SER kiest ondubbelzinnig voor Europa
Zwakke Europese landen moeten – onder strenge voorwaarden – steun krijgen om er weer bovenop te komen. De sociale partners dringen daar samen met de SER-voorzitter in een brief aan het Nederlandse kabinet op aan. Het is het enige scenario dat perspectief biedt voor alle Europese landen, en dus ook voor werkgevers en werknemers in Nederland.
Berber Bijma
‘Wij maken ons grote zorgen over het gebrek aan eensgezindheid en alert optreden in de Europese politiek, juist nu het zo gewenst is om de rijen te sluiten’. Met die woorden richtten de voorzitters van VNO-NCW, FNV , MKB-Nederland, CNV , LTO Nederland en MHP zich samen met SER -voorzitter Alexander Rinnooy Kan begin oktober in een brief tot het Nederlandse kabinet. De centrale werkgevers- en werknemersorganisaties binnen de SER pleiten voor een ‘ondubbelzinnige keuze voor Europa’. ‘Grote zorgen over de toekomst van Europa binden werkgevers en werknemers’, zegt Rinnooy Kan in een toelichting op de brief. ‘Daarom hebben we bij uitzondering besloten om een signaal aan het kabinet te geven. De SER stuurt natuurlijk wel vaker een brief naar het kabinet, maar dat is vrijwel altijd in de context van een adviesaanvraag.’ Rinnooy Kan herinnert zich een soortgelijke ‘extra’ brief bij het vijftigjarig bestaan van het Verdrag van Rome, in 2007. Ook toen was de boodschap een onderstreping van het belang van Europa.
Eensgezind
De werkgevers- en werknemersorganisaties binnen de SER waren het snel eens over de inhoud van de brief, aldus de voorzitter. ‘Er is in deze niets wat werkgevers en werknemers scheidt: beide hebben belang bij een sterk Europa. Dat past overigens in de traditie van de SER : als het over Europa gaat, waren we het altijd snel eens. Dat is eerder gebleken en ik ben blij dat dat nog steeds zo is.’ De briefschrijvers stellen dat Europa economisch sterk én sociaal moet zijn: om de uitdagingen van de snel veranderende wereldeconomie aan te kunnen en om haar inwoners te beschermen tegen grillen van de internationale kapitaalmarkten. De sociale dimensie van Europa moet en kan simultaan met de economische dimensie worden versterkt. Versterking van de concurrentiekracht zal gepaard moeten gaan met blijvend evenwichtige sociale grond- en werknemersrechten.
Minister Verhagen van Economie, Landbouw & Innovatie heeft inmiddels namens het kabinet gereageerd. Hij schrijft dat het kabinet zich door de Europabrief van de SER gesterkt voelt in de koers die is uitgezet. Hij vindt het van groot belang dat de Europese politieke leiders doortastend optreden en maatregelen treffen die de eurocrisis indammen. Daarnaast is het volgens het kabinet van ministens even groot belang dat maatregelen worden genomen die de economische groei van de EU-lidstaten bevorderen. Dat is essentieel om ook in de toekomst het ‘Europese model’ van een economisch sterk, maar ook sociaal Europa te kunnen waarborgen. Het kabinet zal zich blijven inzetten voor een verdere intensivering van de Europese samenwerking op deze terreinen.
Aanmoediging
De brief is een oproep én een aanmoediging aan het adres van het kabinet, aldus Rinnooy Kan. ‘We zijn een tijdje bezorgd geweest over de daadkracht en de Europagezindheid van het huidige kabinet, maar met de brief die het kabinet daarover begin september naar de Kamer stuurde, waren we heel blij.’ Het kabinet pleit daarin voor meer governance van de economische en monetaire unie in Europa. ‘Wij hebben waardering voor de verstandige dingen die in die brief staan, maar concluderen ook dat Europa sindsdien de problemen niet heeft kunnen oplossen. Vandaar dat we nu nogmaals de aandacht van het kabinet vragen en tegelijkertijd onze steun voor de gekozen koers uitspreken.’
‘Doortastende politieke besluitvorming kan niet langer op zich laten wachten’, stellen de briefschrijvers. ‘De economie is inmiddels stilgevallen, het vertrouwen van consumenten en ondernemers is gezonken naar diepterecords. Elke dag verder uitblijven van politieke besluitvorming brengt verdere schade toe aan de echte economie van ondernemers en werknemers.
Wij dragen verantwoordelijkheid voor het welvaren van ondernemend en werkend Nederland, maar het is bij uitstek het politieke leiderschap van Europa dat de sleutel voor de oplossingen in handen heeft.’
In het geval landen hun begroting niet op orde krijgen, moeten er volgens de briefschrijvers ‘harde automatische sancties’ komen. ‘In de lastige jaren die voor de deur staan, moeten de Europese landen hun bereidheid tonen om hun nationale problemen met kracht aan te pakken, gericht op het (daarna) weer gaan bereiken van groei van werk en inkomen voor al hun burgers. Hiervoor is vereist dat we ons aan de gezamenlijke spelregels houden en de afgesproken financiële discipline hard handhaven.’
Daarnaast moet er een noodfonds komen voor zwakke landen. ‘Daarover zijn de partijen in de SER het honderd procent met elkaar eens’, zegt Rinnooy Kan. Het alternatief, een uiteenvallende eurozone, is het ergste wat de Nederlandse economie kan overkomen, schetst de brief: ‘Het noodzakelijke groeiherstel van Europa kan alleen het gevolg zijn van verbeterde concurrentiekracht en versterkt innovatievermogen van alle landen van Europa. Ook daarom ondersteunen wij het beleid om de zwakke Europese landen – onder strenge voorwaarden, dat wel – te helpen om er weer bovenop te komen; dat is ook in het belang van ons land. Het alternatief om als land alleen of met een paar andere sterke landen samen uit de euro te stappen, zal voor Nederland, Europa en de wereldeconomie desastreuze consequenties hebben. De Nederlandse export zal aanzienlijk duurder worden en hard teruglopen (al helemaal naar de zwakke Europese landen die nu zulke grote Nederlandse klanten zijn) en onze investeringen in de landen die we loslaten, zullen minder waard worden. Het uiteenvallen van de eurozone zal Europa verlammen en de wereldeconomie in een ernstige crisis storten. Dit rampzalige en zeer risicovolle scenario mag geen werkelijkheid worden. Wij zien juist perspectief in een intensivering van de Europese samenwerking.’ Voor een optimistische houding ten opzichte van Europese samenwerking is alle reden, licht Rinnooy Kan toe. ‘Het eurogebied is in economisch opzicht onverminderd kansrijk. Als je naar de cijfers kijkt, is de eurozone financieel-economisch gezonder dan de Verenigde Staten en Japan. Er is alle reden om met zelfvertrouwen in deze crisis te staan.’