Om werkgevers en werknemers beter te informeren over schadelijke stoffen op de werkplek, heeft de SER een databank van MAC-waarden op de eigen website geplaatst. Van aceetaldehyde tot zwavelzuur.
Lourens Kluitenberg
De afkorting klinkt als een voetbalclub uit het zuiden des lands, maar de letters MAC hebben weinig met sportieve activiteiten van doen. De term staat voor Maximaal Aanvaarde Concentratie. En het gaat om de aanwezige hoeveelheden gas, damp, vezel of stof in de lucht op de werkplek. Die mogen niet te hoog zijn, want dat is slecht voor de gezondheid van het personeel. Om te bepalen wat nog gezond is en wat niet meer, stellen onafhankelijke deskundigen grenswaarden vast. Van ruim zevenhonderd stoffen, variërend van aceetaldehyde tot zwavelzuur, zijn inmiddels de MAC-waarden bekend. Een deel ervan is overgenomen uit het buitenland.
Dat het vraagstuk van de vaststelling van grenswaarden hoogst actueel is, blijkt uit de discussie die sinds enkele jaren woedt in onder meer de grafische sector en de bouw. Werknemers in deze branches worden blootgesteld aan zogeheten vluchtige organische stoffen. Deze stoffen kunnen de ziekte Organisch Psychosyndroom (OPS) veroorzaken, een ernstige aandoening van het zenuwstelsel. Om dat te voorkomen gelden er in diverse bedrijfstakken speciale regels.
Normering De Subcommissie MAC-waarden van de SER speelt een belangrijke rol in het vaststellen van dergelijke waarden, legt secretaris mr. J. Brokamp uit.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in mei 2000 de subcommissie gevraagd om advies uit te brengen over de normering van piekblootstellingen aan oplosmiddel. In gewoon Nederlands: hoeveel kan een schilder of bouwvakker verdragen zonder ziek te worden? Dat zogeheten ‘blootstellingsniveau’ is gebaseerd op de gemiddelde werknemer die acht uur per dag, veertig weken per jaar en veertig jaar lang met de desbetreffende stoffen moet werken.
Bij de piekblootstellingen gaat het om kortdurende hoge concentraties.
“In eerste instantie kijkt een commissie van de Gezondheidsraad van onafhankelijke deskundigen naar de grenswaarden”, vertelt Brokamp over de te volgen procedure. “Ze rapporteert haar bevindingen aan de staatssecretaris. Vervolgens vraagt de bewindsman aan de SER om advies uit te brengen over de praktische haalbaarheid van een dergelijke grenswaarde. In de praktijk wordt het uitbrengen van het rapport door de Gezondheidsraad beschouwd als een adviesaanvraag van het ministerie van SZW.”
De SER overlegt vervolgens met centrale werkgevers- en werknemersorganisaties. Daarnaast raadpleegt de subcommissie arbodiensten en brancheorganisaties.
Brancheorganisaties mogen informatie verstrekken over de economische en technische haalbaarheid van een nieuwe MAC-waarde. “De bedrijven krijgen zes maanden de tijd om te reageren op onze voorstellen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat ze de normen niet realistisch vinden. Of dat de vereiste aanpassingen economisch onverantwoord zijn. Daarom geldt voor de MAC-waarden vaak een (langere) overgangstermijn. En in sommige gevallen wordt aan het ministerie voorgesteld de concentraties van de stoffen in fasen te verlagen.”
Omdat veel bedrijven geïnteresseerd zijn in de MAC-waarden, heeft de subcomissie besloten alle relevante stoffen op internet te zetten. Secretaris Brokamp daarover: “Werkgevers kunnen tevens zien van wie de MAC-waarde afkomstig is. We kennen de wettelijke grenswaarde, die door de bewindslieden van SZW wordt vastgesteld, op basis van de adviezen van de Gezondheidsraad en van de SER.
Daarnaast bestaat er de zogeheten bestuurlijke grenswaarde. Die is meestal overgenomen uit het buitenland.”
Meer informatie over MAC-waarden op www.ser.nl.
Via 'Zoek' en vervolgens 'Vaststelling MAC-waarden' komt u terecht in de Databank vaststelling
MAC-waarden.