De minister van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie heeft de SER op 23 mei 2011 om advies gevraagd over de gevolgen voor Nederland van de verschuivende economische machtsverhoudingen. De Nederlandse economie wordt steeds meer afhankelijk van buitenlandse investeringen. Enerzijds doordat er minder financiële ruimte is voor publieke investeringen ter versterking van ons ondernemings- en vestigingsklimaat, en anderzijds doordat de wereldhandelspatronen sneller richting regio’s buiten de EU verschuiven, terwijl de EU traditioneel de belangrijkste afzetmarkt is voor het Nederlandse bedrijfsleven. De verschuivende machtsverhoudingen bemoeilijken de samenwerking tussen landen, bijvoorbeeld op het vlak van internationale handel.
De minister wil van de SER weten wat de overheid en het bedrijfsleven kunnen doen om Nederland aantrekkelijker te maken voor buitenlandse investeerders. Wat de overheid betreft denkt de minister niet alleen aan de rol van regelgever. Ook de rol van intermediair tussen marktpartijen en organisaties om meer buitenlandse R&D-investeringen te verwerven en die van aanbieder van onderwijs komen aan de orde. Speelt het onderwijs op Nederlandse scholen voldoende in op de toename aan zakelijke contacten met bedrijven uit andere cultuurgebieden? Wat het bedrijfsleven betreft denkt de minister aan bijdragen op het gebied van scholing waardoor een ruimere beschikbaarheid ontstaat van technisch geschoold personeel. Ook inspanningen om buitenlandse kenniswerkers en studenten voor de Nederlandse economie te behouden is hierbij aan de orde.
Daarnaast vraagt de minister de visie van de SER op het steeds minder locatiegebonden (‘footloose’) worden van buitenlandse investeringen. Hoe beoordeelt de SER de effecten daarvan op zeggenschap van werknemers, het Nederlandse innovatievermogen en vitale economische belangen? Welke initiatieven kan de overheid volgens de SER nemen om aan eventuele zorgen tegemoet te komen?
De minister vraagt de SER ten slotte om een visie op veranderingen in het internationale speelveld als gevolg van de opkomst van economieën met andere zakelijke culturen en instituties. Hoe kijkt de SER in dat licht aan tegen een EU-strategie voor bilaterale vrijhandelsovereenkomsten, in plaats van of ter aanvulling op multilaterale onderhandelingen?
Een SER-commissie bestaande uit sociale partners en onafhankelijke deskundigen is op
31 augustus 2011 met de adviesvoorbereidingen begonnen. Het advies zal naar verwachting op 15 juni 2012 in de Raad worden vastgesteld.