Denken over Innovatie (3)

Innovatie hoort een vaste plek te hebben op de agenda van het cao-overleg. Dat is de stellige overtuiging van Rienk van Splunder, die zich als CNV-bestuurder bezighoudt met sociaal-economisch beleid. Het CNV bracht een klein half jaar geleden zelf een discussienota over innovatie uit waarin die stelling verdedigd wordt. Tot tevredenheid van Van Splunder is dat standpunt nu ook terug te vinden in het SER-advies.

Het cao-overleg wordt te veel beschouwd als een verplicht ritueel waarbij slechts één punt centraal staat: (loon)kosten, stelt de CNV-nota. De ‘sfeer van wantrouwen’ die daardoor ontstaat, belemmert ‘toekomstgericht gedrag’. Net als het SER-advies bepleit het CNV daarom het opstellen van een ‘agenda voor de toekomst’.
“Het beeld dat het in het cao-overleg in de eerste plaats over lonen moet gaan, is plat en kortzichtig”, zegt Van Splunder. “Dat beeld spoort trouwens ook niet meer met de realiteit. Er wordt al veel gesproken over zaken als loopbaanbeleid, scholing en employability. Maar het levert vaak nog zo weinig concrete afspraken op. Juist nu er een akkoord ligt om de lonen niet te laten stijgen, is het een goed moment om ruimte op de cao-agenda te maken voor andere onderwerpen.”

Met name in het midden- en kleinbedrijf is er op het gebied van toekomstgerichtheid nog een wereld te winnen, zegt Van Splunder. “Daar kijkt men vaak niet verder dan vandaag. Morgen en overmorgen zijn ver weg. Als je bijvoorbeeld het woord loopbaanbeleid laat vallen, gaat dat het bevattingsvermogen van veel ondernemers al te boven.”
Volgens Van Splunder is het hoog tijd dat de innovatiegerichtheid van ondernemingen een impuls krijgt door concrete afspraken. Elke werknemer moet een persoonlijk ontwikkelingsplan krijgen, stelt hij. Werknemers moeten het recht krijgen hun werktijden af te stemmen op hun persoonlijke omstandigheden. En het aantal tijdelijke contracten moet omlaag.
Zijn dat niet gewoon aloude vakbondsstandpunten die nu onder het kopje ‘innovatie’ opnieuw op de agenda gezet worden? Van Splunder vindt die tegenwerping een beetje flauw. “Dit soort zaken is in het belang van werknemers én werkgevers. Er moet nu eens in samenhang naar gekeken worden.”

Van Splunder is zeer te spreken over de aandacht die het SER-advies heeft voor interne bedrijfsprocessen: ook die moeten innovatief zijn. “Het valt steeds weer op hoe weinig daarover gesproken wordt. Er is te lang gedacht: als we de loonkosten matigen, komt het wel goed. Dat heeft ons misschien lui gemaakt bij het zoeken naar innovatieve bedrijfsprocessen”, zegt de CNV-bestuurder. “En nog steeds is dat een onderbelicht onderwerp. Kijk naar het Innovatieplatform: daar zitten allemaal techneuten en wetenschappers in, maar geen enkele deskundige op het gebied van arbeidsorganisaties. Ook op dat vlak moeten we echt nog een flinke slag maken.” (HO)