Literatuurlijst Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie
SER-publicaties - Boeken - Tijdschriftartikelen - Standaardwerken
Bibliografie PBO vanaf 1950 (PDF, 216 kB)
- Esselink, W.,
Schappen weg, taken blijven
In: Boerderij, 97 (2012) 17 (24 jan), 6-8
De productschappen zouden moeten verdwijnen, vindt een kamermeerderheid. Overheveling van hun taken naar de overheid is echter zeer onwaarschijnlijk. (TA17202)
- Waarden, F. van
't Schap als 'n Schip van Staat in de markt? De publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie (PBO) vergeleken met de territoriale (gemeenten)
In: B en M, 38 (2011) 3, p. 337-361
Het is niet de eerste keer dat er politieke kritiek is op de product- en bedrijfschappen. Poging om een nieuw perspectief op een oud probleem te werpen en de creativitiet in het denken daarover te stimuleren. Een stelling is dat schappen in principe de nodige voordelen zouden kunnen bieden boven andere vormen van marktorganisatie en -regulering. As decentrale functionele overheid biedt ze wel een interessant decentraal democratisch alternatief voor dat van gemeenten en provincies. (TA17059)
- Wynia, S.
Stille polderrevolutie
In: Elsevier, (2011) (22 okt), p. 16-17
Kabinet legt invloed corporatistische instellingen als productschappen, Kamers van Koophandel en vakbonden aan banden. Een historische omwenteling. (TA17048)
- Thomassen, I.,
Schappen op de schop
In: VM, 7 (2011) 24 (sep), p. 76-79
Dit najaar staan de product- en bedrijfschappen weer op de politieke agenda in de Tweede Kamer. De belangrijkste vraag daarbij is: opheffen of moderniseren? (TA17000)
- Buevink, J. ; Maat, A. J., 'Productschappen moeten moderniseren'
In: Forum, (2011) 12 (17 jun), p. 20
Lagere heffingen en minder taken. Voorzitter A. J. Maat van LTO Nederland wil net als zijn collega's van NCW-VNO en MKB-Nederland een drastische modernisering van het Nederlandse stelsel van product- en bedrijfsschappen. (TA16825)
- Court, J. de la; Meijer, T., 'Meer doen alleen basisactiviteiten'
In: Nieuwe Oogst, 5 (2009) 33 (15 aug), p. 7
Interview met Theo Meijer, voorzitter van het hoofdproductschap Akkerbouw over de rol van de akkerbouwproductschappen. (TA16098)
- Lamers, K., 'Draagvlakonderzoek is drijfzand'
In: Ondernemen, 14 (2008) 4 (mei), p. 50-51
De product- en bedrijfschappen mogen blijven bestaan, zo staat in een wetsvoorstel. Wel moeten ze iedere 4 jaar hun draagvlak toetsen. Schijndemocratie, meent Charlie Aptroot (VVD). Jan Jacob van Dijk (CDA) vindt de toetsing een waarborg. Ook branches zijn verdeeld. (TA15524)
- Dokter, H., 'De schappen en de macht : vaart in discussie over de productschappen'
In: Boerderij, 93 (2008) 27 (1 apr), p. 6-8
Het vertrek van een voorzitter versnelt de noodzaak om de taak en positie van de productschappen te herzien. Betrokken organisaties zetten hun geurvlag. (TA15445)
- Duijzer, D., Heeft de Wet op de Bedrijfsorganisatie toekomst?
In: Bestuurskunde, 16 (2007) 3 (herfst), p. 93-103
De Pbo is een bijzondere en relatiefonbekende vorm van openbaar bestuur. De structuur van de PBO is voortdurend een zwakke plek gebleken. In 2003 is een fundamentele discussie gestart over het voortbestaan van het PBO-stelsel. In dit artikel wordt betoogd waarom en voor wie het PBO-stelsel behouden moet blijven en welke strategie geschikt is om het stelsel daadwerkelijk te behouden. (TA15287)
- Peij, S. ; Duijzer, D., Goed bestuur bij product- en bedrijfschappen volgens nieuwe maatstaf
In: Goed bestuur , (2007) 1, p. 36-41
In februari is de governancecode binnen de SER vastgesteld. Ze bevat noviteiten op het terrein van naleving, verplichte zelfcheck omtrent extern draagvlak voor het voortbestaan van het schap, verplichte benchmarking van prestaties en kengetallen en de eis een aantal formele regelingen in de schappen in te stellen. Wat ontbreekt is een duidelijke scheiding tussen intern toezicht en bestuur. De code is op punten vernieuwend, maar regelt enkele beginselen van goed bestuur onvoldoende. (TA15039)
- Thomassen, I., Code voor schappen
In: VerenigingsMagazine , (2007) feb, p. 31-33
In het eerste kwartaal van 2007 wordt de Code goed Bestuur product- en bedrijfschappen gepresenteerd. Dit is een volgende stap in het moderniseringsproces van de Schappen. (TA15011)
- Witteveen, Chr., Modern jasje voor de schappen
In: SER bulletin , 47 (2007) 2 (feb), p. 12-13
De product- en bedrijfschappen stonden de afgelopen jaren onder druk. Het hele stelsel werd af en toe ter discussie gesteld. Voor opheffing hoeven de schappen niet meer bang te zijn. Hun voortbestaan lijkt voorlopig gegarandeerd. Maar wel in een modernere vorm en daar moet de nieuwe code goed bestuur voor zorgen. (TA15007)
- Ploeg, T. J. van der, Corporatism and self-regulation in the Dutch (Agricultural) economy. Statutory trade organisations: Law and practice since 1930
In: Int. Journal of comparative labour law and ind. Relations , 22 (2006) 4, p. 507-528
Overzicht van economische en politieke situatie in relatie tot overheids- en niet-overheidsorganisaties (NGO's). En hoe de Wet BO aanleiding gaf tot oprichting van de PBO. En vooral hoe een slapend bestaan overging tot legitimiteit en meer zelfregulering. Aandacht voor verschillende aspecten van het functioneren van het PBO-systeem en of het systeem meer democratisch zou moeten zijn in plaats van alleen afhankelijk van ondernemingen en vakbonden. (TA14997)
- Loo, P. F. van, PBO-organen, de volgende ronde
In: SMA, 61 (2006) 5 (mei), p. 184-186
De laatste jaren zijn er verschillende onderzoeken gedaan naar taak, samenstelling en werkwijze van de PBO. Het feit dat de PBO niet is geworden wat de bedenkers ervan verwachtten, betekent niet dat zij op dit moment maatschappelijk zonder betekenis zou zijn. Er vallen nog steeds zo'n 400.000 bedrijven en zo'n miljoen werknemers binnen de werkingssfeer van de schappen. Er zal naar aanleiding van evaluaties een kabinetsstandpunt moeten komen, waarover voor de zomer van 2006 zal worden gedebatteerd. (TA14743)
- Splunder, R. van, Balanceren tussen nu en straks (over de belangrijke rol van de SER)
In: Opbouw , 101 (2006) 10 (mei), p. 10-11
De SER is een belangrijk adviesorgaan van de regering. Op dit moment haalt de raad veelvuldig de kranten, over onder meer de versoepeling van het ontslagrecht en flexibilisering van de AOW-leeftijd. Rienk van Splunder vertegenwoordigt de CNV in de SER. Interview met een kenner. (TA14735)
- N. N., Schrappen die schappen?
In: Forum , (2006) 4 mei), p. 29-31
Eind deze maand worden ze 50, de productschappen en bedrijfschappen. Oud en versleten, vinden sommigen. Tijd voor een facelift, zeggen anderen. De strijd om het bestaansrecht van een naoorlogs relikwie. (TA14712)
- Schellart, M., Schrappen of schragen? : product- en bedrijfschappen moeten toegevoegde waarde veel beter laten zien
In: Ondernemen , 12 (2006) 3 (apr), p. 52-54
De Tweede Kamer beslist binnenkort over het voortbestaan van de product- en bedrijfschappen. Het ziet ernaar uit dat ze blijven bestaan, zij het dat de schappen wel hun uiterste best zullen moeten doen om vooral de kloof met de zeer kritische ondernemers te dichten. (TA14671)
- Valk, M. de ;[et al.], Zoeken naar de harde kern
In: SER-bulletin , (2005) dec, p. 19-21
Blijf bij de kern en blijf in contact met de achterban. Dat is de boodschap van Rutten en vd Mark aan de product- en bedrijfschappen. Zij hebben bijna alle onderzoeken gecoördineerd naar het draagvlak voor de toekomstverkenningen die de schappen in de afgelopen maanden hebben geproduceerd. (TA14585)
- Dokter, H., Boeren houden hun schappen
In: Boerderij , 91 (2005) 8 (22 nov), p. 7-8
De politiek heeft het vonnis over de productschappen al bijna klaar. Maar de boeren willen ze behouden, mits de heffing daalt, de organisatie afslankt en de informatie verbetert. (TA14548)
- Jonas, S. J., Verslag jaarvergadering Vereniging voor Agrarisch Recht
In: Agrarisch recht , (2005 (10 okt), p. 617-631
Beschrijving van het wetenschappelijke deel van de vergadering met als thema: 'ZBO en PBO in de agrarische sector'. Er werd gediscussieerd aan de hand van drie preadviezen en drie interviews. Schets van de hoofdlijnen van de aan de orde gestelde onderwerpen en beknopte weergave van de gevoerde discussies. (TA14516)
- Kortmann, C. A. J. M., PBO en ZBO: slechts één letter verschil? : preadvies Vereniging voor Agrarisch Recht
In: Agrarisch Recht , (2005) 5 (mei), p. 262-271
In 2005 een preadvies schrijven over openbare lichamen voor beroep en bedrijf en andere openbare lichamen enerzijds en zelfstandige bestuursorganen anderzijds heeft veel weg van herkauwen. Het lijkt mogelijk wat meer orde in de terminologische en juridische warboel te scheppen. Aandacht voor OBB's met omschrijving. Vervolgens kan bezien worden of ZBO's aan deze omschrijving voldoen. Verder een aantal themata die vooral op OBB's betrekking hebben. (TA14521)
- Kleijwegt, E. R., De Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie (PBO) in de tijd geplaatst (analytische beschouwing)
In: Agrarisch Recht , (2005) 5 (mei), p. 292-315
Analytische beschouwing over de PBO. Aandacht voor het stelsel, het ontstaan, de SER, bedrijfslichamen, bedrijfschappen en productschappen, bestuur en bewind, ontwikkelingen, heden en toekomst en eindconclusie. (TA14522)
- Parmet-Bakker, W. M. A. K., Tuchtrechtspraak binnen de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
In: Agrarisch recht , (2005) 3 (mrt), p. 146-151
Kort overzicht van de overgang van de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 1954 naar de Wet turbo van 2004. Daarna volgt een beschrijving van het toezicht en de controle van publiekrechtelijke verordeningen, het voortraject van de tuchtrechtelijke behandeling. Ook wordt de wijze waarop een tuchtgerecht ingesteld wordt en de werkwijze toegelicht. (TA14247)
- Dijkstra, G. S. A. ; Toonen, Th. A. J., Product- en bedrijfschappen wederom onder vuur?
In: Bestuurswetenschappen , 59 (2005) 1, p. 79-81
De product- en bedrijfschappen vervullen op zich nuttige functies, waar weinig mensen aanstoot aan kunnen nemen. De kritiek die zij ondervinden richt zich niet zozeer op deze functies als zodanig, maar vooral op het feit dat de bedrijfslichamen overheidsorganisaties zijn die heffingen opleggen aan de ondernemingen werkzaam in hun sector. De regering is verzocht (1995 en 2002) het functioneren van de bedrijfslichamen te doen onderzoeken en er heeft een evaluatie plaatsgevonden. Een helder standpunt is er niet gekomen. Elk bedrijfslichaam moet een eigen toekomstvisie opstellen binnen een jaar. In deze bijdrage aandacht voor de onderzoeksrapporten en het regeringsstandpunt. (TA14210)
- Boonen, J., Productschappen weinig verankerd
In: Oogst , 18 (2005) 5 (4 feb), p. 18-20
De produktschappen liggen onder vuur bij politici, boeren en tuinders. Maar dat is eigenlijk niets nieuws. De publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties hebben sinds hun oprichting weerstand ontmoet. Maar tot afschaffing heeft dat nooit geleid. (TA14180)
- Lambregtse, C. ; [et al.], Op de bres
In: SER-bulletin , 44 (2004) 10 (okt), p. 10-11
Niet zo lang geleden stonden ze nog aan de andere kant. Toen moesten ze zelf de product- en bedrijfschappen op hun functioneren beoordelen. Inmiddels zijn Piet Blauw, Pieter Jan Biesheuvel en Theo Meijer verantwoordelijk geworden voor wat de schappen doen. Drie voorzitters over de huidige kritiek op de bedrijfsorganen. 'Wat mij betreft gooien we de deuren open'. (TA14060)
- Duijzer, D., Het bestaansrecht van de pbo's
In: Oogst , 17 (2004) 35 (27 aug), p. 8-9
Het Productschap Tuinbouw ligt onder vuur van telers en handelaren. Het bestuur beraadt zich op de toekomst. Ook in de politiek staat het bestaansrecht van de product- en bedrijfschappen weer ter discussie. Prominente CDA'ers lijken zich te keren tegen deze vorm van zelfbestuur. Tot ergernis van LTO-directeur Dirk Duijzer. (TA14061)
- Buuren, A. van ; Klijn, E. H., Kapitein in de storm?: een institutionele analyse van de rol van het Productschap Vis in een veranderend zeevisserijnetwerk
In: Bestuurswetenschappen , 58 (2004) 04, p. 281-304
De visserijsector staat de laatste decennia flink onder druk. Het ministerie van LNV werkt aan beleid dat de visserij dient. Overleg met de sector is geïnstitutionaliseerd in het pbo. Aandacht voor de institutionele positie van het Productschap en mogelijkheden en gevolgen voor de sturingsrol. Met conclusies. (TA13943)
- Arkesteijn, F. G. J., MKZ-crisis beïnvloedt resultaat PBO's in 2001
In: CBS, financiële maandstatistiek , (2003) 4, p. 23-25
Overzicht van inkomsten en uitgaven over het jaar 2001. Er werd met een negatief saldo afgesloten (€ 26 mln.) , voornamelijk vanwege uitgaven mbt de bestrijding van de MKZ-crisis. (TA13448)
- Grind, G. A. M. van der, Ontwikkelingen in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
Den Haag : Stichting van de Arbeid, 2002.
uit het boek: 'En het overleg gaat voort', werken aan arbeidsverhoudingen
Aandacht voor achtergronden en wettelijk kader, aanpassingen in de jaren negentig, wetswijzigingen, eigen initiatieven, betekenis van de pbo, activiteiten in de praktijk en de toekomst van de pbo. (TA12934)
- Boonen, J., Productschappen : waardevol maar altijd ter discussie
In: Oogst , (2001) 26 okt, p. 22-25
Er is altijd kritiek op de productschappen geweest, maar deze publieksrechtelijke bedrijfsorganisaties bestaan nog steeds. Zeker in de versnipperde land- en tuinbouw vervullen ze een belangrijke functie. Zoals de financiering van promotie, onderzoek en diergezondheidsprogramma's. En in de uitvoering van overheidstaken. (TA12442)
- Arkesteijn, F. G. J., Product- en bedrijfschappen spelen quitte in 1999
In: CBS , financiële maandstatistiek, (2001) apr, p. 11-13
De uitgaven van de lopende rekening hadden een nadelig saldo van 3 miljoen gulden tegen een overschot van 60 miljoen gulden het jaar ervoor. Dit kwam vooral doordat de apparaatskosten fors stegen, terwijl de heffingen juist daalden. Het aantal schappen nam met twee af tot 34. Deze ontwikkeling zal zich de komende jaren door modernisering van het PBO-stelsel nog voortzetten. (TA12189)
- Bonzel, E. van, De Wet op de bedrijfsorganisatie, een wet met littekens
In: SEW , 49 (2001) 6 (jun), p. 210-217
Op 1 juli 1999 is een wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie in werking getreden. Tot een fundamentele wijziging is het niet gekomen. Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer is een belangrijk gedeelte van de voorstellen gesneuveld. Anders dan de regering bleek de Kamer in meerderheid weinig te zien in een beperking van de autonomie van de product- en bedrijfschappen en van de toezichthoudende rol van de SER. (TA12185)
- Kienhuis, J.H.M., De modernisering van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie; terugblik op een opmerkelijke discussie
In: Maandschrift economie, 63 (1999) 2 (apr), p. 106-124
Terugblik op de Pbo-discussie over de toekomst, het sociaal-economisch bestel en het openbaar bestuur. Getracht is vanuit een bestuurlijke observatie vooral de politieke kernvraag uit de discussie in beeld te brengen: of diende te worden voortgebouwd op het grondwettelijk karakter van de bedrijfslichamen als gedecentraliseerd functioneel bestuur, van onderop gedragen door ondernemers en werknemers, of dat ze, zoals sommigen voorstonden, diende te worden omgebouwd tot een samenstel van zelfstandige bestuursorganen, van bovenaf aangestuurd door de rijksoverheid.(TA10649)
- Bijl, P. van der, De schappen gaan op de schop
In: Ondernemen , (1999) 6 (jul/aug), p. 30-33
Tot voor kort waren er 38 product- en bedrijfschappen, maar hun aantal slinkt in een rap tempo als gevolg van samenvoegingen. De schappen worden op de schop genomen.(TA10892)
- Temmink, H.A.G.; Luijendijk, J.; Hellingman, K.; Gronden, J.W. van de, Kroniek Nederlandse economische wetgeving
In: SEW, 46 (1998) 12 (dec), p. 457-474
Beschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan op het terrein van de Nederlandse economische wetgeving van januari 1997 tot en met juni 1998. De meest in het oog springende ontwikkeling was de totstandkoming van de Mededingingswet. Verder aandacht voor de MDW-operatie, toezichthoudende instanties als NMa en OPTA en Europeesrechtelijke kwesties.(TA10365)
- Vlies, H. van der; Reijn, H. van,
PBO's opgefrist de volgende eeuw in
CNV akkoord, (1998) mrt, p. 6-7
De pbo's in Nederland vervullen in tal van bedrijfstakken een prominente rol. De laatste jaren raakten ze een beetje in een isolement. Toch vochten ze voor hun bestaan en met succes. er zijn samenwerkingsverbanden en fusies gekomen waardoor de pbo's versterkt uit het herstructureringsproces zullen komen. Overzicht van ontwikkelingen.(TA9574)
- Hiskes, W., PBO-kroniek 1996-1997
In: SEW, 46 (1998) 4 (apr), p. 156-159
Jaarlijkse evaluatie van de PBO-sector. Over het memorandum 'Aan de slag', het SER-advies, de wijziging Wet bo, de clustering van bedrijfslichamen, de opheffing van het Landbouwschap en wijziging van verordeningen.(TA9719)
- CNV, Industrie- en voedingsbond,
Nieuwe visie van de industrie- en voedingsbond CNV op de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (discussienota)
Nieuwegein : CNV, (1996) 15 apr, 15 p.
Discussienota over de meest dringende vragen en problemen in pbo-land. Kritieken uit verschillende politieke stromingen en actuele gebreken.(TA0025)
- CNV, Industrie- en voedingsbond,
De toekomst van Landbouwschapstaken (discussienota)
Nieuwegein : CNV, (1996) 11 apr, 7 p.
Over de inzet van de CNV-bond bij afbouw ivm opheffing en algemene discussie over de pbo. (TA0027)
- Bekkers, V.; Hornesh, M., De publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie onder vuur
In: Openbaar bestuur , 6 (1996) 2 (feb), p. 13-17
Aandacht voor het functioneren van de PBO en belangrijkste resultaten van het evaluatie-onderzoek van het IVA. Verder de kenmerken van de PBO.(TA8062)
- CNV, Nota Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie in beweging
Utrecht : CNV, 1996. 11 p.
In de nota wordt nader ingegaan op de product- en bedrijfschappen en de visie van het CNV op deze bedrijfslichamen.(TA0706)
- Quené, Th., Verandering en continuïteit van de SER en de bedrijfslichamen
In: RM Themis , (1995) 5, p. 190-197
De samenleving en omgeving van de overlegeconomie zijn sterk veranderd. Dat stelt eisen. Aandacht voor verandering en continuïteit van de overlegeconomie.(TA7569)
- Heertje, A., Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie na 50 jaar
In: ESB , 80 (1995) 4021 (23 aug), p. 742-745
Hoewel de PBO nu al 50 jaar bestaat valt de economische ratio voor deze organisatievorm ernstig te betwijfelen. Het bestaan van de PBO ter discussie.(TA7624)
- Waarden, F. van, Het schap als maat voor band van maatschappij en staat
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 904-907
Een groot voordeel van de pbo is de heldere juridische structuur. De bedrijfstakken waar pbo's actief zijn, behoren tot de meest succesvolle van de Nederlandse economie. Bespreking van een rapport met positieve argumenten en aanvullende overwegingen.(TA7733)
- Have, K. ten; Nagelkerke, A.G.; Bekkers, V.J.J.; Stoppelenburg, P. A., Het schap onder de loep
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 908-909
De auteurs van het IVA-rapport reageren op stevige kritische uitlatingen van Heertje. Zij vinden dat er betere alternatieven voorhanden zijn om rollen en functies van de schappen anders en beter te laten lopen. Overzicht van voorstellen.(TA7734)
- Dijkstra, G.S.A. en Meer, F.M. van der, Hennipman en de pbo
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 909
Publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties in discussie.
- Meulenberg, M.T.G., Ontwikkelingen in de markt en de produktschappen
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 910-912
Publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties in discussie.
- Veen, J. van der, De pbo in de praktijk
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 912-914
Een verhaal uit de praktijk over de activiteiten van pbo's, de betekenis ervan voor de sector en wat er zou gebeuren bij afschaffing.(TA7735)
- Heertje, A., Naschrift
In: ESB , 80 (1995) 4028 (11 okt), p. 913-914
- Voorden, W. van, PBO-organen, wankelend onder de stormen
In: SMA, 50 (1995) 11/12 (nov/dec), p. 613-616
In institutioneel economisch Nederland stormt het. Er zijn belangrijke veranderingen vooral van ideologische aard. Toch moet de PBO niet worden afgeschaft. Hoewel wijzigingen op zijn plaats zijn. Kernpunt moet de verordenende taak blijven.(TA7932)
- SWB D66; Hoed, Ch.M. den,
De PBO : bestuurlijke vernieuwing in de agrarische sector
Den Haag : SWB D66, (1995) okt, 14 p.
Reconstructie van de PBO-structuur. De nadruk ligt op onderwerpen als: dynamisering van het bedrijfsleven, bestuurlijke vernieuwing en publieke controle. Tot slot aanbevelingen.(TA7981)
- Waarden, F. van, Breekt Nederland zijn dijken door?
In: ESB , 80 (1995) 3993 (18 jan), p. 52-57.
Aandacht voor het belang van instituties voor markten. Niet alleen voor verdelende instituties, maar vooral om coördinatie aan de aanbodkant van de markt. De relatie tussen instituties en de economische prestaties. Ten slotte de vraag of die instituties gedoemd zijn te verdwijnen.(TA0003)