cao-afspraken'
In: Personeelbeleid , (2005) 10 (okt), p. 33-36
De noodzaak voor ouderenbeleid is er wel tegenwoordig. Maar in de praktijk komt het maar mondjesmaat van de grond. Ouderenbeleid verhoudt zich nauwelijks tot de roep om hogere rendementen en arbeidsproductiviteit. Stop daarom met klassieke cao-afspraken over ouderenbeleid en wissel ze in voor een individueel loopbaanfonds. 'Laat medewerkers de tegenwaarde van cao-voorzieningen sparen voor allerlei door hen zelf gewenste maatregelen.' (TA14477)
Wolvers, A., Evaluatie cao-seizoen: AWVN, Tijd voor realisme
In: Zeggenschap , 16 (2005) 3 (sep), p. 26-28
De cao-onderhandelingen hebben vooral in het teken gestaan van de reparatie van kabinetsbeleid. Dat is niet best, meent Aukje Wolvers van AWVN. De cao is namelijk bedoeld om sociaal beleid te innoveren. (TA14452)
Stege, A., CAO-actualiteiten: de art. 14-werknemer, misbruik van CAO-recht en selectieve algemeenverbindendverklaring
In: Sociaal Recht, 20 (2005) 6, p. 213-220
In hoeverre kan het vakbondslidmaatschap een geldige reden zijn om werknemers verschillend te belonen. Hoe kan misbruik van CAO-recht worden voorkomen en is selectieve algemeenverbindendverklaring geoorloofd? Auteur pleit voor een aanpassing van art. 14 Wet CAO. Er moet ook worden nagedacht over het recht van wegstemmen van een vakbond. Verder denkt hij dat de minister zich vaker kritisch zal opstellen tegen avv van een cao-bepalingen die hij niet in het algemeen belang acht. (TA14366)
Velde, J. van der, Waar gaat het over in de CAO's van 2005?
In: Arbeidsvoorwaarden , 9 (2005) 7/8, p. 14-15
Eind juni zijn er zo'n 190 cao's afgesloten. Dat betekent dat er nog zo'n kleine 400 cao's afgesloten moeten worden. Het aarzelend begonnen cao-seizoen draait nu volop. (TA14389)
Loo, P. F. van, Partners in Europa, de Euro-CAO
In: SMA , 60 (2005) 4 (apr), p. 151-153
De lidstaten hebben de sociale dialoog in de grondwet een prominente plaats gegeven. En in een in concept gepubliceerde sociale agenda doet de Commissie een suggestie om te komen tot een kader voor transnationale collectieve onderhandelingen waarbinnen ondernemingen en sectoren onderwerpen als werkorganisatie, werkgelegenheid, arbeidsomstandigheden en beroepsopleiding zouden kunnen oppakken. De Euro(pese) CAO dus als het ware. Werkgeversorganisatie UNICE is al tegen. (TA14269)
Haas, J. ; Braak, J. W. van den, Jan Willem van den Braak (VNO-NCW): 'CAO-onderhandelingenals lakmoesproef'
In: Nederlands Vervoer , (2005) 2, p. 20-21
VUT, prepensioen, levensloopregeling, vergrijzing, langer doorwerken en ziekengeld; deze termen zullen in de komende CAO-onderhandelingen regelmatig voorkomen. De wet over een aantal onderwerpen moet op 1 januari 2006 ingaan. Gebrek aan tijd zou de CAO-onderhandelaars nog wel eens parten kunnen gaan spelen. (TA14202)
Hein, E. ; Schulten, T., Unemployment, wages and collective bargaining in the European Union
In: Transfer , vol. 10 (2004) 4 (winter), p. 532-551
Het artikel stelt de vooringenomen kijk op werkloosheid en lonen in de EU aan de orde. Hoge werkloosheid zou worden veroorzaakt door arbeidsmarktoneffenheden. Ook zwakkere onderhandelingspositie van de vakbeweging en veranderde cao-structuren dragen hieraan bij. Het huidige EU-beleid inzake economie en werkgelegenheid moet worden vervangen door een alternatief loonbeleid als deel van macro-economisch beleid. (TA14171)
Hagen, C. J., De 'andere Zalm-norm' deugt wel!
In: Sociaal Recht , (2004) 12, p. 429-432
Hagen zet uiteen waarom hij het niet eens is met een eerder artikel over de loonpolitiek via de wet AVV (ta13989). De discussie eindigt met een naschrift van Christiaanse en Joosten. (TA14141)
Plessen, W. G. M., Van een demonstratie, een stoute werkgever en een flexibeler CAO
In: SMA , 59 (2004) 11/12 (nov/dec), p. 485-487
Aandacht voor een praktisch aspect van CAO-recht, dat naar de mening van de schrijver meer aandacht verdient dan het tot op heden krijgt. Namelijk de optie dat CAO-partijen zich inspannen om wat meer maatwerk te leveren op hun terrein via het instrument van de dispensatie van CAO-bepalingen. Aanleiding vormt de Smeadzaak; de Groningse werkgever die geen zin meer had om de 36-urige werkweek van de Grafimedia-CAO toe te passen. (TA14110)
Boonstra, K.,Government responsability and bargaining scope within article 4 of ILO Convention 98
In: Comparative labour law and in. relations , vol. 20 (2004) 3 (autumn, p. 445-464
Aandacht voor twee beslissingen van de ILO met betrekking tot beperkingen bij collectieve onderhandelingen. Het gaat om klachten van Denemarken en Zweden in verband met het recht van de overheid om het niveau van onderhandelen (met sociale partners) te bepalen. (TA14071)
Burgh, Y. van de, Reïntegratieafspraken in CAO
In: Zeggenschap , 15 (2004) 5 (okt), p. 20-23
Werkgevers en werknemers zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor reïntegratie. Yde van de Burgh gaat in op de uitgangspunten bij een goed paritair opdrachtgeverschap en de problemen die er in de praktijk zijn. (TA14046)
Fase, W. J. P. M., Selectief algemeen verbindend verklaren van cao-bepalingen
In: SMA , 59 (2004) 10 (okt), p. 437-442
Op 25 juni verklaarde de vakbeweging zich niet langer gebonden te achten aan een tot nul naderende contractloonstijging in 2005. Door het ontbreken van overeenstemming was aan het voorwaardelijke najaarsakkoord van 18 november 2003 de basis komen te ontvallen. Hierin was de afspraak gemaakt om de afkalvende concurrentiepositie, de verslechterende werkgelegenheid, de achterblijvende innovatiekracht en arbeidsproductiviteit het hoofd te bieden. (TA14030)
Christiaanse, M. ; Joosten, A., De andere Zalm-norm: loonpolitiek via de Wet AVV
In: Sociaal Recht , 19 (2004) 9 (sep), p. 307-313
Het kabinet heeft besloten CAO-bepalingen die inhouden dat de CAO-lonen stijgen niet langer algemeen verbindend te verklaren. Dit heeft meteen heftige reacties ontlokt bij de sociale partners. Ook van werkgeverszijde werd woedend gereageerd. Auteurs van dit artikel geven een juridisch-politieke beschouwing die een bijdrage levert aan de discussie over de (on)mogelijkheid het AVV-instrument in te zetten om de loonkosten te matigen. (TA13989)
Lutjens, E., Pensioenvoorziening bij CAO
In: Sociaal Recht , 19 (2004) 7/8 (jul/aug), p. 259-271
Het artikel analyseert de eigen aspecten en de gevolgen daarvan voor de pensioenvoorziening bij CAO. Aandacht voor de arbeidsvoorwaarde, de voorziening bij CAO, de nawerking en VUT, de gebondenheid in de CAO, de positie van het pensioenuitvoeringsorgaan, avv verplichte deelneming en vrijstelling, de wijziging pensioenvoorziening en niet behandelde onderwerpen. (TA13950)
Stigt, J. van ; Schilstra, K., Iets meer dan nul
In: Zeggenschap , (2004) 4 (jul), p. 15-17
Het Najaarsakkoord van vorig jaar verbood stijgingen van het contractloon voor alle cao's die in 2004 moesten worden afgesloten. FNV bondgenoten verwachtte een moeizaam cao-seizoen, omdat dit complexe begrip 'contractloon' al eerder leidde tot veel spraak verwarring en gesteggel. Bovendien kon op de belangrijkste dossiers door de ongewisse uitkomst van een eventueel Voorjaarsakkoord geen vooruitgang worden geboekt. De belangrijkste afspraken in vogelvlucht. (TA13929)
Rojer, M., De invloed van de CAO en AVV op de loonvorming
In: Arbeidsvraagstukken , 20 (2004) 2, p. 197-210
Welke effecten heeft het Nederlandse systeem van CAO-onderhandelingen en algemeen verbindend verklaren van CAO's op de loonvorming? Analyse geeft antwoord en conclusie is dat bedrijfstak-CAO en avv daarvan geen marktverstorend of opdrijvend effect hebben op de loonvorming. Coördinatie van het loonbeleid heeft effect op de ontwikkeling van de lonen. (TA13885)
Franssen, E. J. A., Een wettelijk kader voor de Europese Sociale Dialoog?
In: Sociaal recht , 19 (2004) 4 (apr), p. 129-134
Aandacht voor enkele specifieke onderwerpen die samenhangen met de Europese Sociale Dialoog. Wat wordt verstaan onder een Europese CAO en heeft die bindende kracht? Wanneer wordt de Europese CAO geïmplementeerd in Gemeenschapsrecht en hoe zit het met de representativiteit van de Europese sociale partners? (TA13844)
Deinert, O., De tenuitvoerlegging van Europese collectieve arbeidsovereenkomsten en het vraagstuk van de collectieve autonomie
In: Sociaal recht , 19 (2004) 4 (apr), p. 135-142
Aandacht voor het tweevoudige implementatietraject van Europese CAO's. Het voluntaristische ('procedures en gebruiken eigen aan de lidstaten en de sociale partners') en het corporatistische traject ('besluit van de Raad') worden getoetst aan het beginsel van de collectieve autonomie. (TA13840)
N. N., Ziekteverzuim en instroom in de WAO en het CAO-beleid
In: PS Documenta , (2004) 5 (9 apr), p. 605-616
Aandacht voor de nota van de Stichting van de Arbeid over het tegengaan van ziekteverzuim en instroom in de WAO via het CAO-beleid. Er is de STAR ook gevraagd aandacht te schenken aan mogelijke instrumenten in CAO's tot beheersing van de WAO-instroom en bevordering van de WAO-uitstroom van vrouwen. (TA13825)
Houte, Y. A. E. van ; [et al.], De nieuwe uitzend-cao: Betere Flex en Zeker?!
In: SMA , 59 (2004) 4 (apr), p. 186-191
In september 2003 hebben een aantal vakbonden een principe-akkoord gesloten voor nieuwe, meest 5-jarige bepalingen in de ABU-cao. Het akkoord is inmiddels omgezet in CAO-bepalingen die per 24 maart 2004 in werking zijn getreden. Schets van de hoofdzaken van de nieuwe bepalingen, de historie en de geschiedenis van Flexibiliteit en Zekerheid van 1999 tot nu. (TA13820)
Hillebrink, C. ; [et al.], Het gebruik van een meerkeuzesysteem arbeidsvoorwaarden
In: Arbeidsvraagstukken , 20 (2004) 1, p. 47-60
Keuzemodellen komen steeds vaker in Nederlandse organisaties voor. Met logistieke regressieanalyses wordt het keuzegedrag van werknemers van een Nederlandse universiteit onderzocht in een dergelijk keuzemodel en de invloed van de werk- en huishoudensituatie op dit gedrag. Met bijzondere aandacht voor de keuze voor meer of minder verlof. (TA13800)
Korte, T. de ; Toren, J. P. van den, Een cao-agenda voor 2004: leven met de nullijn
In: Zeggenschap , 15 (2004) 2 (mrt), p. 26-28
Wat valt er nog te onderhandelen nu er een centraal akkoord is afgesloten? Vóór aanvang van het cao-seizoen gaan De korte en Van den Toren op zoek naar onderhandelingsruimte. (TA13794)
Fase, W. J. P. M., De schone cao-schijn
In: SMA , 59 (2004) 2 (feb), p. 55-62
De laatste jaren komt het vaker voor, dat niet bij een werkgeversvereniging georganiseerde werkgevers aan de werking van de verbindendverklaring van CAO-bepalingen proberen te ontsnappen door zelf een CAO af te sluiten. De vraag is of dergelijke toch veelal schijn-CAO's door de minister bij zijn besluit tot verbindendverklaring moet worden gerespecteerd. Recente ontwikkelingen leren, dat de minister ter zake kritisch wordt. Op de problematiek van een en ander wordt nader ingegaan. (TA13749)
Rij, C. van ; Rojer, M., De CAO op sterven na dood?
In: Zeggenschap , 15 (2004) 1 (jan), p. 18-21
Meer maatwerk en meer mogelijkheden voor de werknemers zelf. Deze wens voor de vorming van arbeidsvoorwaarden klinkt al enige jaren. betekent dit dat het naderende einde voor de arbeidsvoorwaardenvorming, gekenmerkt door bedrijfstak-cao's? (TA13713)
Snijders, H. S., Zin en onzin rond CAO's
In: Aanspraak , 17 (2004) 1 (jan), p. 6-9
De Cao is een buitenbeentje in ons rechtsstelsel. Aandacht voor wat een CAO eigenlijk is, de partijen bij een CAO, de werking ervan, gebonden werkgevers en ongebonden werknemers, de algemeen verbindend verklaring, de inhoud en sociale plannen. (TA13702)
Sarfati, H., Welfare and labour market reforms: a new framework for social dialogue and collective bargaining
In: European journal of industrial relations , 9 (2003) 3 (nov), p. 265-282
Onderzoek naar uitdagingen voor sociale partners en cao's door recente en geplande hervormingen van de welvaartsstaat, noodzakelijk geworden door belangrijke veranderingen op de arbeidsmarkt en de socio-economische context over de afgelopen drie decennia. Aandacht voor deze veranderingen en de beleidsgevolgen. Een aantal factoren komen naar voren: hoge werkloosheid, lage arbeidsmarktbeweging, groeiende deelname van vrouwen op de arbeidsmarkt, veranderingen in familiestructuren, veroudering en het Europese groei- en stabiliteitspact. Een aanzienlijke beleidsmix is nodig via consensus onder sociale partners. (TA13638)
Steen, H. van der, CAO-seizoen 2003 : tussensprint richting kopgroep mislukt : arbeidsvoorwaardenoverleg, de sleutel tot noodzakelijke productiviteitsgroei
In: Kernpunten AWVN , 14 (2003) 64 (16 jun), p. 4-7
Er moeten nog veel cao's afgesloten worden, maar de contouren van de onderhandelingen zijn zichtbaar. De stijging van het initieel loon beperkt zich tot 2,5 %. Van differentiatie is nauwelijks sprake. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt over eenmalige uitkeringen. De productiviteit moet omhoog en het arbeidsvoorwaardenoverleg kan hierbij een cruciale rol spelen. (TA13451)
Wolff, D. J. B. de, De binding van de ongebonden werknemer aan een cao
In: SMA , 56 (2003) 4 (apr), p. 168-170
Aan de hand van een aantal arresten wordt de ontwikkeling geschetst op dit gebied. (TA13362)
Rojer, M. F. P., Geen loonopdrijving door avv van cao's
In: ESB , 88 (2003) 4399 (4 apr), p. 160-161
Regelmatig wordt beweerd dat het algemeen verbindend verklaren van collectieve arbeidsovereenkomsten tot loonopdrijving lijdt. De werkelijkheid is anders. (TA13347)
Splunder, R. van ; Velsen, E. van, Relatie tussen cao en human resources management : de cao als instrument voor innovatie
In: Zeggenschap , 14 (2003) 1 (apr), p. 8-11
De cao kan een instrument zijn om innovatie in het bedrijfsleven te bevorderen als de gemaakte afspraken worden omgezet in hr-beleid. Maar werkgevers moeten daar wel het belang van inzien. Dat is nu niet vaak het geval. Hrm is te weinig onderdeel van het strategisch beleid van de onderneming. het heeft dan weinig zin innovatieve afspraken te maken. Cao-onderhandelingen verzaden dan in loonrituelen. Met een verslag van hr-directeur Haveman van Unilever over zijn ervaringen. (TA13341)
Heerma van Voss, G. J. J. ; Slooten, J. M. van, Kroniek van het sociaal recht
In: NJB , 78 (2003) 10 7 mrt, p. 483-490
De belangrijkste ontwikkelingen op dit terrein zijn geweest: CAO-recht, gelijke behandeling en instemmingsrecht van de ondernemingsraad. De wetgever produceerde weinig en de Hoge Raad ging bepaald restrictief te werk. (TA13302)
Steen, H. van der, Arbeidsvoorwaardenoverleg is flink in beweging
In: Arbeidsvoorwaarden , 7 (2003) 1/2, p. 4-5
Het arbeidsvoorwaardenoverleg is duidelijk in beweging. Hoe komt dat? Wat verandert er? Wat staat werkgevers te wachten het komende CAO-seizoen? Wie zit er nog met de vakbond aan tafel? Is onderhandelen met de ondernemingsraad een alternatief? Een overzicht. (TA13255)
Santen, M. van, Doorwerking in de breedte : de doorwerking van 'Agenda 2002' in de teksten van decentrale beleidsnota's en cao-akkoorden in 1989 en 1999
In: B en M , 29 (2002) 4, p. 203-217
Empirisch onderzoek naar doorwerking van aanbevelingen uit het centrale akkoord 'Agenda 2002' van de STAR. Verschillende factoren blijken van invloed te zijn geweest op de doorwerking van aanbevelingen uit het centrale akkoord. Dat verschilt per thema, neemt in het algemeen af naarmate het niveau van besluitvorming meer decentraal is, is bij werknemersorganisaties groter dan bij werkgeversorganisaties. Er blijkt doorwerking te hebben plaatsgevonden en die neemt toe naarmate de tijd verstrijkt. Te hoog gespannen verwachtingen zijn niet gerechtvaardigd op het moment dat een centraal akkoord wordt gesloten. (TA13221)
Houten, G. van ; Torenvlied, R., De 'zachte' sturing van de arbeidsvoorwaardenvorming
In: B en M , 29 (2002) 4 (dec), p. 181-190
Bespreking van het begrip 'doorwerking' als criterium voor de evaluatie van strategische, kaderstellende plannen en algemene beleidsaanbevelingen. Er wordt een korte introductie gegeven van de problematiek van doorwerking van aanbevelingen van de STAR. Deze aanbevelingen zouden uiteindelijk moeten doorwerken in cao-akkoorden die worden afgesloten binnen sectoren en bedrijven. Hoe kan doorwerking van aanbevelingen van de STAR worden vastgesteld en welke mogelijke verklaringen voor doorwerking kunnen worden geformuleerd. (TA13219)
Torenvlied, R. ; Akkerman, A., Doorwerking in de diepte : de doorwerking van 'Agenda 2002' in de agenda en onderhandelingen van de CAO grootmetaal 1998
In: B en M , 29 (2002) 4, p. 218-231
Behandeling van de vraag waarom sommige centrale aanbevelingen van de STAR wél worden overgenomen of uitgewerkt in een cao-akkoord en andere onderhandelingen 'onzichtbaar' blijven. Presentatie van een verklarend model. Verder illustratie van meting van doorwerking van aanbevelingen en tenslotte wordt getoond waar mogelijkheden en onmogelijkheden liggen om de mate van doorwerking van aanbevelingen te vergroten. (TA13222)
Stichting van de Arbeid, 'Er is meer nodig' : aanbevelingen voor het arbeidsvoorwaardenoverleg 2001
Publicatienr. 1/01
Den Haag : STAR, (2001) feb, 12 p.
De aanbevelingen zijn bedoeld als een verdieping van de Agenda 2002 en vormen ook een belangrijke stap op weg naar een nieuwe cao-agenda voor de jaren 2002 en volgende. Daarbij gaat het om de loonkostenontwikkeling, scholing en employability, de combinatie van arbeid en privé, en het beloningsbeleid. Tenslotte formuleert de STAR een aantal wensen voor overheidsfaciliteiten die bij deze aanbevelingen aansluiten. (TA13086)
Heijden, P. F. van der, Massa-individualisering
In: NJB , (2002) 38 (25 okt), p. 1881
Over de wet op de CAO. Deze bestaat al 75 jaar, maar de wet is nog ongewijzigd. De vraag is of de cao's nog wel algemeen verbindend verklaard moeten worden door de minister van SZW. (TA12942)
Stege, A., De vaststellingsovereenkomst en de cao
In: SMA , 57 (2002) 10 (okt), p. 514-523
Een werkgever die aan een CAO is gebonden, kan soms problemen ondervinden bij de naleving van CAO-bepalingen. Als zo'n situatie zich voordoet, is het belangrijk voor de werkgever zo snel mogelijk gepaste maatregelen te kunnen nemen. Voor zover hij de loonkosten en andere arbeidsgerelateerde kosten wil terugdringen, kan hij dit niet eenzijdig doen. Hieraan staat de toepasselijkheid van de CAO in de weg. (TA12924)
Inja, C., Vakbeweging moet het initiatief nemen : modernisering cao nodig
In: Zeggenschap , 13 (2002) 3 (okt), p. 16-19
De vakbeweging moet het initiatief nemen en houden bij de modernisering van de cao, stelt Inja. Hij bepleit dat de gedetailleerdheid, spanning tussen zelfregulering en overheidsregels, de individualisering en het collectieve karakter van de cao, onder de loep moet worden genomen. Ook de wijze van coördineren verdient aandacht. (TA12922)
CNV, CNV-conceptnota CAO-beleid 2003 : maatschappelijk verantwoord onderhandelen
Utrecht : CNV, (2002) 17 sep,
In de kern staat de CNV een beleid voor waarin veel aandacht wordt geschonken aan de kwalitatieve aspecten van de arbeidsvoorwaarden. Beleid, waarin niet alleen rekening wordt gehouden met de huidige situatie, maar dat ook gericht is op de toekomstige eisen en wensen waar werknemers en werkgevers mee te maken zullen krijgen. Het heeft sterke betrekking op duurzaamheid en houdbaarheid van bestaande regelingen. In de nota wordt gepleit voor een decentrale agenda voor de toekomst. Het CNV is het met het kabinet eens dat de economische verwachtingen zorgelijk zijn, maar vindt dat loonkostenmatiging niet de enige oplossing is. Daarom wordt het kabinet gevraagd samen met de sociale partners concrete plannen te maken over verbetering van de structuur van de Nederlandse economie. (TA12871)
Slooten, J. M. van ; Heerma van Voss, G. J . J., Kroniek van het sociaal recht
In: NJB , 77 (2002) 31 (6 sep), p. 1518-1525
Het sociaal recht wordt steeds complexer. De rechtspraak in verband met het procederen na ontbinding, de gebondenheid aan een sociaal plan en de nawerking van algemeen verbindend verklaarde bepalingen van een CAO zijn daar voorbeelden van. (TA12862)
N.N, Buitenspel
In: Personeelbeleid , (2002) 9 (sep), p. 8-10
Werkgevers maar ook werknemers proberen zich steeds meer te onttrekken aan het juk van
vakbonden. Steeds meer partijen veroveren zich een plekje bij cao-onderhandelingen. De bedrijfscao wint terrein. Vakbonden hebben daar steeds minder te zoeken, volgens VNO-NCW. Maar met welke terzake kundige en onafhankelijke partijen moeten p&o'ers straks nog onderhandelen? (TA12852)
Hagesteijn, P., AWVN over cao's en loonontwikkeling : het jaar van de gemiste kans
In: Zeggenschap , 13 (2002) 2 (jul), p. 30-32
Economisch gezien gaat het niet al te best met Nederland. De loonontwikkeling is te hoog geweest. De knik die in de loonontwikkeling gemaakt moest worden, is niet tot stand gekomen. Daarmee is een kans verloren gegaan om onze economie weer op de weg terug te helpen. (TA12806)
Splunder, R. van ; Velsen, E. van, CNV over cao's en loonontwikkeling : Er ismeer nodig dan loonmatiging
In: Zeggenschap , 13 (2002) 2 (jul), p. 33-35
Welke resultaten zijn in de eerste helft van 2002 door de bonden geboekt in de cao-onderhandelingen? Deze vraag wordt aan de hand van een aantal belangrijke, reeds afgesloten cao's voorlopig beantwoord. (TA12807)
Plessen, W. G. M., Drie jaar flex en zeker, goede regulering of goede economie?
In: SMA , 57 (2002) 5 (mei), p. 287-290
Terugblik op de clusters waarin de STAR-nota kan worden ingedeeld en schets van de essentiële compromissen van werkgevers en werknemers in de STAR. Verder melding in vogelvlucht van de resultaten van het laatste evaluatie-onderzoek. (TA12758)
Arbeidsinspectie ; Smits, W. ; Samadhan, J., Flexibiliteit en zekerheid : tweede monitoronderzoek naar de invulling van Flexbepalingen in de CAO's per 1 september 2001
Den Haag : Arbeidsinspectie, (2002) apr, 27 p.
Onderwerp van onderzoek is de Wet flexibiliteit en zekerheid. Doel van het onderzoek is het vaststellen van de mate waarin van de mogelijkheid gebruik is gemaakt om van wettelijke bepalingen af te wijken en de wettelijke bepalingen aan te passen aan eigen eisen, omstandigheden en gebruiken van de (betreffende) bedrijfstak. (TA12752)
Vogels, H. J. P., Van centrale CAO naar een CAO à la carte : op weg naar de individuelearbeidsovereenkomst
In: Pensioen advies , 13 (2002) apr, p. 26-29
Er ontstaat een toenemende behoefte aan maatwerk in arbeidsvoorwaarden. Ook organisaties hebben er baat bij dat de geboden arbeidsvoorwaarden tot maximale tevredenheid leiden bij individuele werknemers. Gezien de verscheidenheid aan wensen is dit met standaard arbeidsvoorwaarden niet meer te realiseren. (TA12731)
Laat, J. J. M. de, Redelijkheid en billijkheid en de collectieve arbeidsovereenkomst
In: Sociaal recht , 17 (2002) 3 (mrt), p. 65-70
Centrale vraag in het artikel is of het een aanwinst is voor het CAO-recht als in toenemende mate van de redelijkheid en billijkheid gebruikgemaakt wordt. Er zijn ook twee subvragen: of de hantering hiervan nodig is voor de oplossing van een cao-rechtelijk geschil en of het wenselijk is dat redelijkheid en billijkheid vaker in de plaats gaan komen van voor het cao-recht typische leerstukken als doorwerking en nawerking. (TA12694)
Drongelen, J. van ; Rijs, A. D. M. van, Het toetsingskader Algemeen verbindend verklaring CAO-bepalingen
In: SMA , 57 (2002) 2 (feb), p. 124-137
Behandeling van het toetsingskader. Eerst een kort beeld van de cao, vervolgens van de wet. In het gewijzigde toetsingskader zijn een aantal minimale wijzigingen aangebracht, met name over de dispensatie van avv-besluiten en de fondsen. Deze wijzigingen worden integraal behandeld. (TA12627)
Fase, W. , De wet op de CAO
In: Arbeidsvoorwaarden , 6 (2002) 1/2 (jan/feb), p. 12-13
Hoewel collectieve arbeidsovereenkomsten al meer dan dertig jaar bestonden, kwam pas in 1927 een uitvoerige wettelijke regeling tot stand. Het zou daarna nog tien jaar duren voordat de mogelijkheid werd geschapen om CAO-bepalingen algemeen verbindend te verklaren. Op de voornaamste bepalingen van deze wet wordt in deze bijdrage ingegaan. (TA12608)
Butz, N.; Jungjohann, S. Over flexibele arbeidsvoorwaarden en de gemiste kansen
In: Arbeidsvoorwaarden , 6 (2002) 1/2 (jan/feb), p. 4-6
Momenteel worden op grote schaal flexibele arbeidsvoorwaarden ingevoerd. In veel organisaties kunnen die beter worden ingezet, dan nu het geval is. Flexibele arbeidsvoorwaarden kunnen bijdragen aan een efficiëntere bedrijfsvoering, door ze te zien als een beloningsinstrument dat ten dienste staat van een efficiëntere inzet van Human Capital. (TA12605)
Passchier, C. E., Loon naar werkgever of loon naar werkvloer
In: SMA , 57 (2002) 1 (jan), p. 7-41
Het akkoord in de STAR is niet het beginpunt van nieuwe ontwikkelingen, maar markeert het (voorlopig) eindpunt van een lange en soms heftige strijd, die al een halve eeuw geleden is begonnen. Eerst een beschrijving van deze geschiedenis. Vervolgens aandacht voor de ontwikkeling van het zogenoemde 'loonverhoudingsvoorschrift', dat zich telkens aanpaste aan de gewijzigde verhoudingen. Tenslotte een toelichting op het Stichtingsakkoord en zijn betekenis voor de huidige cao-praktijk. (TA12590)
Vaartjes, J., Cao niet altijd gunstig voor loonstrookje : zelf-dealing
In: Personeelbeleid , (2002) 1, p. 49-50
De komende tijd staat weer in het teken van de cao-onderhandelingen. bedrijf en werknemer varen er wél bij of niet? Uit onderzoek blijkt dat werknemers zonder cao gemiddeld meer salaris ontvangen. Is het tijd dat het troetelkindje van het Nederlandse poldermodel op de schop gaat? (TA12576)