Op zoek naar haalbare duurzaamheid
Tijdens het Future Leaders Event werkten high potentials aan oplossingen van urgente sociaal-economische thema’s, onder meer aangedragen door de SER. SER-voorzitter Rinnooy Kan nodigde de teams uit om hun ideeën met de SER te delen. Een onbevangen blik op wereldwijde problemen.
Felix de Fijter
Tweehonderd jonge, ambitieuze professionals staken in het najaar van 2010 op het Future Leaders Event de koppen bij elkaar om in teams antwoorden te zoeken op prangende sociaale-conomische vragen. De jaarlijkse bijeenkomst, een initiatief van het Grote Bedrijven Netwerk van MVO Nederland, is bedoeld om jongeren na te laten denken over de (duurzame) uitdagingen van deze tijd.
Ook de SER had enkele vraagstukken aangedragen over thema’s als internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzame energie, betaalbaarheid van de gezondheidszorg en de toekomstige arbeidsmarkt. enkele teams van jonge betrokken professionals presenteerden onlangs hun ideeën aan de SER.
Bas Wismans (ABN AMRO) en Annemarije Oosterwaal (KPMG) verdiepten zich bijvoorbeeld in de vraag hoe de gezondheidszorg in ons land betaalbaar kan blijven. De twee staken hun licht op in China, waar veel ouden van dagen op de liefdevolle zorg van hun kroost kunnen rekenen. ‘We hebben veel kritiek op de mensenrechten in dat land, maar wat de zorg voor ouderen betreft kunnen we veel van de Chinezen leren.’
Het duo vindt ook dat de feitelijke zorgkosten meer inzichtelijk moeten worden gemaakt. Veel Nederlanders hebben volgens hen weinig benul van het echte kostenplaatje. Een flinke stimulans op het gebied van e-health en virtuele ziekenhuizen zou volgens hen ook tot een forse kostenbesparing leiden. ‘Eigenlijk liggen veel oplossingen voor het oprapen.’
Maar dat laatste is volgens gastheer Alexander Rinnooy Kan iets te kort door de bocht. ‘We hebben te maken met een complex probleem. Slechts een paar landen in de wereld hebben hogere zorgkosten dan wij.’ De Nederlandse zorgkosten zijn veel hoger dan bijvoorbeeld die van Singapore. De medische zorg daar is zeer modern en behoort tot de beste van de wereld. En toch wordt er slechts 3,5 procent van het bruto binnenlands product uitgegeven aan zorg. In Nederland is dat 9,2 procent. ‘Iedere inwoner van Singapore spaart al vanaf z’n jeugd voor de zorgkosten die hij later zal maken.’
Duurzame energie
Die complexiteit geldt voor meer thema’s die de high potentials ter tafel brengen. Wat te denken van duurzame energie? Nederland moet een internationaal gidsland worden op het gebied van alternatieve brandstoffen, stelt Marjolein Swart, zelf werkzaam bij Albron. Bijvoorbeeld voor een land als China. Want China heeft ambitieuze plannen en wil dat 6 procent van zijn energieverbruik in 2020 groen is. ‘Als we de Chinezen als klant krijgen, dan is dat ontzettend goed nieuws voor onze economie en voor onze planeet.’
Een haalbare ambitie? Er is twijfel in de zaal. ‘China doet er alles aan zélf gidsland te zijn. De regering pompt al tientallen miljarden euro’s in verduurzaming’, weet Ton van der Wijst, beleidsmedewerker van de SER. ‘Voor een gidsfunctie zijn we dus eigenlijk te laat en te klein. We waren op het gebied van windenergie koploper in de wereld, maar die positie zijn we kwijtgeraakt aan de Denen vanwege een gebrek aan consistent duurzaamheidsbeleid.’
Swart houdt de moed erin. Er liggen volgens haar nog genoeg kansen om een voorsprong te nemen ten opzichte van andere landen. ‘De overheid doet in de persoon van Maxime Verhagen ook goede dingen. Zo wordt er flink geïnvesteerd in tien topsectoren, waarbij duurzaamheid ook een belangrijke rol speelt.’
Blijven leren
Yvette Hoitink (Albron), Arnoud van Zelderen (ABN AMRO) en Roel Arts (ING) hebben zich de afgelopen periode verdiept in de arbeidsmarkt. Ook daar spelen nogal wat vraagstukken. Hoe kan Nederland talent blijven voortbrengen? Blijft er voldoende personeel op de krappe arbeidsmarkt? Hoe houd je dat personeel gemotiveerd? Het trio ziet onderwijs als een belangrijk antwoord op die vragen. ‘Leren leidt tot werken en vice versa. Dat houdt niet op na je 25ste. Waarom kun je in Nederland na je dertigste geen studiefi nanciering meer krijgen? Het zou beter zijn om elk individu een aantal vrij te besteden onderwijsjaren toe te kennen.’ De future leaders willen het recht op doorleren liefst verankeren in cao’s. In hun presentatie besteden ze ook aandacht aan zingeving. ‘Laat werknemers nadenken over hun intrinsieke motivatie. Waarom werk je? Wat wil je ermee bereiken?’ Arts geeft een voorbeeld vanuit zijn eigen bedrijf, waar iedere werknemer één dag per maand mag werken aan wat hij of zij maar wil. ‘Dat leidt tot een meer gemotiveerde manier van werken.’
‘Belangwekkende ideeën’, vindt Rinnooy Kan. ‘Het is goed om het element van zingeving aan te stippen. Denk eens na over de vraag waarom je doet wat je doet.’ De SER-voorzitter hoopt dat de nieuwe lichting van future leaders straks zal voortborduren op wat tot dusver aan ideeën en suggesties naar voren is gebracht. En dat ze die ideeën blijven delen. ‘Met veel zaken die vandaag zijn besproken, zijn we ook bij de SER druk in de weer. En ik hoop ook dat u in uw organisatie de vraag naar duurzaamheid voortdurend blijft stellen.’