Arbeidsbureau Nederland zet hoog in. Het belooft met een vacaturebank op internet te komen die ‘de hoogste trefkans’ biedt. Die markt is nu echter al overvol. Hoe ziet stafdirecteur ICT Herman Nieuwland de mooie plannen werkelijkheid worden?
“De huidige websites leveren onvoldoende matchingresultaten. Dat zal bij ons anders zijn.”

Boudewijn Geels

Dat bedrijven en organisaties zich anno 2001 in allerlei bochten moeten wringen om aan voldoende personeel te komen, weet iedereen. Dat zij internet beschouwen als hét medium van de toekomst (en zelfs al van het heden), is ook bekend.
En dús bestaan er talloze vacaturesites. Op dit moment zijn het er tachtig à honderd. Veel te veel, zeggen deskundigen. Zij voorspellen een regelrechte kaalslag. Om bekend te worden (en te blijven) bij het grote publiek, zijn immers forse marketinginspanningen vereist. Alleen de grootste en meest kapitaalkrachtige partijen zullen de strijd vermoedelijk overleven.
Ook Arbeidsbureau Nederland heeft zich voorgenomen een grote speler op internet te worden. Binnenkort komt het met een ‘digitale beursvloer’ voor vraag en aanbod op de arbeidsmarkt die de ‘commerciële’ websites in compleetheid en accuratesse zal overtreffen, belooft stafdirecteur ICT Herman Nieuwland. “Het probleem met de huidige, commerciële sites is dat ze onvoldoende matching-resultaten opleveren. Dat zal bij ons anders zijn.”
Nieuwland zet dus hoog in. Maar heeft hij gelijk als hij stelt dat werkzoekenden onvoldoende hebben aan de commerciële websites? Een steekproef geeft het antwoord.
De verslaggever van het SER-bulletin test eerst Jobnews.nl. Om de trefkans te vergroten formuleert hij zijn zoekopdracht zo ruim en aantrekkelijk mogelijk. Hij maakt kenbaar een ervaren HBO’er te zijn die maximaal veertig uur per week wil werken. Hij zoekt een baan in de sector dienstverlening, als P&O-functionaris, in de randstad. Zijn woonplaats is Amsterdam. Na enkele seconden verschijnt op het beeldscherm de boodschap: “Helaas komen geen van de aanwezige vacatures overeen met de door u opgegeven zoekcriteria.” Vervolgens wijzigt de verslaggever één veld: nu vult hij in dat hij werk zoekt als administratief medewerker. Maar wederom krijgt hij nul op het rekest. Een andere branche dan: de automatisering. Als dáár geen banen voor het oprapen liggen…

Slechts twee banen
Voor automatiseerders in de branche informatietechnologie (wederom meldt de verslaggever dat hij een ervaren HBO’er is die in de randstad woont) heeft Jobnews echter slechts twee banen beschikbaar. Als wordt ingevuld dat de werkzoekende een universitaire opleiding heeft, komt er slechts één vacature uit. Bij MBO zijn het er drie en bij LBO nul. Al met al een magere score.
Surfen op Newmonday.com (van het weekblad Intermediair) levert aanmerkelijk meer op. Soortgelijke profielen als gebruikt bij Jobnews, leiden tot twaalf (P&O-medewerker) respectievelijk 31 (automatiseerder) hits. Maar dat mocht gezien de reputatie van Intermediair ook wel worden verwacht.
Een andere bekende site is Monsterboard.nl, dat zich omschrijft als “The world’s leading career network”. Het meldt ruim 4761 vacatures in Nederland te hebben, 28.000 in Europa en zelfs 48.000 wereldwijd. Bij het zoeken naar een baan hoeven in beginsel slechts twee variabelen te worden ingevuld: de sector (in dit geval ‘information technology’) en de regio (wederom Amsterdam). Resultaat: liefst 245 maal is het raak. Daar staat tegenover dat de sector ‘installatie/onderhoud’ slechts vier hits oplevert.

Dat je via internet zeer doelgericht kunt zoeken naar specifieke informatie is zowel het grote nadeel als het grote voordeel van het medium, blijkt dus eens te meer. Je vindt namelijk zelden iets wat toch interessant voor je kan zijn, hoewel je daar van tevoren niet zo bij stilstond. Op het Arbeidsbureau liggen mappen en staan zuilen met vacatures. Zo word je breed geïnformeerd over het aanbod. Wie internet als medium kiest, moet daarentegen zo specifiek zijn dat banen die niet direct lijken aan te sluiten bij opleiding en ervaring niet eens in beeld komen. Nieuwland en zijn team denken daar iets op gevonden te hebben. ‘Vele manjaren’ zijn gestoken in het optimaliseren van het matchingsysteem. “Het speurt naar verwantschappen die de werkzoekende zelf vaak niet ziet”, zegt Nieuwland. “Zo kan het zijn dat hij een vacature op zijn scherm krijgt die hem verrast, maar die na nadere bestudering wel degelijk interessant voor hem is.”

De zaken worden groot aangepakt. Behalve de vacatures die de Arbeidsbureaus zelf genereren (zo’n 200.000 per jaar), komen op de website ook vacatures van diverse werkgevers en uit dag- en weekmedia. Zodoende zal de klant kunnen zoeken in zo’n 100.000 vacatures, rekent Nieuwland voor. Daarmee laat ‘zijn’ website soortgelijke sites als Monsterboard en Newmonday ver achter zich.
Arbeidsbureau Nederland, werkgevers en de uitgevers zijn nog met elkaar in onderhandeling over de precieze vorm van de samenwerking. Arbeidsbureau Nederland zal de uitgevers betalen voor het plaatsen van ‘hun’ vacatures. Nieuwland acht het waarschijnlijk dat het bedrijven, ‘in de toekomst’, mogelijk zal worden gemaakt te adverteren op de website. Zo krijgen commerciële partijen als Monsterboard en Newmonday er een geduchte concurrent bij. “Onze onafhankelijkheid blijft echter te allen tijde vooropstaan”, zegt Nieuwland met klem. “Onze doelstelling, het faciliteren van de BV Nederland en het maatschappelijk laten participeren van werkzoekenden, blijft ongewijzigd. Het grote voordeel van de nieuwe site is dat werkzoekenden meer zelf kunnen doen. Zo kunnen onze medewerkers zich richten op de mensen die hun actieve hulp echt nodig hebben.”

De huidige website van Arbeidsbureau Nederland, Werk.net, zal in de loop van volgend jaar verdwijnen. “Die site is te kaal en onvoldoende interactief”, oordeelt Nieuwland. “Onze nieuwe website zal hem vanzelf overbodig maken.” De werktitel is NVS (Nationale Vacature- en Sollicitantenbank), maar of dit ook daadwerkelijk de naam wordt, staat nog niet vast. Wanneer de site de lucht in gaat, is evenmin bekend. De Arbeidsbureaus zullen per 1 januari 2002 (deels) opgaan in de nieuwe Centra voor Werk en Inkomen (de CWI’s). Hoe dit integratieproces precies moet verlopen, is nog onderwerp van studie. Nieuwland: “Op 15 januari zijn we gereed, maar ik durf niet te beloven dat we 16 januari zullen beginnen.”

Onder hoogopgeleiden is internet binnen enkele jaren een populair en veelgebruikt medium geworden. Mensen met een middelbare en lagere opleiding echter hebben dikwijls een achterstand op dit terrein. Terwijl zij juist van oudsher de voornaamste doelgroep zijn van de Arbeidsbureaus. Nieuwland: “Daarom gebruiken we ook meerdere kanalen. Uiteraard de Arbeidsbureaus zelf, maar ook onze callcenters en binnenkort ook interactieve Teletekst via de regionale omroepen. De techniek is bijna zover. Van alle huishoudens heeft 80 tot 85 procent Teletekst, dus we zien hier grote mogelijkheden.”