Door de economische crisis dreigt een stevige toename van de werkloosheid. Om dat te voorkomen, heeft het UWV Werkbedrijf de afgelopen maanden overal mobiliteitscentra opgezet. Die blijken behoorlijk goed in staat de werkloosheidsstijging af te remmen. Maar als de regeling werktijdverkorting afloopt, kan de grote klap alsnog komen.
Felix de Fijter
In minder dan een halfjaar zijn 33 mobiliteitscentra uit de grond gestampt, verspreid over het hele land. In eerste instantie werden ze opgezet om bedrijven te begeleiden in het toepassen van de werktijdverkorting, maar inmiddels richten ze zich vooral op het opvangen van massaontslagen. Als het even kan preventief. Moet een bedrijf honderd man op straat zetten, dan zoekt het mobiliteitscentrum het liefst vóór de ontslagdatum vervangend werk. Op deze manier zijn de afgelopen maanden ongeveer 30.000 mensen weer aan het werk geholpen.
Sociaal plan
Korrie Louwes is vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) betrokken bij het werk van de mobiliteitscentra. “Het gaat heel goed. We proberen ervoor te zorgen dat werknemers na hun ontslag nauwelijks thuis hoeven te zitten.”
De mobiliteitscentra lichten werknemers voor wie ontslag dreigt, uitgebreid voor over hun naderende werkloosheid, de regelgeving daaromheen en over scholing en mogelijkheden om snel weer aan het werk te gaan.
“Bij onder meer Cordis, DAF en NedCar is dat goed gelukt”, vertelt Louwes. “Monteurs van DAF konden tijdelijk bij Defensie aan het werk. Het maakt immers niet zoveel uit of je aan DAF-trucks of Defensie-trucks sleutelt. We werken veel samen met outplacementbureaus, uitzendbureaus, gemeentes en werkpleinen. Ook komen alle vacatures op
www.werk.nl te staan. De mobiliteitscentra richten zich alleen op massaontslagen. Individuen kunnen terecht op werkpleinen of bij uitzendbureaus.”
Grote bedrijven hebben vaak een sociaal plan. Daar probeert een mobiliteitscentrum op aan sluiten, zegt Louwes. “Soms kunnen ontslagen intern worden opgevangen door detachering en een korte omscholing. Dat is de meest plezierige oplossing. Als een bedrijf al goede contacten heeft met een uitzendbureau, dan gaan de werknemers eerst daarnaar toe.”
Eindhoven
Tot dusver zijn de mobiliteitscentra succesvol. Maar dat heeft ook te maken met het feit dat Nederland een goede uitgangspositie had om de werkloosheid aan te kunnen, volgens Louwes. “De werkloosheid was hier bijzonder laag in vergelijking met de andere Europese landen. Daarom valt het nu ook nog wel mee. Er komen nog steeds vacatures binnen, al zijn het er een stuk minder dan een jaar geleden.”
Tonny Verhage is locatiemanager van het mobiliteitscentrum in Eindhoven. Omdat de economie in Noord-Brabant, en met name in Eindhoven, relatief zwaar is getroffen, is het mobiliteitscentrum daar meer dan nodig. “Het is nu niet gemakkelijk”, zegt Verhage. “De economie wordt in deze regio met name gedragen door de technische sector en de kenniswerkers. Juist in die sectoren vallen de klappen. De reguliere instroom van werkzoekenden is met 40 procent toegenomen. Er zijn nog wel vacatures, maar dat aantal begint nu toch wat terug te lopen.”
Verhage kijkt met veel spanning uit naar juli en augustus. Dan kunnen veel bedrijven de regeling werktijdverkorting niet meer verlengen. “Ze staan dan voor de vraag of ze hun personeel nog in dienst kunnen houden. Zeker in deze regio zijn er veel bedrijven die gebruikmaken van de regeling werktijdverkorting. In totaal hebben 83 bedrijven voor 5700 werknemers een beschikking aangevraagd. Als al die bedrijven hun werknemers straks op straat moeten zetten, zal de werkloosheid gigantisch toenemen.”
Kunnen de mobiliteitscentra nog wel wat uitrichten als er geen vacatures meer zijn? “Moeilijk te voorspellen”, zegt Louwes van SZW. “We moeten overal op voorbereid zijn.” Verhage is bezorgd. “We zijn aan het onderzoeken hoe we die grote potentiële toestroom van nieuwe werklozen kunnen opvangen.”
De kans bestaat dat een aantal werkgevers overstapt op de regeling deeltijd-WW. Werkgevers kunnen daarmee de werktijd van een werknemer voor maximaal de helft bekorten. De werknemer krijgt dan een WW-uitkering voor de uren dat hij niet werkt. Die regeling is wel minder voordelig voor de werknemers, want het is mogelijk dat werknemers gekort worden op hun salaris en andere arbeidsvoorwaarden als gevolg van de deeltijd-WW.
Zie www.stvda.nl (onder laatste nieuws) voor vragen en antwoorden over de deeltijd-WW
Een netwerk van 33 mobiliteitscentra Staatssecretaris Klijnsma heeft op 2 maart in Leeuwarden het 33ste mobiliteitscentrum geopend. Daarmee is een landelijk dekkend netwerk van mobiliteitscentra ontstaan. Er zijn onder meer centra in Emmen, Assen, Rotterdam, Enschede, Nijmegen, Beverwijk, Eindhoven, Den Bosch, Heerlen/Euregio en Sittard.
‘Het lukt niet, al doe ik nog zo mijn best’ De inspanningen van de mobiliteitscentra zijn niet per definitie succesvol, weet Marianne den Bakker (23). Tot 1 mei was ze als kwaliteitsmedewerker werkzaam bij Vialle, een Eindhovens bedrijf dat zich bezighoudt met brandstoffen. “In januari hoorden wij wat de stand van zaken was. Eerst moesten de uitzendkrachten eruit en daarna werden de tijdelijke contracten niet meer verlengd. Tegen mij hadden ze gezegd dat ik niet voor mijn baan hoefde te vrezen. Maar nu ben ik ook op straat gezet, terwijl ik een contract had tot eind dit jaar.”
Het UWV Werkbedrijf is al sinds de zaken minder gaan bij Vialle, bezig om een en ander in goede banen te leiden. “We hebben uitleg gekregen over hoe alles in zijn werk gaat als je werkloos wordt. We kregen een pakketje en een formulier mee. Als je dat zou invullen zou je voorrang krijgen op vrijgekomen vacatures.”
Maar ze heeft nog geen baan. “En ik doe zo mijn best. Ik ben de hele dag op internet aan het zoeken en aan het solliciteren. Vaak krijg ik mailtjes terug dat de vacature niet meer bestaat. Het lukt gewoon niet. Ik solliciteer ook op functies die eigenlijk te laag zijn voor mijn opleidingsniveau. Het maakt mij echt niet uit. Voor mijn part ga ik asperges verkopen.”