Home | Publicaties | SER-adviezen | 2010 - 2017 | 2012 | Stelsel voor gezond en veilig werken

Stelsel voor gezond en veilig werken

Advies nr. 2012/08: 21 december 2012 (Commissie Arbeidsomstandigheden)

Een goed werkende stelsel voor gezond en veilig werken is nodig om te bereiken dat werkenden duurzaam en productief inzetbaar blijven op de arbeidsmarkt. Unaniem doen sociale partners aanbevelingen over onder meer preventie, arboregelgeving, goede handhaving en bedrijfsgezondheidszorg.

Download:Volledig advies (5185 kB)Samenvatting (1471 kB)

Doelvoorschriften, arbocatalogi in Nederland en EU

De wet- en regelgeving hoort begrijpelijk te zijn. Verder onderschrijft de SER dat

  • het kabinet doorgaat met het ontwikkelen van doelvoorschriften, en
  • sociale partners zo veel mogelijk zelf de middelen en methoden bepalen en vastleggen in arbocatalogi om aan die wettelijke doelvoorschriften te voldoen.

Toetsing van de arbocatalogi door de Inspectie SZW moet volgens de SER meer eenduidig plaatsvinden.

De SER vindt dat het kabinet het Nederlandse model van Arbowet en-regelgeving (wettelijke doelvoorschriften en middelen vastgelegd in de arbocatalogi) uit moet dragen in de EU. Daarmee kan worden toegewerkt naar een Europees gelijk niveau van wetgeving en bescherming.

Grenswaarden

Meer specifiek spreekt de SER zich uit over grenswaarden. Deze geven het te bereiken beschermingsniveau van doelvoorschriften aan, dat de vorm kan hebben van een concrete norm of getal.
Bij zijn aanbevelingen maakt de SER onderscheid naar grenswaarden voor gevaarlijke stoffen en grenswaarden voor niet-stoffen gerelateerde risico’s.

RI&E

De RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) vormt de basis voor het arbeidsomstandighedenbeleid in een bedrijf. De SER onderstreept het belang van de RI&E als startpunt voor het verbeteren van de veiligheid in het werk. Een digitale RI&E maakt het vooral voor kleine bedrijven gemakkelijker een RI&E op te stellen en te gebruiken.

Bedrijfsgezondheidszorg; preventie

In de bedrijfsgezondheidszorg doen zich, zo blijkt uit onderzoek, knelpunten voor:

  • vooral rond de positie van de bedrijfsarts (onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid, toegankelijkheid, deskundigheid, groeiend tekort),
  • preventie schiet er vaak bij in, 
  • de samenwerking met de reguliere gezondheidszorg (huisarts).

Voor de korte termijn wijst de SER op instrumenten waarmee werkgevers en werknemers zelf werk kunnen maken van preventie.
Ook formuleert de SER een aantal uitgangspunten voor de bedrijfsgezondheidszorg op de langere termijn. Hij pleit voor een nadere verkenning van deze complexe materie en is graag bereid hierover een vervolgadvies uit te brengen.

Melding en registratie beroepsziekten

De wettelijke meldingsplicht wordt door bedrijfsartsen onvoldoende nageleefd, constateert de SER. De SER is met name voorstander van sancties op niet-naleving van deze meldingsplicht.

Verhaal gezondheidsschade

Er zijn knelpunten bij het verhalen van werkgerelateerde gezondheidsschade. De SER ziet op korte termijn mogelijkheden tot verbetering via behandeling van schadeclaims door gespecialiseerde rechters. Op langere termijn valt te denken aan verdergaande mogelijkheden, zoals een rechtstreekse claim bij de bedrijfsverzekeraar.

Toezicht en handhaving

Het arbostelsel kan niet zonder adequaat toezicht en handhaving. De SER is bezorgd over de omvang van de Inspectie SZW en pleit voor voldoende inspectiedruk en deskundigheid.

Zie verder:

Het advies is het antwoord op een adviesaanvraag van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) van 20 april 2012 over de kabinetsvisie op gezond en veilig werken. Het advies is voorbereid door de SER-commissie Arbeidsomstandigheden.
Voor nadere inhoud en conclusies, zie: ‘samenvatting’, ‘volledig advies’, ‘inhoud’ met de afzonderlijke hoofdstukken, ‘persberichten’. Zie ook: ‘veelgestelde vragen’, ‘in de media’ en ‘reacties’.