SER

Boeken

Literatuurlijst Arbeidsverhoudingen

De B-, TA-nummers tussen haakjes aan het eind van elke titel verwijzen naar het boek- of artikelnummer in de SER-bibliotheek.
Alle aanwezige literatuur is bij de SER-bibliotheek ter inzage beschikbaar.
Alleen uitgaven van de SER en de Stichting van de Arbeid worden extern uitgeleend. Zie verder SER-bibliotheek.

SER-publicaties - Boeken - Tijdschriftartikelen en brochures - Standaardwerken

Nagelkerke, A.; Nijs, W. de, Regels rond arbeid : arbeidsverhoudingen in Nederland en op Europees niveau
Groningen : Noordhoff Uitgevers, 2012. 331 p.
De Nederlandse arbeidsverhoudingen zich door een grote dynamiek. Voor een belangrijk deel wordt deze dynamiek in gang gezet door externe internationale ontwikkelingen zoals de zich intensiverende globalisering van onze nationale economie en de veranderingen in de Europese Unie. Maar ook interne nationale factoren spelen hierin een grote rol. De veranderende opvattingen over regelgeving op nationaal niveau, de veranderingen in het politieke klimaat, de verdere afkalving van de representativiteit van de vakbeweging, het toenemende belang van zogeheten nieuwe werkgelegenheidssectoren, de gestage groei van zzp-arbeid en dergelijke meer nopen tot drastische aanpassing en vernieuwingen in het stelsel van arbeidsverhoudingen.
5e dr. (B30772)
Even, J. H.; Houweling, A. R.; Loonstra, C. J. [et al.], Arbeidsrechtelijke bedingen : themabundel tijdschrift arbeidsrechtpraktijk 2012
Den Haag : SDU, 2012. 228 p.
Arbeidsrechtelijke bedingen de tweede bundel die op initiatief van de TAP-redactie tot stand is gekomen. In deze bundel is niet slechts beoogd een overzicht te geven van recente rechtspraak en literatuur over veel in de rechtspraktijk voorkomende arbeidsrechtelijke bedingen, ook is getracht meer fundamentele vragen met betrekking tot en rondom deze (wettelijke en niet-wettelijke) bedingen aan de orde te stellen. (B30692)
Even, J. H.; Houweling, A. R.; Loonstra, C. J. [et al.], Arbeidsrechtelijke bedingen : themabundel tijdschrift arbeidsrechtpraktijk 2012
Den Haag : SDU, 2012. 228 p.
Arbeidsrechtelijke bedingen de tweede bundel die op initiatief van de TAP-redactie tot stand is gekomen. In deze bundel is niet slechts beoogd een overzicht te geven van recente rechtspraak en literatuur over veel in de rechtspraktijk voorkomende arbeidsrechtelijke bedingen, ook is getracht meer fundamentele vragen met betrekking tot en rondom deze (wettelijke en niet-wettelijke) bedingen aan de orde te stellen. (B30692)
ECORYS; VPO; Wit, J. de; Donker van Heel, P., Payrollkrachten : een onderzoek naar de kenmerken van payrollkrachten
Rotterdam : ECORYS, 2011. 34 p.
Dit onderzoek richt zich op payrollkrachten. Meer precies, het gaat om iedereen die op enig moment heeft gewerkt met een payrollcontract in de periode 1 januari 2010 tot en met 30 juni 2011. Er zijn ruim 2.200 payrollkrachten bereikt met een elektronische vragenlijst. Er is gekeken naar de achtergrondkenmerken, de tevredenheid van de payrollkrachten over payrolling, de werkzaamheden, de beloning en de tevredenheid over het payrollbedrijf zelf. Uit het onderzoek blijkt dat de meerderheid van de payrollkrachten bekend is met het begrip payrolling en dit begrip goed kan omschrijven. Voor ruim een derde van de payrollkrachten (36%) betekende het payrollcontract een voortzetting van een bestaande baan. Voor bijna twee derde (64%) betekende het payrollcontract de start van een nieuwe baan. (B30653)
ESVLA; Sweeney, B.; Curtarelli, M.; Broughton, A.; Aumayr, Ch.; Vargas, O.; Cabrita, J., Industrial relations and working conditions developments in Europe 2010
Luxemburg : EU, 2011. 81 p.
Met een bijzondere aandacht voor de crisis en de reacties daarop, belicht dit jaaroverzicht de ontwikkelingen in de arbeidsomstandigheden en arbeidsverhoudingen in de EU-lidstaten en Noorwegen in 2010, zowel op nationaal als EU-niveau. Op nationaal niveau wordt in het verslag ingegaan op collectieve arbeidsovereenkomsten (loon en arbeidstijden) en wordt gekeken naar activiteiten van sociale partners en vakbondsacties. Ook wordt ingegaan op bedrijfshervormingen, de impact van de crisis en de benadering van pensioenhervormingen in het licht van de demografische veranderingen. Op Europees niveau is een overzicht opgenomen van de voornaamste gebeurtenissen en ontwikkelingen in werkgelegenheid, wetgeving en beleid (op gebieden als vaderschapsverlof / zwangerschapsverlof en arbeidstijden), alsmede in de Europese sociale dialoog op intersectoraal, sectoraal en bedrijfsniveau. Het laatste hoofdstuk richt zich op opleidingsinitiatieven geleverd of ondersteund door bedrijven voor hun werknemers tijdens de recessie. (B30557)
FNV Bondgenoten; CNV Vakmensen; Unie, De; AWVN, Duurzaam meedoen : succesvolle ervaringen van werknemers en werkgevers
Utrecht : FNV Bondgenoten, 2011. 58 p.
De beroepsbevolking vergrijst én ontgroent. Dat zorgt voor problemen voor werkgevers, die bekwame mensen lastig kunnen vinden. Aan de andere kant kunnen oudere werknemers maar moeilijk aan een baan komen. Reden te over voor werkgevers en bonden om de handen ineen te slaan voor duurzame inzetbaarheid. In het boekje staan tien voorbeelden uit de praktijk hoe zo’n aanpak er uit kan zien. Denk aan meer opleidingmogelijkheden of betere arbeidsvoorwaarden. De rode draad in de voorbeelden is dat werkgevers en werknemers een gedeeld belang hebben bij de ontwikkeling van duurzame inzetbaarheid. Voor werknemers betekent het leuker werk dat langer is vol te houden, voor werkgevers betekent het een concurrerender, sterker bedrijf. (30535)
Stoop, S.; Coelen, M. van der; Molenaar, P.; Snel, J. , De Europese ondernemingsraad : een handboek voor de praktijk
Alphen aan den Rijn : Kluwer, 2011. 199 p.
Handboek met een grondige uiteenzetting van zowel de richtlijn en de Wet EOR, als van de inhoud en het praktijk van het EOR-werk. Achtereenvolgens komen aan de orde; Wettelijke regels bij de oprichting van een EOR; Onderhandelen over de overeenkomst: de praktijk; Wettelijke regels ten aanzien van de overeenkomst; De overeenkomst; De werkwijze van de EOR; De inhoud van het EOR-werk. (B30519)
Kunen, J.; Oolbekkink, W., Het DNA van de organisatie : arbeidsverhoudingen bij het Nieuwe Werken
Alphen aan den Rijn : Kluwer, 2011. 69 p.
OR in bedrijf thema
In dit boek worden de diverse aspecten rond HNW beschreven. Zoals de competentieprofielen van de medewerkers, duurzame inzetbaarheid en het personeelsbeleid in het kader van de nieuwe arbeidsverhoudingen. De aandachtspunten en bevoegdheden van de ondernemingsraad komen in het laatste hoofdstuk aan de orde. Het boek sluit af met een aantal praktische instrumenten, zoals een gedragscode voor het gebruik van social media en een telewerkovereenkomst. (B30471)
Wilkinson, A.; Townsend, K. [et al.], The future of employment relations : new paradigms, new developements
Basingstoke : Palgrave Macmillan, 2011. 259 p.
Bespreking van een aantal fundamentele theorieën en benaderingen van werk en arbeidsverhoudingen, in de context van de bredere politieke en maatschappelijke veranderingen die zich over de hele wereld voordoen. (B30466)
Eveleens, W., Nieuwe werkstijlen : voor dynamischer en duurzamer werken
Den Haag : SDU, 2011. 73 p.
Arbo Informatie, nr. 57
Nieuwe werkstijlen, verschenen als Arbo-Informatieblad 57, geeft een overzicht van de diverse vormen van het nieuw werken. Daarbij komen de voor- en nadelen uitgebreid aan bod. De veranderende arbeidsorganisatie en de diverse vormen van ‘Het Nieuwe Werken’ worden beschreven, met veel aandacht voor het herkennen en voorkomen van risico’s. Zowel voor de werknemer als voor de werkgever, die in dit boek een leidraad vindt voor het invullen van de zorgplicht en een handleiding voor de implementatie van nieuwe werkstijlen. Dit Arbo-Informatieblad geeft inzicht in rendement en risico’s van nieuwe werkstijlen. Dat kan bijdragen aan het bevorderen van veilig, gezond en duurzaam werken. (B30373)
TNO; Klein Hesselink, J.; Kraan, K.; Oeij, P.; Vroome, E. de; Zwieten, M. van; Goudswaard, A., Arbeidsbeleid in Nederlandse bedrijven en instellingen : WEA 2010
Hoofddorp : TNO, 2011. 36 p.
De Werkgevers Enquête Arbeid (WEA) volgt het arbeidsbeleid van Nederlandse bedrijven en instellingen. Deze brochure belicht tien thema's uit het gehele onderzoek. Daarnaast wordt ingegaan op het onderzoek zelf, op de responsverdeling naar bedrijfstak en worden de antwoorden op alle vragen uit de enquête gepresenteerd in tabelvorm, uitgesplitst naar grootteklasse, profit/non-profit en 12 bedrijfstakken. De tien highlights uit de WEA: 1. Arbeidsrisico's; 2. Nieuwe arbo- en verzuimmaatregelen;
3. Arbo- en verzuimbeleid; 4. Institutionele arbeidsverhoudingen; 5. Doorwerken tot 65 jaar en daarna; 6. Participatiemaatregelen voor ouderen en arbeidsongeschikten; 7. Maatwerk in de arbeidsrelatie; 8. Competent personeel; 9. Aannemen van personeel uit kwetsbare groepen; 10. Sociale innovatie en organisatieprestatie. (B30271)
Drongelen, J. van; Fase, W. J. P. M.; Jong-van den Bogaard, P. J. S. de; Jellinghaus, S. F. H.
Individueel arbeidsrecht : deel 2 : bijzonder bedingen, aansprakelijkheid, gelijke behandeling, overgang van de onderneming
Zutphen : Paris, 2011. 279 p.
Individueel arbeidsrecht, deel 2
Dit boek is het tweede deel van een drieluik, waarin alle facetten van de individuele arbeidsverhouding worden behandeld. In dit tweede deel worden de bijzondere bedingen, de aansprakelijkheid van de werkgever in verband met arbeidsongevallen en beroepsziekten, de werknemersaansprakelijkheid voor door hem aan de werkgever of een derde toegebrachte schade, de gelijkebehandelingsaspecten en de overgang van een onderneming belicht. In dit tweede deel wordt veel aandacht geschonken aan parlementaire stukken, literatuur en jurisprudentie. 3e dr. (B30068)
Korevaar, K., Op eigen kracht: arbeidrelaties na de verzorgingsstaat
Amsterdam : Nelissen, 2011.
Onafhankelijke werknemers zijn werknemers die aan de eisen van deze tijd voldoen. Zij zijn onafhankelijk ten opzicht van de werkgever, de arbeidsmarkt en de verzorgingsstaat.
In 'Op eigen kracht' beschrijft de auteur vier aspecten die de onafhankelijke werknemer typeren: werken aan het eigen vakmanschap of professionaliteit; juist gebruik van collectieve voorzieningen zoals scholing, revalidatie; het benutten van kansen op de arbeidsmarkt (externe mobiliteit); het zelf creëren van een financiële reserve. Deze aspecten worden in het boek verder uitgewerkt, zowel vanuit de optiek van organisatieverandering en Human Resource Management als vanuit de optiek van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Uitgangspunt in 'Op eigen kracht' is 'het nieuwe werken', waarbij zowel de arbeidsorganisatie (vraagkant) als de arbeidsmarkt (aanbodkant) wordt belicht. Met behulp van analysemateriaal en voorbeelden uit uiteenlopende sectoren wordt beschreven wat de belangrijkste veranderingen zijn op het werk, welke eisen dit stelt aan werknemers en welke nieuwe eigenschappen worden gevraagd. (B29567)
Drongelen, J. van; Fase, W. J. P. M.; Jong-van den Bogaard, P. J. S. de; Jellinghaus, S. F. H., Individueel arbeidsrecht : Ontslagrecht
Zutphen : Paris, 2011. 403 p.
Individueel arbeidsrecht, deel 3
Dit boek is het derde deel van een drieluik, waarin alle facetten van de individuele arbeidsverhouding worden behandeld. Het derde en laatste deel heeft betrekking op het ontslagrecht. Aan bod komen: de beëindiging met wederzijds goedvinden, van rechtswege, door opzegging. Het algemene opzegverbod, bijzondere opzeg-/ beëindigingsverboden; de noodzakelijke toestemming van de kantonrechter; de beëindiging door onverwijlde opzegging wegens dringende reden, het ontslag op staande voet; kennelijk onredelijk ontslag; ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter; het getuigschrift.
3e dr. (B29542)
AWVN; FNV Bondgenoten; CNV Vakmensen; De Unie, Naar nieuwe arbeidsverhoudingen : mensen maken het verschil, mensen realiseren groei
[Den Haag] : AWVN, 2011.
Gezamenlijk manifest van de vakbonden FNV Bondgenoten, CNV Vakmensen, De Unie én werkgeversvereniging AWVN, waarin staat hoe het de komende jaren moet gaan rond arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden. Kern daarvan is dat werkgevers én werknemers samen moeten investeren in kennisniveau, gezondheid en inzetbaarheid van werknemers. Bedoeling van de ondertekenaars van het manifest is dat de visie wordt doorvertaald naar de cao-onderhandelingen. Centraal in die gezamenlijke visie staat duurzame inzetbaarheid. Werknemers moeten langer plezier houden in hun werk en langer fit blijven. Zo is de kans optimaal dat mensen langer kunnen werken en gezond hun pensioen halen. Dit betekent dat werkgevers én werknemers samen verantwoordelijk zijn voor het investeren in ontwikkeling van vakmanschap. Dat geldt voor mensen met vaste en flexibele contracten. (B29493)
Asscher-Vonk, I., Rechtvaardigheid in de arbeidsrelatie : over de betekenis van maatschappelijk verantwoord ondernemen voor de arbeidsrelatie : Thijmessay 2010
[Nijmegen] : Valkhof Pers, 2010. 142 p.
Annalen van het Thijmgenootschap, jrg. 98 (2010), afl. 5
Dit boek bevat beschouwingen over de vraag waartoe partijen bij een arbeidsovereenkomst - werkgever en werknemer - tegenover elkaar verplicht zijn. Het gaat er met name om op zoek te gaan naar de verplichtingen die gezien kunnen worden als eis van rechtvaardigheid in de tijd waarin we nu leven en op de plaats waar wij nu leven. Er moet ook rekening worden gehouden met de belangen die gediend worden met maatschappelijk verantwoord ondernemen, waar werkgever en werknemer beide aan bijdragen. De beschouwingen zijn geschreven vanuit de gedachte dat het bevorderen van rechtvaardigheid een plicht is van alle burgers. Bevat de volgende hoofdstukken: Rechten en plichten van de arbeidsovereenkomst; De invulling van de rechtvaardigheid in de 20ste eeuw; Van belang naar recht; Rechtvaardigheid nu; Rechtvaardigheid bereiken. (B29416)
Cie Gelijke Behandeling, De Wet Onderscheid Arbeidsduur ; tweede evaluatie door de Commissie Gelijke Behandeling : evaluatieperiode 1 november 2001 tot 1 november 2006
[Utrecht] : CGB, 2010. 50 p.
De Wet onderscheid arbeidsduur (WOA) verbiedt het maken van onderscheid tussen werknemers op grond van arbeidsduur in de voorwaarden waaronder een arbeidsovereenkomst wordt aangegaan, voortgezet dan wel beëindigd. Aanleiding voor deze tweede evaluatie van de WOA door de Commissie gelijke behandeling (CGB) is een bepaling uit die wet waarin staat dat de wet iedere vijf jaar na de inwerkingtreding ervan geëvalueerd dient te worden door de CGB. De tweede evaluatie bestrijkt de periode van 1 november 2001 tot 1 november 2006. In het kader van deze evaluatie brengt de CGB wederom rapport uit van haar eigen ervaringen met het werken met de wet in de praktijk. De CGB analyseert hoe de wettelijke norm wordt geïnterpreteerd en toegepast. (B29289)
SEO; Min. SZW; Berg, E. van den; Heyma, A.; Smid, Th., Kosten en baten verlenging zwangerschaps- en bevallingsverlof : van 16 weken naar 18 of 20 weken
Amsterdam : SEO, 2010. 49 p.
SEO-rapport, nr. 2010-35
De baten van een uitbreiding van het zwangerschaps- en bevallingsverlof van 16 weken nu naar 18 of 20 weken wegen niet op tegen de kosten ervan. Het saldo van de maatschappelijke kosten en baten als gevolg van die uitbreiding vormt een kostenpost van €117 miljoen bij een verlenging van twee weken en €322 miljoen bij een verlenging van vier weken. De maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) naar een verlenging van het zwangerschaps- en bevallingsverlof is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van SZW. Uit de MKBA blijkt dat er onvoldoende positieve effecten worden gevonden op de gezondheid van de moeder en het kind om de vergoeding van het productieverlies door de twee of vier weken verlofuitbreiding te kunnen compenseren. Ook blijkt niet zozeer sprake van een verhoging van de arbeidsproductiviteit als gevolg van het langere verlof, maar juist van een verlaging. Dat komt omdat het mislopen van werkervaring gedurende de verlofuitbreiding tot een structureel lagere arbeidsproductiviteit van werkende moeders leidt. De maatschappelijke kosten daarvan zijn veel hoger dan bijvoorbeeld de baten van het (marginaal) lagere ziekteverzuim. Op de arbeidsparticipatie van vrouwen heeft de uitbreiding van het verlof geen effect. (B28990)
FNV; ADV Market Research
Vakmanschap : onderzoeksresultaten
Den Dolder : ADV Market Research, 2010. 20 p.
De FNV heeft een aantal zaken rondom het thema vakmanschap onderzocht, te weten: Vinden werknemers dat ze voldoende zelfstandigheid in hun werk hebben?; Met welke (functionele) regels hebben werknemers in hun werk te maken?; Welke voorwaarden hebben werknemers nodig om hun vak goed uit te kunnen oefenen?; Is de garantie dat werknemers hun vak goed kunnen uitoefenen ergens vastgelegd?; Besteedt de OR / medezeggenschapsraad / personeelsvertegenwoordiging aandacht aan het mogelijk maken van het goed uitoefenen van het vak?; Hoe kan de FNV werknemers ondersteunen bij hun vakmanschap / het goed uitoefenen van hun vak? Uit het onderzoek blijkt onder meer dat tijdschrijven en veel managementlagen werknemers in hun vakmanschap belemmeren. De vakbeweging maakt zich zorgen dat stroperigheid en een overdaad aan regels het vakmanschap hinderen. (B28940)
Beukema, L.; Kuijpers, I.; Pol, K. van der; Leenders, P.; Schijndel, P.; Werff, J. van der, Ontvoogde verhoudingen, kracht van mensen : manifest
[Utrecht] : De Graaff, 2010.
'Ontvoogde verhoudingen, kracht van mensen' is het resultaat van een serie gesprekken tussen vertegenwoordigers van vakbonden, werkgeversorganisaties en gemeenten. Zij voerden deze discussie buiten de schijnwerpers van de publiciteit en de krijtlijnen van de formele overlegarena's. Het is het vervolg op het Baliemanifest 'Sociale zekerheid als investering' van oktober 2004, (B 23822). Het doel van de gesprekken was het formuleren van een nieuw sociaal contract, waarin investering en zekerheid hand in hand gaan. Het debat is losgebarsten. Het manifest is ondertekend door de Baliegroep. Het manifest wordt aangevuld met achtergronden uit praktijk en onderzoek en met reacties van diverse spelers op het terrein. (B28468)
EFILWC, Industrial relations developments in Europe 2008
Ierland : EFILWC, 2009.
Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen die plaatsvonden in de lidstaten en Noorwegen in 2008. Aandacht voor cao's, inkomens, arbeidstijden en zaken als werkgelegenheidwetgeving, sociale dialoog, de invloed van de crisis. Een apart hoofdstuk is gewijd aan regulering, arbeidsverhoudingen, werkgelegenheid en arbeidsverhoudingen van zelfstandige ondernemers. (B28219)
Baak, De; AWVN; SBI; FNV Formaat; [et al.]., In gesprek met ... : tien spraakmakende interviews over arbeidsverhoudingen en ondernemingsbestuur
[Woerden] : FNV Formaat, 2009.
Uitgave ter gelegenheid van de conferentie 'Polder 2.0' 29 september 2009 SER-gebouw Den Haag met interviews over arbeidsverhoudingen en medezeggenschap. Bevat de interviews met de volgende personen: Hans van der Steen (directeur arbeidsvoorwaardenbeleid AWVN) De crux zit niet in regels, maar in participatie; Jaap Jongejan (voorzitter CNV Bedrijvenbond). Doel en middel zijn verwisseld geraakt; Hans Schenk (hoogleraar Utrecht School of Economics) Kritisch toezicht kan recessies door slechte overnames voorkomen; Frits van Wieringen (voorzitter cor Corus Nederland); Gert-Jan van der Vossen (toezichthouder) Geef werknemers een rol bij de selectie van toezichthouders en bestuurders; Jan Middeldorp (manager human resources Postkantoren BV) Het gaat erom dat de kanalen open zijn; Anja Jongbloed (bestuurster FNV Bondgenoten) Er ontstaat mee draagvlak, maar het schuurt nog; Mieke van Aalten (voorzitter or Amphia Ziekenhuis) OR moet terughoudend zijn waar het kan, en doortastend waar het moet; Jan Louis Burggraaf (overnameadvocaat Allen & Overy Nederland) De polder is van het continent weggedreven; Bram Boon (Chief executive officer ING Griekenland) Open en constructief overleg als managementstijl. (B28163)
FNV; AIAS; UVA; [et al.], The impact of globalisation on industrial relations in multinationals in the Netherlands
[Amsterdam] : Stichting FNV Pers, 2004.
Onderzoek naar de invloed van globalisering op arbeidsverhoudingen en sociaal beleid in multinationale ondernemingen in Nederland. Het rapport bevat een literatuuroverzicht over globalisering en arbeidsverhoudingen alsmede acht case-studies over (Nederlandse en buitenlandse) multinationals in Nederland. Geconcludeerd wordt dat er twee tegenstrijdige processen spelen. Aan de ene kant de internationalisatie van strategische besluitvorming en decentralisatie van de arbeidsverhoudingen in binnenlands perspectief. En aan de nadere kant, de zoektocht naar het definiëren van voorkeuren en prioriteiten tussen distributieve en productieve onderhandelingen in bedrijven. (B27901)
Europese Cie, Industrial relations in Europe 2008
Luxemburg : EG, 2009.
Tweejaarlijks rapport over de arbeidsverhoudingen in Europa. Met aandacht voor de kwaliteit van arbeidsverhoudingen en de bijdrage van de sociale partners aan de Lissabon strategie; loonvorming, minimumloon en arbeidsverhoudingen; de ontwikkelingen in de Europese sociale dialoog 2006-2008; de implementatie van de Europese sociale dialoog; Een overzicht van Europese wetgeving op het gebied van arbeid, gelijke rechten op arbeid, vrij verkeer van werknemers en sociale zekerheid; Sociale partners en het Europees Sociaal Fonds (ESF). (B27764)
Min. SZW, Beleidsdoorlichting arbeidsverhoudingen
Den Haag : Min. SZW, 2008.
Beleidsdoorlichting Artikel 43: Arbeidverhoudingen. In deze beleidsdoorlichting gaat het om de operationele doelstellingen die betrekking hebben op het bevorderen van stabiele en evenwichtige arbeidsverhoudingen; het zorgdragen voor een goede balans tussen rechten en plichten van werkgevers en werknemers voortvloeiend uit de arbeidsovereenkomst; en het bevorderen van gelijke kansen op de arbeidsmarkt en toegang tot de arbeidsmarkt door bescherming te bieden tegen ongelijke behandeling bij arbeid en beroep. Uit de beleidsdoorlichting blijkt dat de kaders die de overheid biedt voor goede arbeidsverhoudingen in Nederland goed lijken te functioneren. Dat geldt zowel voor het faciliteren en stimuleren van moderne arbeidsrelaties als voor de rechtsbescherming van werknemers. Dat is echter geen reden om achterover te leunen. We moeten alert zijn op economische ontwikkelingen, de toenemende dynamiek op de arbeidsmarkt en de gevolgen van globalisering. Het kabinet constateert in de beleidsdoorlichting dat een aantal recente ontwikkelingen van invloed kan zijn op het stelsel van arbeidsverhoudingen. Globalisering, demografische- en technologische ontwikkelingen zorgen voor een sterke dynamiek op de arbeidsmarkt. Individualisering en economische ontwikkelingen laten ook hun sporen na. Als gevolg hiervan is de klassieke vaste baan voor het leven minder vanzelfsprekend dan vroeger: niet baanzekerheid maar werkzekerheid komt centraal te staan. De overheid heeft daarin een stimulerende en faciliterende rol, maar die is wel beperkt. Werkgevers- en werknemersorganisaties hebben een wezenlijke rol en verantwoordelijkheid op het terrein van de arbeidsverhoudingen. (B27324)
Europese Cie; [etb al.], Employee representatives in an enlarged Europe : volume 1
Luxemburg : EG, 2008.
Deel 1 van de publicatie geeft een algemeen overzicht van de kenmerken van nationale systemen van werknemersvertegenwoordiging en werknemersparticipatie in Europese ondernemingen binnen het kader van de heersende arbeidsverhoudingen. Volume 1 heeft betrekking op de volgende landen: Oostenrijk, België, Bulgarije, Kroatië, Cyprus, Tsjechische Republiek, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, IJsland, Ierland en Italië. Per land wordt informatie gegeven over de economische en sociale context, de arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaardenoverleg, stakingen, medezeggenschap, werknemersparticipatie in raden van bestuur van vennootschappen, interventie van werknemers bij beslissingen inzake de onderneming. B27072 is volume 2 (B27071)
Europese Cie; [et al.], Employee representatives in an enlarged Europe : volume 2
Luxemburg : EG, 2008.
Volume 2 heeft betrekking op de volgende landen: Letland, Liechtenstein, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden, Turkije en Groot Brittannië. Per land wordt informatie gegeven over de economische en sociale context, de arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaardenoverleg, stakingen, medezeggenschap, werknemersparticipatie in raden van bestuur van vennootschappen, interventie van werknemers bij beslissingen inzake de onderneming. Volume 2 gaat verder in op de rol van de sociale partners en de Europese en internationale instellingen. B27071 is Volume 1 (B27072)
Blanpain, R., European labour law
Alphen aan den Rijn : Kluwer Law International, 2008.
Naslagwerk over Europee arbeidsrecht en arbeidsverhoudingen. Met aandacht voor het institutionele kader; sociale partners. individueel arbeidsrecht: vrij verkeer van werknemers; vrij verkeer van diensten, internationaal privaat arbeidsrecht; individuele arbeidsovereenkomsten; bescherming van jongeren op het werk; gelijke behandeling; gelijke beloning; bescherming van zwangere werkneemsters; arbeidstijden; zondagsrust, nachtwerk en ouderschapsverlof; veiligheid en gezondheid op het werk; herstructurering van bedrijven. Collectief arbeidsrecht: arbeidsvoorwaardenoverleg; medezeggenschap. Tot slot wordt ingegaan op het Europees sociaal model. 11th rev. ed. (B27037)
Huiskamp, R.; Kraan, K.; [et al.], Goed werkgever- en werknemerschap
Den Haag : SDU, 2008.
Arbeid integraal, nr. 2008/1
Het themanummer over goed werkgeverschap en goed werknemerschap beoogt een bijdrage te leveren aan het in kaart brengen van de ongeschreven rechten en verplichtingen in de arbeidsrelatie. De bijdragen gaan zowel over de formele (procedurele) aspecten als over materieelrechtelijke aspecten. Bevat de volgende bijdragen: 'Wie goed doet, goed ontmoet': goed werkgeverschap als voorspeller van goed werknemerschap?; Beginselen van goed werknemerschap; Goed werkgeverschap en gelijk loon voor gelijke arbeid: over redelijkheid en billijkheid, rechtsbeginselen en internationale grondrechten; Grijs werkt door; Het ontstaan van verworven rechten; ligt de heilige graal in Duitsland?; Goed werknemerschap en employability; Kan de verslaafde werknemer nog wel als een goed werknemer worden beschouwd?; Seksuele intimidatie. Een update; Aansprakelijkheid van de werkgever voor schade van de werknemer op grond van artikel 7:611 BW; Werkgeversaansprakelijkheid in rechtsvergelijkend perspectief: Nederland en Canada; Goed werkgeverschap bij ongeval van een ambtenaar; Over nevenwerkzaamheden, de schrijvende ambtenaar-wetenschapper en de vrijheid van drukpers. (B26781)
Evers, G.; Wilthagen, T.; St Management Studies, De toekomst van de arbeidsrelatie : een essay over wederkerig risicomanagement
Assen : Van Gorcum, 2007.
Dit essay gaat over de vormgeving van de arbeidsrelatie in de komende jaren. De auteurs onderstrepen het belang van het herbepalen van de raakpunten van de belangen van werkgevers, werknemers en overheid bij het inspelen op nieuwe risico’s en uitdagingen op de arbeidsmarkt. Het behoud van een vitale samenleving, van een vitaal arbeidsbestel en dus van vitale bedrijven en een vitale werkende bevolking, dient voorop te staan. In dit essay wordt de arbeidsrelatie benaderd vanuit het concept van gezamenlijk – wederkerig – risicomanagement. Daarbij wordt inspiratie geput uit vernieuwende perspectieven op de arbeidsmarkt – de transitionele arbeidsmarkt en flexicurity – en uit diverse economische noties met betrekking tot risico’s. Wederkerig risicomanagement houdt in dat werkgevers en werknemers oog hebben voor elkaars risico’s en bijdragen aan het managen daarvan. Daardoor kunnen zij ook hun eigen risico’s beter managen. De auteurs bezien welke implicaties dit concept heeft voor de strategische HR-agenda, in het bijzonder op terreinen als productiviteit, scholing, employability en aanstelling en ontslag. De belangrijkste boodschap luidt dat je voor risico’s niet moet weglopen. Door risico’s te nemen en er verstandig mee om te gaan, spelen we uiteindelijk op zeker. (B26231)
ESVLA; Philips, K.; Eames, R., Impact of globalisation on industrial relations in the EU and other major economies
Dublin : ESVLA, 2007.
Dit rapport gaat in op de arbeidsverhoudingen in de 25 lidstaten van de EU en in de 7 wereldeconomieën: Australië, Brazilië, China, India, Japan, Zuid- Afrika en de VS. Het onderzoekt de meest significante gevolgen van globalisering, met inbegrip van flexibilisering van de arbeidsmarkt, toename van de arbeidsmigratie, en stijging van atypische werkgelegenheidsvormen, alsmede de veranderingen in werkinhoud en arbeidsomstandigheden. Door een analyse van de diverse componenten van arbeidsverhoudingen (actoren, processen, resultaten en effecten) wordt getracht te identificeren welk type sociaal model in termen van globalisering kan overleven. (B26284)
Min. SZW; TNO Kwaliteit van Leven; Have, C. J. M.; Oeij, P. R. A.; kraan, K. O., Arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen op ondernemingsniveau : AVON Monitor 2007
[Den Haag] Min. SZW, 2007.
Onderzochte arbeidsvoorwaarden zijn: Resultaatgerichte beloning; Aanpassing werktijden; Opleiding, inclusief POP, POB en EVC; Keuzemogelijkheden (CAO à la carte). Arbeidsverhoudingen die zijn onderzocht betreffen: overleg: functioneringsgesprekken en werkoverleg; instituties: ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, vakbond, en werkgeversorganisatie; regelingen: CAO, individueel arbeidscontract en klachtenregeling; regelruimte en maatwerkafspraken. (B26421)
Blanpain, R.; Baker, J.; Bamber, G.; Ben-Israel, R.; [et. al.], Comparative labour law and industrial relations in industrialized market economies
Alphen aan den Rijn : Kluwer Law International, 2007.
De publicatie bestaat uit vier delen. Het eerste deel, de introductie, heeft betrekking op de methodologie, bronnen en documentatie. Het tweede deel betreft de internationale actoren, zoals de internationale werkgeversorganisaties en de internationale vakbeweging en human resource management. Het derde deel gaat in op de wetgeving: Internationaal en Europees Arbeidsrecht, alsmede gedragscodes voor multinationale ondernemingen en beschrijft ook de regels in geval van conflict van wetten. Het vierde en laatste deel gaat in op internationale ontwikkelingen en bevat vergelijkende studies over oa. : de bescherming van migranten in het tijdperk van globalisering; vrijheid van vakvereniging; ondergeschikte werknemer of zelfstandig ondernemerschap?; Gelijkheid en het verbod van discriminatie op de arbeidsmarkt; Privacy; Baanzekerheid en employability; nationale vakbeweging; werknemersvertegenwoordigingen; de richtlijn Europese ondernemingsraad; collectieve onderhandelingen; stakingsrecht; geschillenbeslechting. IXth rev. ed. (B26532)
Baaijens, C. ; Schippers, J., Arbeidsverhoudingen in beweging : uitdagingen voor de personeelsmanager
Bussum : Coutinho, 2007.
Aandacht voor de verschillende facetten van het werkveld en het veranderende takenpakket van de hrm-er. Aan bod komen ook thema's als deeltijdwerk, de voortschrijdende arbeidsparticipatie, scholingsbeleid en leeftijdsbewust personeelsmanagement. (B26053)
Nauta, A.; Oeij, P.; Huiskamp, R.; Goudswaard, A., Loven en bieden over werk : naar dialoog en maatwerk in de arbeidsrelatie
Assen : Van Gorcum, 2007.
In 'Loven en bieden over werk' passeren alle facetten van maatwerk in arbeidsrelaties de revue, van de voor- en nadelen van maatwerk tot de beste implementatiestrategieën. Een hoofdrol is daarbij weggelegd voor de dialoog tussen medewerker en leidinggevende. Bevat de volgende hoofdstukken: Deel 1. Visie op maatwerk in arbeidsrelaties: 1. Waarom maatwerk in arbeidsrelaties?; 2. Voor- en nadelen van arbeidsrelaties op maat; 3. Maatwerk: effecten en stand van zaken; Deel 2. Implementatie van maatwerk in arbeidsrelaties: 4. Benoem de ideale arbeidsrelaties; 5. Bepaal de speelruimte voor arbeidsrelaties; 6. Voer innovatieve HRr-praktijken uit; 7. Evalueer de opbrengsten van maatwerk in arbeidsrelaties. (B25844)
ESVLA; Léonard, E.; Erne, R.; Marginson P.; Smismans, S., New structures, forms and processes of governance in European industrial relations
Dublin : ESVLA, 2007.
De studie heeft tot doel informatie te verstrekken over de invloed van nieuwe governance instrumenten op de verschillende actoren van het Europese systeem van arbeidsverhoudingen - Europese instellingen, overheden en Europese sociale partners. Verder poogt de studie: begrip te kweken voor nieuwe vormen van bestuur en hun invloed op de verschillende niveaus van arbeidsverhoudingen in de Europese Unie; bij te dragen aan het debat over de Europeanisering van arbeidsverhoudingen in de context van modernisering van arbeidsverhoudingen en de toenemende rol van de sociale partners in een vergrote Europese Unie, met name tegen de achtergrond van de Lissabon agenda; bij te dragen aan de transparantie van de resultaten van nieuwe vormen van governance in de Europese arbeidsverhoudingen; het onderzoeken van de interrelaties tussen de verschillende niveaus van arbeidsverhoudingen evenals tussen de verschillende hulpmiddelen voor nieuw bestuur, zoals een Europese sociale dialoog en de open coördinatiemethode. (B25745)
Marginson, P.; Sisson, K.; Katz, H. C.; Arrowsmith, J., European integration and industrial relations : multi-level governance in the making
Basingstoke : Palgrave MacMillan, 2004.
Analyse van de invloed van de Europese integratie op de arbeidsverhoudingen. Het boek behandelt de arbeidsverhoudingen binnen de Europese Unie op sector- en op ondernemingsniveau, onderzoekt de ontwikkelingen in de nationale systemen in het kader van de Europese integratie en analyseert de wisselwerking met het nieuwe EU-kader. Bevat de volgende hoofdstukken: Introduction: contested terrain; The starting point: three key dimensions; Multi-level governance in the making: introducing the key processes; Industrial relations at EU community and sector levels: a glass half full as well as half empty?; National 'Social Pacts': a case of 're-nationalization' and 'Europeanization'?; National sector agreements - The foundations under threat?; The changing balance between sector and company bargaining, two sectors compared; The Euro-Company: focal point for the Europeanization of industrial relations?; Wage developments in a multi-level system - a case of 'Convergence without coordination'?; Working time patterns: confirming the significance of the sector; 'One Europe' and 'Several Europes'? a review of the findings; Implications. (B25665)
ILO; Arrigo, G.; Casale, G., Glossary of labour law and industrial relations (with special reference to the European Union)
Geneve : ILO, 2006.
Lexicon over de arbeidswetgeving en de arbeidsverhoudingen. De publicatie biedt een overzicht van de ontwikkelingen en de huidige toestand van de arbeidswetgeving en de arbeidsverhoudingen. Het behandelt ook de sociale dimensie van globalisering en de internationale arbeidsnormen. Het lexicon gaat verder dan de gewone definities; het behandelt tevens de relatie tussen internationale arbeidsnormen, richtlijnen van de Europese Unie, besluiten en reglementen. (B25673)
Wigboldus, J. E., Arbeidsverhoudingen en medezeggenschap : OR in breder perspectief
Alphen a/d Rijn : Kluwer, 2005.
OR in bedrijf, thema
Themaboek dat de ondernemingsraad in het bredere kader plaatst van de arbeidsverhoudingen. De OR is weliswaar een belangrijke, maar niet de enige vorm om werknemers vanuit hun verantwoordelijkheid in de onderneming te laten dragen. Met aandacht voor: het Nederlandse stelsel van arbeidsverhoudingen, de effecten van de OR in de onderneming, de cao, arbeidsparticipatie, de Europese ondernemingsraad, analyse en visie op ontwikkelingen in de arbeidsverhoudingen. (B26078)
Nagelkerke, A.; Nijs, W. de, Regels rond arbeid : arbeidsverhoudingen in Nederland en op Europees niveau
Groningen : Wolters-Noordhoff, 2006.
Beschrijving en analyse van de soms sterke veranderlijke wereld van de Nederlandse arbeidsverhoudingen. Meer dan ooit lijken decentralisatie en internationalisatie tezamen de contouren aan te geven van een ander institutioneel stelsel van arbeidsverhoudingen. De auteurs beschrijven deze ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de arbeidsverhoudingen. Bevat de volgende hoofdstuktitels: Arbeidsverhoudingen: een eerste verkenning; Het institutionele patroon van de Nederlandse arbeidsverhoudingen; De ontwikkeling van het Nederlands stelsel van arbeidsverhoudingen in de particuliere sector; Arbeidsvoorwaardenvorming en arbeidsconflicten in de particuliere en collectieve sector; De arbeidsmarkt in Nederland; Medezeggenschap; Personeelsbeleid en arbeidsverhoudingen; De leer van de arbeidsverhoudingen: theorie en praktijk; Arbeidsverhoudingen, multinationale ondernemingen en Europese integratie. 4e dr. (B25199)
Loonstra, C. J.; [et al.], 10 jaar special
Den Haag : SDU, 2006.
Arbeid integraal, nr. 2006/3
Special over het tienjarige bestaan van Arbeid integraal met de volgende bijdragen: 10 jaar individueel arbeidsovereenkomstenrecht; 10 jaar collectief arbeidsrecht; 10 jaar socialezekerheidsrecht; 10 jaar Europees arbeidsrecht : diversiteit gekoppeld aan sociale grondrechten; 10 jaar Europees arbeidsrecht : regelingen met betrekking tot grensoverschrijdende arbeid. (B25091)
ESVLA, Key themes in global industrial relations : minimum wages and relocation of production
Luxemburg : EG, 2006.
Met de toenemende economische globalisering en de intensivering van de internationale concurrentie, wordt het steeds duidelijker dat de Europese systemen van arbeidsverhoudingen niet los van elkaar kunnen worden gezien en als dusdanig kunnen worden bestudeerd. Dit rapport onderzoekt twee actuele kwesties - minimumlonen en de grensoverschrijdende verplaatsing van productie - vanuit het perspectief van de arbeidsverhoudingen. (B25030)
Ruysseveldt, J. van; [et al.], Arbeid in verandering
Deventer : Kluwer, 2006.
Inleiding op het terrein van arbeid en organisatie. De kernvraag in dit boek luidt: onder welke voorwaarden verrichten mensen loonarbeid in ons arbeidsbestel en welke veranderingen doen zich op dat vlak voor? Bevat de volgende bijdragen: Arbeid in het moderne arbeidsbestel; Arbeidsorganisatie in de tweede helft van de 20e eeuw: de opkomst van de massaproductie en wat daarna gebeurd; Arbeid en arbeidsorganisatie in Nederland; Ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt (1): werkgelegenheid, werkloosheid en inactiviteit; Ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt (2): arbeidsmarktparticipatie; Arbeidsruil en arbeidsrelaties: enkele theoretische invalshoeken; Arbeidsverhoudingen op de drempel van de 21e eeuw; Bouwstenen voor een theorie van arbeidsverhoudingen; Arbeidsethos in verandering; Op weg naar een nieuw arbeidsbestel? (B24739)
Jacobs, A. T. J. M., Collectief arbeidsrecht
Deventer : Kluwer, 2005.
Monografieën sociaal recht, nr. 28
Publicatie over de instituties en procedureregels in het collectief arbeidsrecht. Deze instituties en procedures worden geschetst binnen een vierluik: het vakverenigingsrecht, het cao-recht, het stakingsrecht en het medezeggenschapsrecht. Wat betreft het vakverenigingsrecht wordt ingegaan op o.a. de toekomst van de vakbeweging representativiteitskwestie In een hoofdstuk over het Nederlandse stelsel van collectieve arbeidsverhoudingen komen aan de orde: pbo, loon- en inkomenspolitiek, topinkomens, overlegeconomie, het poldermodel, en instituties van het overlegmodel. De hoofdstukken over CAO-recht gaan in op: de geschiedenis van het CAO-recht en het wezen van de CAO, de partijen bij de CAO, de gebondenheid aan de CAO, de werkingssfeer van de CAO, de inhoud van de CAO, het recht op c.q. verplichting tot CAO-onderhandelingen, avv, CAO-recht en mededingingsrecht en het EG-recht m.b.t. staatssteun, en de toekomst van de CAO en van het internationale CAO-recht. In het deel over stakingsrecht komen o.a aan de orde de rechtmatigheid, de spelregeltoetsing, de misbruiktoetsing, stakingen in strijd met de CAO, gevolgen van onrechtmatigheid voor de vakbonden. De hoofdstukken over medezeggenschap en ondernemingsraden gaan o.a. in op de Structuurwet, de instelling en de samenstelling van de OR, OR-verkiezingen, faciliteiten en rechtsbescherming. Tot slot komen aan de orde de arbeidsvoorwaarden en medezeggenschap bij overheid en semi-overheid, en wordt ingegaan op de internationale dimensie van arbeidsverhoudingen en medezeggenschap. 2e [geact.] dr. (B24209)
Blanpain, R.; [et al.], Collective bargainaing and wages in comparative perspective : Germany, France, The Netherlands, Sweden and the United Kingdom
Den Haag : Kluwer Law International, 2005.
Bulletin of comperative labour relations, nr. 56
Centraal staan de arbeidsverhoudingen, het arbeidsvoorwaardenoverleg en de loonvorming in Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, en Zweden, alsmede de onderlinge verschillen tussen de landen. Bevat de volgende bijdragen: Erosion or renewal? The crisis of collective wage formation in Germany; France - The helping hand of the state; The British case - before and after the decline of collective wage formation; The Netherlands - In the tradition of interssectoral pacts; Sweden - Transition through collective bargaining; Ideas and suggestions. Input for the German debate; Outlook - Chances of European harmonization or coordination of collective wage formation. (B23958)
Becking, K. M., 'Grand design' : een onderzoek naar processen van normalisering en decentralisering in de arbeidsverhoudingen voor overheidspersoneel in de periode 1990-2000 : proefschrift Universiteit Utrecht
Den Haag : CAOP, 2001.
Publicatiereeks Overheid & Arbeid, nr. 2001-16
Centraal staat de vraag of het decentraliseringsproces in de arbeidsverhoudingen voor overheidspersoneel toekomstbestendig is. Onderzocht wordt hoe normalisering van arbeidsverhoudingen bij de overheid is verlopen en hoe decentralisering in arbeidsverhoudingen van het overheidspersoneel zich heeft voltrokken. In het eerste hoofdstuk 'overheid, arbeidsverhoudingen en overlegeconomie' komt de betekenis van de overheid in het maatschappelijk verkeer aan de orde. De veranderde kijk op de overheid heeft consequenties voor de rol die ze kan spelen. In de arbeidsverhoudingen bij de overheid is sprake van een dubbelrol: de overheid is zowel de grootste werkgever van het land als wetgevend en besturend orgaan. De ontwikkeling van de overlegeconomie komt aan de orde: de stelling is dat als al van een poldermodel gesproken kan worden, dat niet veel meer is dan de huidige staat van de overlegeconomie. Vervolgens komen de praktijkgerichte hoofdstukken. Eerst wordt de normalisering van de arbeidsverhoudingen voor overheidspersoneel behandeld en dan het proces van decentralisering in de arbeidsverhoudingen van overheidspersoneel. Het boek sluit af met een slotbeschouwing waarin onderzocht wordt welke toekomstige mogelijkheden er zijn voor het systeem van arbeidsverhoudingen bij de overheid. de invoering van een contractsysteem wordt verkend en aanbevolen. (B23947)
Min. SZW; [et al.], Arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen op ondernemingsniveau : AVON monitor 2004
Den Haag : Min. SZW, 2005.
De AVON Monitor 2004 bestaat uit Deel 1 Arbeidsvoorwaarden en Deel 2 Arbeidsverhoudingen. Deel 1 Arbeidsvoorwaarden is een onderzoek onder werknemers en omvat de volgende onderwerpen: kinderopvang; resultaatgerichte beloning; aanpassing werktijden; persoonlijk ontwikkelingsplan (POP); keuzemogelijkheden (CAO à la carte); klachtenregeling. Deze onderwerpen zijn ook onderdeel van de AVON Monitor 2002. De bevindingen van 2004 worden vergeleken met 2002 en er worden trendmatige ontwikkelingen beschreven. Deel 2 beschrijft de resultaten over arbeidsverhoudingen. Ingegaan wordt op de vraag welke instrumenten er zoal binnen organisaties zijn en gebruikt worden door leidinggevenden en werknemers om arbeidsvoorwaarden en werk vorm te geven, hoe belangrijk men deze instrumenten vindt en of men er tevreden mee is, in die zin dat ze de belangen van werknemers en werkgevers behartigen en dat er draagvlak voor is. Concrete instrumenten die besproken worden zijn: Overleg: functioneringsgesprekken; informele gesprekken tussen werknemers en leidinggevende; werkoverleg. Instituties: ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging; vakbond; werkgeversorganisatie. Regelingen: CAO; personeelshandboek; individueel arbeidscontract; klachtenregeling. (B23813)
Hoof, J. van; [et al.], Arbeid, onderwijs en sociale ongelijkheid in de 21ste eeuw
Amsterdam : Boom, 2004.
Aan het begin van de 21ste eeuw lijkt het thema sociale ongelijkheid in onderzoek en beleid een beetje op zijn retour. Dat is, zo blijkt uit dit boek, niet het gevolg van het feit dat de ongelijkheid op de arbeidsmarkt in de laatste decennia minder is geworden. Met name de inkomensverschillen zijn in die periode juist gegroeid. De flexibilisering van de arbeidsverhoudingen brengt voor jongeren, die met hoge verwachtingen de arbeidsmarkt betreden, nieuwe kansen, maar ook nieuwe risico's met zich mee die zoals altijd ongelijk verdeeld zijn. Ook de tweede generatie allochtonen wordt nog steeds geconfronteerd met hardnekkige achterstanden. De invloed van het onderwijs, het favoriete onderwerp van beleid ter verkleining van verschillen, blijkt minder doorslaggevend dan vaak wordt aangenomen. Dergelijke ontwikkelingen worden in dit boek aan de hand van recent onderzoek belicht en in een breder verband geplaatst. Daarbij komt ook de veranderende rol van de overheid aan de orde. Bevat de volgende bijdragen: Alles voor de winnaar / P. de Beer; Transitiepatronen en arbeidswaarden van jongeren in Europees perspectief / M. du Bois-Reymond; Aan- en uitsluiting van migranten op de Nederlandse arbeidsmarkt / J. Dronkers; Nieuwe risico's en oude arrangementen / R. van der Veen; Arbeid, onderwijs & ongelijkheid in een postfordisch bestel - een slotbeschouwing / J. van Hoof & W. van Noort. De publicatie is het product van het symposium dat ter gelegenheid van het afscheid van Jaques van Hoof als hoogleraar sociologie aan de Universiteit Leiden op 21 april 2004 werd georganiseerd. (B23689)
ILO; Kaufman, B., The global evolution of industrial relations : events, ideas and the iira
Geneve : ILO, 2004.
Dit naslagwerk biedt een analyse van de geschiedenis van de arbeidsverhoudingen sedert de eerste pogingen in Noord-Amerika en het Verenigd Koninkrijk vóór de tweede wereldoorlog tot op heden. Er worden daarbij vier pijlers in het daglicht gesteld die bepalend waren in de geschiedenis van de arbeidsverhoudingen op internationaal vlak na 1945: de IAO, de Internationale vereniging van arbeidsverhoudingen, de stuwende rol van de Verenigde Staten (VS) na de tweede wereldoorlog, de ontwikkeling van de industrialisering, van de markteconomieën, van de vakbonden en van de democratische regeringsvormen in vele niet-westerse landen. Die studie is de enige op dat vlak tot op heden en ze schetst tevens de ontwikkeling van de moderne arbeidsverhoudingen in continentaal Europa, in Japan, Zuid-Korea, Indië, Afrika en Latijns-Amerika. (B23357)
Min. SZW; [et al.], Is er meer nodig in de metaal! : de doorwerking van aanbevelingen van de Stichting van de Arbeid
Den Haag : Min. SZW, 2004.
Werkdocumenten, nr. 312
Dit SZW-werkdocument betreft het verslag van een pilotstudy naar de doorwerking van aanbevelingen uit het sociaal akkoord 'Er is meer nodig' in de CAO Metalektro 2002. Allereerst wordt het Nederlands stelsel van arbeidsverhoudingen besproken. Daarna wordt de onderzoeksvraag nader toegelicht en eveneens wordt er uiteengezet hoe de doorwerking is geconceptualiseerd. Vervolgens worden een aantal mogelijke verklaringen voor doorwerking gepresenteerd. Hierbij worden de hypothesen geformuleerd en toegelicht. Er wordt een beschrijving van de methode van dataverzameling en de operationalisering van de kernvariabelen gegeven. Daarna volgt een beschouwing over het overleg in de Stichting van Arbeid over het sociaal akkoord 'Er is meer nodig' en het overleg over de CAO Metalektro 2002 in beschouwing genomen. Tenslotte worden de onderhandelingsresultaten die op de verschillende niveaus zijn bereikt met elkaar in verband gebracht en worden hypothesen getoetst. (B23161)
Huiskamp, R., Employment relations in transition : an introduction in theory, trends, and practice
Utrecht : Lemma, 2004.
Er is veel geschreven over het verdwijnen van de traditionele werknemer : de mannelijke kostwinnaar met een voltijds baan voor het leven. In deze publicatie worden de tegenstellingen tussen nieuwe en oude arbeidsverhoudingen besproken waarbij een internationale vergelijking tussen het Anglo-Amerikaanse model en het Rijnlandmodel centraal staan. (B23016)
TNO Arbeid; [et al.], Trends in arbeid 2004
Hoofddorp : TNO Arbeid, 2004.
Vierde 'Trends in arbeid'. Deze trendrapporten brengen de belangrijkste trends in kaart op het gebied van 'kwaliteit van de arbeid in brede zin'. Het gaat daarbij om aspecten van arbeidsomstandigheden, arbeidsverhoudingen, arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Van alle aspecten van ‘kwaliteit van de arbeid’ heeft de beslissingsruimte in het werk zich in de afgelopen tien jaar in Nederland het meest gunstig ontwikkeld. Naast trends in kwaliteit van de arbeid besteedt dit vierde trendrapport aandacht aan trends in: Ontwikkelingen in de gevolgen van kwaliteit van de arbeid in termen van gezondheidsklachten, verzuim, arbeidsongeschiktheid, ongevallen, beroepsziekten en de hiermee gepaard gaande kosten; Het belang van arbeid voor werkenden; De lange werktijden in Nederland; De arbeidsmarkt voor oudere werknemers; De arbeidsparticipatie van vrouwen in een Europees perspectief; en de Benutting van het arbeidspotentieel van die groepen die (nog) niet deelnemen aan de arbeidsmarkt. (B22876)
ESVLA; Welz, C.; Kauppinen, T., Social dialogue and conflict resolution in the acceding countries
Dublin : ESVLA, 2004.
Dit rapport maakt deel uit va een project van de ESVLA wat zich richt op aspecten van arbeidsverhoudingen in de tien nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Er wordt met name aandacht besteed aan de rol van de sociale dialoog bij het oplossen van conflicten op het gebied van arbeidsverhoudingen. Het rapport geeft een overzicht van de bestaande institutionele en wetgevende kaders voor industriële actie die in het desbetreffende land gelden, en beschrijft vervolgens de verschillende systemen om te gaan met conflictoplossing. Het belangrijkste doel van het onderzoek is te tonen hoe de sociale dialoog kan worden aangewend om een wegenkaart te ontwerpen die zorgt voor rust op het stakingsfront. (B22691)
Dop, J.; Knipschild, E.; Russell Advocaten, De regelen der arbeidsverhouding
Amsterdam : Russell Advocaten, 2004.
Het boek behandelt negentien arbeidsrechtelijke thema's die aan de hand van de rechtspraak uiteen gezet worden. Diverse onderwerpen passeren de revue, zoals bij het individuele arbeidsrecht het ontslag op staande voet, liefde op het werk, leeftijdsdiscriminatie en de voetballer en bij het collectieve arbeidsrecht de CAO, de ondernemingsraad en het collectieve actierecht. Zowel de positie van de werknemer, de werkgever, de vakbond als de ondernemingsraad komen hiermee aan bod. Dit boek legt op toegankelijke wijze uit welke rechtsregels een rol kunnen spelen in de arbeidsverhoudingen van partijen die deelnemen aan het arbeidsproces. (B22689)
Nagelkerke, A. G.; Ned. Ver. voor het Onderzoek van Arbeidsverhoudingen [et al.], Sturen in het laagland : over continuïteit en verandering van de Nederlandse arbeidsverhoudingen
Delft : Eburon, 2003.
In het sociaal-politieke spektakel lijkt men er nog steeds van uit te gaan dat centraal sturing kan worden gegeven aan de Nederlandse arbeidsverhoudingen. Er is echter steeds meer reden hieraan te twijfelen. Niet alleen de decentralisatie, flexibilisering en individualisering voeden de twijfel, ook de internationalisering en Europese ontwikkelingen doen de vraag rijzen of de klassieke overlegpartners - met inbegrip van de overheid - nog wel zo'n leidende rol kunnen spelen. De Nederlandse Vereniging voor het onderzoek van Arbeidsverhoudingen (NVA) zoekt naar antwoorden op vragen als: Wie heeft er nou werkelijk de leiding in de besluitvorming over zaken als werk en inkomen? Is het mogelijk om binnen de bestaande arrangementen van de Nederlandse arbeidsverhoudingen met de verschuivende verhoudingen rekening te houden? Waar en hoe worden in de toekomst afspraken gemaakt en hoe hangen al deze afspraken samen? Kortom: in welke richting zullen de Nederlandse arbeidsverhoudingen zich ontwikkelen? In deze bundel doen 15 auteurs uit de kring van wetenschap, sociale partners, bedrijfsleven en politiek een poging een antwoord op deze vragen te geven. Bevat de volgende bijdragen: Ten geleide; Arbeidsverhoudingen na de kanteling; CAO en HRM : op zoek naar nieuwe arrangementen; Wie gaat er eigenlijk over de Arbeid? Van sociaal beleid naar Human Resources Management; De laatste polonaise?; De noodzaak van nieuw vertrouwen in de arbeidsverhoudingen; Geslaagde decentralisatie; Het nut en onnut van de CAO, toen, nu en in de toekomst; Centralisatie Nederlandse arbeidsverhoudingen gewenst; Naar nieuwe posities en een nieuwe regie in pluriforme verhoudingen; Arbeidsverhoudingen en Human Resource Management : 'Best practices' in een polderlandschap; Nieuwe arbeidsrelaties : gevolgen voor de collectieve arbeidsverhoudingen; Decentralisatie van het sectorale CAO-overleg als reactie op de internationalisering van de economie. Empirische bevindingen voor het sociaal overleg in België; Met meer zelfregie sturen in het laagland? (B22402)
Min. SZW; [et al.], The European social dialogue : development, sectoral variation and prospects
Den Haag : Min. SZW, 2003.
Onderzoek is gedaan naar de ontwikkelingen en uitkomsten van de Europese dialoog. De vraagstelling van het onderzoek luidde: Wat zijn de belangrijkste kenmerken, trends en recente ontwikkelingen in de Europese sociale dialoog sinds het Verdrag betreffende de Europese Unie van 1993, en welke factoren kunnen de sectorale variatie (of zelfs de afwezigheid van een sociale dialoog in sommige sectoren) verklaren? Het onderzoek bestond uit twee fasen. In de eerste fase zijn de geschiedenis en de institutionele structuur van de sociale Europese dialoog in kaart gebracht. In deze fase heeft ook de inventarisatie plaatsgevonden van alle bij de Commissie bekende gezamenlijke standpunten en overeenkomsten die door de Europese sociale partners op inter-sectoraal en sectoraal niveau zijn geformuleerd. De tweede fase was gericht op het verklaren van de verschillen in de ontwikkeling van de sociale dialoog in de diverse sectoren en het identificeren van factoren die de oprichting en ontwikkeling van een Europese sociale dialoog kunnen faciliteren en belemmeren. In deze fase zijn vijf case studies verricht naar de Europese sociale dialoog in de bouwsector, de groot- en detailhandel, de metaalsector (waar geen sociale dialoog plaatsvindt), telecommunicatie en de transportsector waarbij de sociale dialoog in de vijf transportsectoren is vergeleken in het kader van één beleidsproces, namelijk de onderhandelingen over de Europese Arbeidstijdenrichtlijn). (B22186)
ESVLA, Social dialogue and EMU in the acceding countries
Dublin : ESVLA, 2003.
Dit rapport documenteert de arbeidsverhoudingen in alle tien toetredende landen - Cyprus, de Tsjechische Republiek, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slowakije en Slovenië – zoals zij zich voorbereiden op de Economische en Monetaire Unie (EMU). Per land wordt gekeken naar de capaciteit van dat land om het convergentieproces volgens de criteria van Maastricht te ondersteunen. Bovendien wordt getoond hoe de sociale dialoog kan worden aangewend om te zorgen voor economische groei in samenhang met werkgelegenheid en sociale zekerheid in deze landen. (B22161)
Drucker, M., Organisatievernieuwing en medezeggenschap : de effecten van decentralisatie op de verhouding tussen ondernemingsraad en directe participatie : proefschrift Un. Twente
Enschede : Twente University press, 2003.
Onderzoek naar de mate waarin er daadwerkelijk sprake is van fundamentele veranderingen van de nederlandse arbeidsverhoudingen en in hoeverre een fundamentele herziening van de medezeggenschap nodig en mogelijk is. De vraagstelling is: welke relatie is er tussen veranderingen in organisaties en veranderingen in medezeggenschap? (B21919)
Meer, M. van der; [et al.], Weg van het overleg? : twintig jaar na Wassenaar : naar nieuwe verhoudingen in het Nederlandse model
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2003.
Is het tijd voor een nieuw akkoord van Wassenaar? In dit boek worden de problemen, dilemma's en mogelijkheden op een rij gezet. Allereerst wordt ingegaan op het huidige debat en de kenmerken en erfenissen van de overlegeconomie. Vervolgens komen de nationale en internationale uitdagingen aan bod waarmee ons stelsel wordt geconfronteerd. Ingegaan wordt op de internationalisering en Europeanisering van het beleid, pluralisme en diversiteit, en de posities van afzonderlijke partijen als werkgeversorganisaties, vakorganisaties, het mkb, de ondernemingsraad, en de representativiteit van de sociale partners. Vervolgens wordt ingegaan op gecoördineerde decentralisatie en wordt gekeken naar oplossingen in het buitenland. Op basis hiervan zijn twee strategieën ontwikkeld, gericht op meer adequate en effectieve inrichting van het sociaal-economisch overleg. Afgerond wordt met een illustratie van deze strategieën op de beleidsterreinen als de sociale zekerheid, de arbeidstijden, de loonvorming, de arbeidsmarkt, scholing en opleidingen, en arbeid en zorg. (B21624)
Min. SZW; MuConsult, Arbeidsvoorwaarden en -verhoudingen op ondernemingsniveau : eindrapport AVON Monitor 2002
Den Haag : Min SZW, 2002.
Werkdocumenten, nr. 277
Dit rapport beschrijft de resultaten van de AVON Monitor 2002, een onderzoek naar arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen op individueel werknemersniveau. De bedoeling is om (twee)jaarlijks een monitorrapportage op te stellen. Aanleiding voor de monitor is dat op belangrijke deelterreinen van het arbeidsverhoudingenbeleid, sprake is van voortgaande decentralisatie, differentiatie en flexibilisering. (B21502)
ETUI; [et al.], The solidarity dilemma : globalisation, Europeanisation and the trade unions
Brussel : ETUI, 2002.
Aandacht voor de relatie tussen globalisering, Eureopanisering en de vakbeweging. Centraal staat de vraag of de internationale solidariteit van de vakbeweging kan samengaan met de internationale kapitaalstromen in het globaliseringsproces. Opgenomen zijn de volgende bijdragen: Introduction: The 'solidarity dilemma': globalisation, europeanisation and trade union policy; Globalisation, the European social model and international regulation; Globalisation, the new regionalism and the trade unions; International enterprises as global players? Challenges and opportunities for industrial relations; European trade unions: from internationalism to social actors in global society; European trade unions: coping with globalisation; Beyond the myth: 'international solidarity' as a challenge to trade unions in the age of globalisation and europeanisation; The coördination of collective bargaining at the ETUC. (B21394)
Huiskamp, R., Arbeidsrelaties en onderneming : vernieuwing in theorie, empirie en praktijk
Utrecht : Lemma, 2003.
De publicatie gaat nader in op het begrip 'arbeidsrelatie'. Dit is de directe relatie tussen werkgever en werknemer. In deel I staat de theorie centraal. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de wortels van het begrip arbeidsrelatie in de gedragswetenschappen economie, sociologie en psychologie; de arbeidsrelatie in de toegepaste wetenschappen arbeidsverhoudingen, HRM en bedrijfskunde; de regulering van de arbeidsrelatie. In deel II komen de empirische gegevens op het niveau van de maatschappij, het bedrijf en het individu (de werknemer) in beeld. Aan de orde komen de maatschappelijke trends in arbeidsrelaties en arbeidsverhoudingen; individualisering van arbeidsrelaties in bedrijven; het psychologisch contract van de werknemer. In deel III staat de praktijk centraal. Besproken worden het proces van CAO-vernieuwing binnen de onderneming; Voorbeelden van maatwerk; Individuele keuzes binnen de collectieve regels: CAO à la carte; persoonlijke eigenschappen als basis voor het personeelsbeleid: competentiesystemen. In het laatste deel wordt ingegaan op het management van arbeidsrelaties en de toekomst van arbeidsrelaties en arbeidsverhoudingen. De auteur pleit vanuit het perspectief van de arbeidsrelatie voor een integratie van het vakgebied van de collectieve arbeidsverhoudingen en het vakgebied Human Resource Management. (B21340)
Bos, A. E.; [et al.], Decentralisatie en de waarborgfunctie van het arbeidsrecht
Den Haag : SDU, 2002.
Sinzheimer cahiers, nr. 18
Het onderwerp van deze studie vormt de spanning tussen enerzijds decentralisatie en anderzijds de 'klassieke' waarborgfunctie van het arbeidsrecht aan de hand van de casus arbeidstijden. Met behulp van een scan van het CAO-bestand van het Ministerie van SZW en bestaand onderzoek van onder meer de Arbeidsinspectie, is de omvang van de decentralisatie nader onderzocht. De waarborgfunctie van het arbeidsrecht is geoperationaliseerd door de ontwikkeling van een juridische toets. In drie sectoren (bouw, grootwinkelbedrijven en IT) zijn de ervaringen en behoeften van betrokken partijen nader geanalyseerd. In het slothoofdstuk wordt geanalyseerd in hoeverre de decentralisatie zich verhoudt tot de juridische toets. Een van de uitkomsten van het onderzoek is dat vraagtekens gezet kunnen worden bij de 'countervailing power' van medezeggenschapsorganen. (B21080)
Stichting van de Arbeid; [et al.], ... En het overleg gaat voort ... : werken aan arbeidsverhoudingen
Den Haag : StvdA, 2002.
Uitgave ter gelegenheid van 75 jaar Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst. De publicatie bevat een overzicht van de thema's die momenteel onder de arbeidsvoorwaarden 'vallen' en die daarmee ook onderwerp van de CAO-onderhandelingen (zijn gaan) vormen. De bundel blikt tevens terug op tien jaar aanbevelingen van de Stichting aan de verschillende CAO-onderhandelaars in bedrijfstakken en ondernemingen. Opgenomen zijn de volgende bijdragen: Keerpunt '02? Over de toekomst van het centrale overleg; Arbeidsverhoudingen op Europees niveau - bestaan die?; Arbeidsverhoudingen in een macro-economische context; Arbeidsverhoudingen op ondernemingsniveau; Heeft de vakbeweging nog toekomst? (To be or not to be'); De toekomst van de CAO ...?; Meer toekomst voor de CAO; Sociale zekerheid: verantwoordelijkheid in beweging; Ontwikkeling in de uitvoering van de sociale zekerheid; Tien jaar arbeidsmarktbeleid; Employability; Personeelsbestand veelkleurig; Arbeid en zorg: de remmende voorsprong of de stimulerende achterstand?; Van grand design naar klantgerichte onderwijsmarkt; Is Nederland nog steeds ziek?; Inkomensbeleid en fiscus; Inkomensbeleid; Ouderenbeleid; Een decentraal pensioenbeleid levert de beste resultaten; Ziektekosten; Gelijke kansen: idealen en de weerbarstige praktijk; Arbeidsomstandigheden; Ontwikkelingen in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie; Over de arbeid van de Stichting. (B21027)
Nagelkerke, A. G.; Wilthagen, A. C. J. M.; Ver. voor Arbeidsrecht [et al], Arbeidsverhoudingen in ontwikkeling : eenheid en verscheidenheid van sectoren
Deventer : Kluwer, 2002. 176 p.
Reeks Vereniging voor Arbeidsrecht, nr. 32
In de publicatie zijn studies verzameld waarin de ontwikkeling van de arbeidsverhoudingen in de grafimediasector, de informaticabranche, de bouw, de zorgsector en de overheidssector worden belicht. Bovendien is een studie opgenomen waarin de decentralisatie van de arbeidsverhoudingen wordt besproken aan de hand van de regeling van arbeids- en rusttijden. (B20553)
ESVLA, European industrial relations observatory (EIRO) : annual review 2001
Luxemburg : EG, 2002.
Overzicht van de ontwikkelingen in de arbeidsverhoudingen in Europa. Naast een algemeen overzicht zijn landenrapporten opgenomen van: Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Portugal, Spanje, Zweden, Groot-Brittannië. Aan de orde komen o.a.: economische en politieke ontwikkelingen in de landen van de EU; het arbeidsvoorwaardenoverleg, lonen, arbeidstijden, de rol en de organisatie van de sociale partners, de nationale actieplannen voor werkgelegenheid, de herstructurering van het bedrijfsleven, baanzekerheid, ontwikkeling in scholing, gelijke beloning. (B20487)
Europese Cie; [et al.], Report of high level group on industrial relations and change in the European Union
Luxemburg : EG, 2002.
Employment and social affairs, industrial relations and industrial change
Rapport van de High level group onder voorzitterschap van M. J. Rodrigues, waarin wordt ingegaan op de uitdagingen voor het systeem van arbeidsverhoudingen in Europa; de vernieuwing van de Europese agenda voor arbeidsverhoudingen, met o.a. aandacht voor de loonontwikkeling, een leven lang leren en competenties, arbeidstijden, sociale zekerheid, arbeidsomstandigheden en arbeidsorganisatie. Verder komen aan de orde de arbeidsverhoudingen en het bestuur, o.a. de sociale dialoog en het belang van het bipartite proces. Tot slot wordt ingegaan op mogelijke verbeteringen in de rol van arbeidsverhoudingen. (B20444)
Huiskamp, R.; Leede, J. de; Looise, J. C.; St. Management Studies, Arbeidsrelaties op maat : naar een derde contract?
Assen : Van Gorcum, 2002.
Arbeidsrelaties worden in toenemende mate individueel ingevuld. Zowel in het personeelsbeleid als in het arbeidsvoorwaardenbeleid ontstaan nieuwe instrumenten en worden bestaande instrumenten aangepast om tegemoet te komen aan individuele wensen ten aanzien van de inhoud van werk, ontwikkeling, arbeidsduur en beloning. In dit boek worden de ervaringen van een aantal ondernemingen die vooruitlopen in deze ontwikkeling beschreven. Naast beschrijvingen van de gehanteerde instrumenten zoals functiecontracten, uren rekening-courant systemen, à la carte-beloningsystemen en persoonlijke ontwikkelingsplannen (POP) wordt gekeken naar de effectiviteit (in de zin van het bereiken van de doelstellingen) en naar de besturings- en beheersingsvraagstukken die zich voordoen. Verder komen de medewerkers aan het woord: in hoeverre worden hun wensen en verwachtingen beter gerealiseerd? In het slothoofdstuk vragen de onderzoekers zich af wat deze ontwikkeling betekent voor het Nederlandse bestel van arbeidsverhoudingen. leidt het vastleggen van afspraken op individueel niveau tot 'derde contracten'? Nemen we ook afscheid van CAO's, of blijven deze nodig als instrument van beheersing en besturing? (B20153)