Boeken

Literatuurlijst Onderwijs


SER-publicaties   -  Boeken -  Tijdschriftartikelen - Standaardwerken

• PvdA; Samsom, D., Keuzes voor de toekomst van Nederland
  [Den Haag] : PvdA, 2012. 56 p.
  De keuzes voor de toekomst van Nederland bevatten 7 hervormingen die erop gericht zijn de kracht van Nederland en het vertrouwen van de Nederlanders te herstellen. Deze hervormingen hebben betrekking op; de arbeidsmarkt, de zorg, wonen, veiligheid, onderwijs, duurzaamheid en de financiële sector. (B30821)
  
  
• Reijngoud, T.; Wijffels, H.; Boot, A. [et al.], Weten is meer dan meten : spraakmakende opinieleiders over de economisering van de samenleving
  Amersfoort : Lias Uitgeverij, 2012. 190 p.
  Economisering is een trend in de samenleving. Bedrijven en banken denken vooral aan het maximaliseren van hun winst. Opleidingen worden afgerekend op het aantal leerlingen, waardoor de kwaliteit van het onderwijs plaatsgemaakt heeft voor kwantiteit. Zorginstellingen denken in zorgminuten en dreigen zo te verschralen tot zakelijke dienstverleners. In 'Weten is meer dan meten' staat de vraag centraal wat er verloren gaat als marktwerking en financiële doelstellingen de toon aangeven. Journalist Tobias Reijngoud interviewde veertien spraakmakende opinieleiders en zocht met hen naar alternatieven voor de economische en financiële benadering.
  2e dr. (B30771)
  
  
• Biesta, G., Goed onderwijs en de cultuur van het meten : ethiek, politiek en democratie
  Den Haag : Boom Lemma uitgevers, 2012. 135 p.
  In veel landen heeft de zorg om de kwaliteit van het onderwijs geleid tot een cultuur van meten en vergelijken. In dit boek wordt deze ontwikkeling kritisch bevraagd vanuit de veronderstelling dat de cultuur van het meten het risico in zich draagt de aandacht af te leiden van waar het in het onderwijs echt om zou moeten gaan. Enerzijds wordt verkend waarom het zo veel moeilijker is geworden om de vraag ‘Wat is goed onderwijs?’ expliciet aan de orde te stellen, en welke gevolgen dit heeft gehad voor de kwaliteit van en de democratische zeggenschap over het onderwijs. Anderzijds biedt Goed onderwijs en de cultuur van het meten concrete handreikingen om de discussie over de doelen van het onderwijs op een nieuwe, preciezere en meeromvattende manier aan de orde te stellen. Daarbij is er expliciet aandacht voor de ethische, politieke en democratische dimensies van onderwijs en onderwijzen. (B30763)
   
• Sahlberg, P.; Hargreaves, A.; Lieberman, A., Finnish lessons : what can the world learn from educational change in Finland?
  New York : Teachers College Press, 2011. 167 p.
  The series on school reform
  Aandacht voor een op onderzoek gebaseerd voorbereidingsprogramma voor leraren en de effecten op onderwijs. Het geeft een uitgebreid overzicht voor iedereen die onderwijst. Van de basisschool tot het middelbaar onderwijs. Onderwijzen is een intellectueel gebeuren, dat verrijkt wordt door de eigen onderzoeksvragen van de onderwijzer en de uitkomsten hiervan. (B30762) 
   
• Min. BZK, Kerngegevens personeel overheid en onderwijs 2010
  Den Haag : Min. BZK, 2012. 94 p.
  In deze publicatie wordt het totaalbeeld geschetst van het overheidspersoneel in Nederland. De publicatie is opgebouwd uit 5 hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk wordt gekeken naar enkele kengetallen van de arbeidsmarkt in Nederland. In de hoofdstukken 2, 3 en 4 wordt aandacht besteed aan: de werkgevers, de werknemers en de niet-actieven bij Overheid en Onderwijs. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, zijn de kengetallen en loonsommen van de 14 sectoren opgenomen. (B30724)
   
• ReferNet Cedefop; Expertisecentrum Beroepsonderwijs; Visser, K., Netherlands : VET in Europe : country report 2011
  ['s Hertogenbosch] : Ecbo, 2011. 26 p.
  Landenstudie over het beroepsonderwijs en -opleidingen in Nederland. De informatie wordt gepresenteerd op basis van de volgende thema's:
  1. Algemene achtergrond van beroepsonderwijs en -opleidingen: externe factoren;
  2. Overzicht van het Nederlandse onderwijssysteem;
  3. Het verstrekken van beroepsonderwijs en -opleidingen;
  4. Ontwerpproces en het vormgeven van VET-kwalificaties;
  5. Financiering van beroepsonderwijs en -opleidingen (B30746)
   
• Min. BZK, Kerngegevens personeel overheid en onderwijs 2010
  Den Haag : Min. BZK, 2012. 94 p.
  In deze publicatie wordt het totaalbeeld geschetst van het overheidspersoneel in Nederland. De publicatie is opgebouwd uit 5 hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk wordt gekeken naar enkele kengetallen van de arbeidsmarkt in Nederland. In de hoofdstukken 2, 3 en 4 wordt aandacht besteed aan: de werkgevers, de werknemers en de niet-actieven bij Overheid en Onderwijs. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, zijn de kengetallen en loonsommen van de 14 sectoren opgenomen. (B30724) 
   
• Onderwijsraad, Geregelde ruimte
  Den Haag : Onderwijsraad, 2012. 70 p.
  Advies, nr. 20120019/1009
  Het advies beschouwt de diverse actieplannen op hoofdlijnen van beleid op de langere termijn. De raad ondersteunt de ambities van het kabinet om de kwaliteit van het onderwijs te versterken. Hij doet enkele aanbevelingen om een goede balans te houden tussen centrale normstelling en de noodzakelijke variëteit in het stelsel. (B30696)
   
• Min. OCW, Nieuwe voortijdig schoolverlaters : convenantjaar 2012-2011 voorlopige cijfers
  Den Haag : Min. OCW, 2012. 28 p.
  Bijlage VSV-brief 2012
  Medio februari 2012 heeft de minister van OCW, Marja van Bijsterveld, de Tweede Kamer geïnformeerd over de verdergaande daling van het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters naar 38.600 in het schooljaar 2010-2011. In haar brief benadrukt de minister het belang om te blijven werken aan het terugdringen van schooluitval nu het economisch minder goed gaat. Tevens gaat de minister in op de nieuwe aanpak om het aantal voortijdig schoolverlaters verder terug te brengen naar maximaal 25.000 in 2016. De bijlage bevat cijfers van schoolverlaters in 2010-2011. (B30695)
   
• Eurostat; Europees Cie, Key data on education in Europe 2012
  Brussel : EU, 2012. 212 p. (B30677)
   
• Erasmus Inst. Toezicht & Compliance; Erasmus Universiteit Rotterdam; Vletter-van Dort, H. M.; Klaassen, A. G. H.; Eikelenboom, E. V. A., Diversiteit in de raden van bestuur en raden van toezicht in de publieke sector : de sleutel is transparantie
  Rotterdam : Erasmus Inst. Toezicht & Compliance, 2012. 92 p.
  Door de inwerkingtreding van de Wet bestuur en toezicht per 1 juli 2012 ontstaat druk op grote rechtspersonen om de komende jaren werk te maken van een meer diverse samenstelling van besturen, raden van commissarissen en raden van toezicht. Het nieuwe wetsvoorstel voor de inrichting van bestuur en toezicht van de pensioenfondsen leidt naar verwachting tot een nieuwe groep van toezichthouders. Een kans voor diversiteit dus! Nationaal Register is ervan overtuigd dat een meer diverse samenstelling leidt tot het beter functioneren van raden van commissarissen en raden van toezicht. Het doel van dit onderzoek is om een nulmeting te doen van de diversiteit in drie belangrijke publieke sectoren: onderwijs, zorg (zowel cure als care) en pensioen. (B30654)
   
• OECD; Stevens, B. [et al.], The future of families to 2030
  Parijs : OECD, 2012. 279 p.
  Sinds de jaren zestig is de samenstelling van huishoudens veranderd. Grote gezinnen zijn verdwenen. Door de vele echtscheidingen zijn er minder traditionele twee-oudergezinnen. Hertrouwen, samenwonen, alleenstaand ouderschap en relaties tussen hetzelfde geslacht zijn toegenomen. Door de stijgende migratie zijn culturen en waarden divers geworden. Meer moeders zijn aan het werk op de arbeidsmarkt, jongeren besteden meer tijd aan onderwijs en opleiding, en ouderen leven langer en steeds vaker alleen. De gevolgen van deze veranderingen op huisvesting, pensioenen, gezondheidszorg en langdurige zorg, de arbeidsmarkt, het onderwijs en de openbare financiën, zijn opmerkelijk. Recente demografische projecties wijzen erop dat de komende 20 jaar waarschijnlijk een voortzetting en zelfs een toename van veranderingen in de huishoudens- en gezinsstructuur te zien zal zijn. Dit rapport verkent mogelijke toekomstige veranderingen in het gezin en de samenstelling van huishoudens in OESO-landen, geeft aan wat de belangrijkste krachten lijken te zijn in het vormgeven van het familielandschap tussen nu en 2030, en gaat in op de langere termijn uitdagingen voor het beleid dat voortvloeit uit de te verwachte veranderingen.
  Bevat de volgende hoofdstukken:
  The future of families to 2030: an overview of projections, policy challenges and policy options; The future for low-income families and social cohesion; Work-family life balance: future trends and challenges; The role of the elderly as providers and recipients of care. (B30634)
   
• SCP; Kuhry, B.; Kam, F. de, Waar voor ons belastinggeld? : prijs en kwaliteit van publieke diensten
  Den Haag : SCP, 2012. 205 p.
  SCP-publicatie, nr. 2012-2
  Dit onderzoek kijkt naar zeven publieke diensten: primair onderwijs, voortgezet onderwijs, ziekenhuiszorg, extramurale en intramurale verpleging en verzorging, politie en rechtspraak. Deze analyse bevestigt het beeld van eerdere studies van het scp over dit onderwerp: de kosten van deze diensten stegen in de periode 1995 tot en met 2010 veel sneller dan de hoeveelheid product, ook nadat rekening is gehouden met de invloed van de geldontwaarding. De kostprijs per eenheid product – een behandeling in het ziekenhuis, het onderwijs aan een leerling op de basisschool, enzovoort – nam dus voortdurend verder toe. In dit rapport wordt gepoogd om deze analyses een diepgravender karakter te geven, door verbeteringen in de meting van de productie en door het evalueren van vergelijkbaar onderzoek van andere instanties. Bovendien wordt systematisch nagegaan in hoeverre verbeteringen in de kwaliteit en doeltreffendheid van de dienstverlening een verklaring kunnen geven voor de stijging van de kostprijs. Dit leidt tot verrassende uitkomsten. Ten slotte wordt onderzocht op welke wijze de sterke groei van de kosten in begrotingen en beleidsstukken is gesanctioneerd. (B30549)
   
• RWI; Gielen, P.; Neut, I. van der; Nijman, D. J., Vakkrachten in ontwikkeling : praktische mogelijkheden om lageropgeleiden tot scholing te bewegen
  Den Haag : RWI, 2011. 91 p.
  Lageropgeleiden vormen een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt. Gerichte scholing kan hun positie op de arbeidsmarkt verbeteren, maar in de praktijk blijkt dat de deelname van lageropgeleide werknemers aan scholing achterblijft ten opzichte van hoger opgeleiden. RWI heeft IVA beleidsonderzoek en advies gevraagd te onderzoeken hoe bedrijven de scholing van werknemers aanpakken, welke werkzame aanpakken de scholingsdeelname van lageropgeleiden vergroten en wat er nodig is om binnen bedrijven een cultuurverandering op gang te brengen, bij zowel werkgevers als werknemers. Het onderzoek focust expliciet op het stimuleren van scholing van lageropgeleide werknemers. (B30486)
   
• Erasmus School of Economics; Erasmus Universiteit Rotterdam; Dicke, M.; Zouwen, A. van der; Bruggeman, J., Rijk aan initiatief
  Rotterdam : Stad en Bedrijf, 2008. 139 p.
  Boek met ideeën en herinneringen van mensen die de laatste tientallen jaren verbonden waren aan de Faculteit Economische Wetenschappen (FEW) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. (B30469)
   
• CBS; Min. VWS; Boerdam, A.; Mooren, F. van der; Pleijers, A.; Winden, P. de, Regionaal beeld van de jeugd 2011
  Den Haag : CBS, 2011. 321 p.
  Regionaal beeld van de jeugd 2011 geeft de situatie weer van jongeren per provincie, waarbij ook zoveel mogelijk de gemeenten aan bod komen. De onderwerpen zijn verdeeld over de thema's jongeren en gezin, gezondheid en welzijn, onderwijs, arbeidsmarkt en veiligheid en justitie. Uit het onderzoek komt naar voren dat het aantal 0- tot 25-jarige jongeren in Nederland de komende jaren licht afneemt. Volgens de meest actuele bevolkingsprognose zal het aantal jongeren in 2020 ruim 4,8 miljoen bedragen. Dit is ruim 2 procent minder dan in 2011. De daling is het sterkst in Limburg met 7%. Het aantal jongeren in Flevoland neemt juist toe met 5% in 2020. Op het terrein van onderwijs blijkt dat in de provincie Utrecht er meer 15-jarigen een havo- of vwo-opleiding volgen dan een vmbo-opleiding. In de andere provincies ligt deze verhouding juist andersom. Ook de arbeidsmarktsituatie verschilt sterk per provincie. Zo is het aandeel Drentse jongeren dat een bijstands- of werkloosheidsuitkering ontvangt meer dan twee keer zo hoog als onder de Utrechtse jongeren.
  Omslagtitel: Regionaal beeld van de jeugd 2011 : landelijke jeugdmonitor (B30425)
   
• Dronkers, J. [ET AL.], Goede bedoelingen in het onderwijs : kansen en missers
  Amsterdam : Amsterdam University Press, 2011. 210 p.
  Dit boek laat zien dat goede bedoelingen in het onderwijs realiseerbaar zijn, maar ook dat ze fout kunnen uitpakken. Bevat de volgende bijdragen:
  Onderwijsexpansie en opleidingsrichting trends in de intergenerationele overdracht van onderwijsongelijkheid in Nederland; De effecten van betrouwbaarheid van onderwijsdiploma's op arbeidsproductiviteit toepassing van een simulatiemodel; Onderwijstrajecten van de tweede generatie een vergelijkende sequentieanalyse; Meervoudige segregatie buurtcompositie, schoolcompositie en onderwijsongelijkheid; Etnische schoolsamenstelling en sociaal kapitaal een onderzoek naar de effecten van etnische concentratie en heterogeniteit op verbondenheid met vrienden, leerkrachten en de school bij autochtone en allochtone leerlingen; Diversiteit in de klas kweekvijver voor verdraagzaamheid onder alle omstandigheid?; Een nadere beschouwing van de samenstelling van etnische minderheden op Nederlandse basisscholen diversiteit en leerprestaties; Eenoudergezinnen en onderwijsprestaties van kinderen vanuit een vergelijkend perspectief de invloed van het percentage eenoudergezinnen per school. (B30412)
   
• SCP; Bronneman-Helmers; R. , Overheid en onderwijsbestel : beleidsvorming rond het Nederlandse onderwijsstelsel (1990-2010) : proefschrift Universiteit van Amsterdam
  Den Haag : SCP, 2011. 473 p.
  SCP-publicatie, nr. 2011-31
  De overheid is verantwoordelijk voor een samenhangend en goed functionerend onderwijsstelsel. Dit boek gaat over de wijze waarop de overheid in de periode 1990-2010 aan die verantwoordelijkheid invulling heeft gegeven. In het onderzoek staat de beleidsvorming rond vier kenmerken van het Nederlandse onderwijsstelsel centraal: de vrijheid van onderwijs (artikel 23 GW), de verhouding tussen regulier en speciaal onderwijs, het vroege selectiemoment bij de overgang van het basis- naar het voortgezet onderwijs en de positie en functie van het middelbaar beroepsonderwijs. Het onderzoek laat zien hoe de overheid in de afgelopen twintig jaar meerdere keren van koers veranderde, hoe moeizaam de verschillende beleidsvormingsprocessen verliepen, hoe de verhoudingen binnen de beleidsarena veranderden, welke instanties en organisaties de meeste invloed op het beleid uitoefenden, en wat alle beleidsinspanningen uiteindelijk hebben opgeleverd. (B30399) 
   
•  Netwerk Onderwijsinnovatie, Onderwijs kan zoveel slimmer : aanzet tot een dialoog
  Den Haag : Netwerk Onderwijsinnovatie, 2010. 35 p.
  Het Netwerk Onderwijsinnovatie wil bijdragen aan de kracht van het onderwijs door een dialoog op gang te brengen met alle partijen in het onderwijs: leerlingen, ouders, docenten, schoolleiders, bestuurders, bedrijfsleven, vertegenwoordigers van onderwijspersoneel en werkgevers, en de overheid. Een dialoog over hoe de sector meer ruimte kan krijgen en beter ondersteund kan worden om zelf te verbeteren en te vernieuwen. Een dialoog over hoe het onderwijs slimmer te organiseren om de kwaliteit te verbeteren en het lerarentekort te helpen bestrijden. (B30376) 
    
• Hiteq; LvDO; Braungart, M.; Boer, P.; Heeswijk, J. van; Heideveld, A.; Held, D. den; Maarman, D.
  Inspired bij Cradle to Cradle : C2C practice in education
  Hilversum : Hiteq, 2011. 72 p.
  Cradle to Cradle. Een principe dat wordt omarmd door bedrijven die werken aan een mooie toekomst. Deze bedrijven blijken naarstig op zoek naar jongeren die zijn opgeleid in het C2C-denken. kunnen bedrijven deze jonge mensen vinden? Is C2C opgenomen in het onderwijs? Deze publicatie brengt internationale voorbeelden bij elkaar. De voorbeelden komen uit alle onderwijsniveaus en van bedrijven als DESSO, de Van Gansewinkel Groep en AkzoNobel. Hiermee inspireren de docenten en beleidsmakers om die voorbeelden in de onderwijsprogramma's op te nemen. (B29922)
   
• Onderwijsraad; Dam, G. ten [et al.], Hoe vormt het onderwijs jongeren? : goede voorbeelden uit de praktijk - Jaarboek 2010
  Den Haag : Onderwijsraad, 2010. 52 p.
  Bevat de volgende 'good practices':
  Het thema van 2010: Hoe vormt het onderwijs jongeren?; Het thema nader verklaard: "Kennisoverdracht en vorming versterken elkaar"; Burgerschapsvorming op basisschool Het Avontuur in Almere; Cultuuroverdracht op het Sint Maartenscollege in Maastricht; Morele oordeelsvorming aan het ROC Mondriaan in Delft; Vroege academische vorming bij het Pre-University College in Leiden. (B29731)
   
• Onderwijsraad; Derkse, W. [et al.], Essays over vorming in het onderwijs
  Den Haag : Onderwijsraad, 2011. 67 p.
  Advies, nr. 20110113/973
  Bevat de volgende essays:
  Vorming en het belang daarvan / Wil Derkse; Vorming tussen gisteren en morgen / Hans van Crombrugge; Persoonsvorming en ontwikkelingsgericht onderwijs / Dorian de Haan; Oriëntatie voor het leven: vorming in het voortgezet onderwijs / Pieter Vos; Het belang van vorming en persoonsontwikkeling in het middelbaar beroepsonderwijs / Ron Bormans en Ad de Graaf; Vorming en het wetenschappelijk onderwijs / Sijbolt Noorda. (B29730)
   
• Onderwijsraad, Onderwijs vormt
  Den Haag : Onderwijsraad, 2011. 56 p.
  Advies, nr. 20110097/973
  Met het advies reageert de Onderwijsraad op de vraag van de Eerste Kamer hoe een eigentijdse invulling van vorming in het onderwijs gestimuleerd kan worden. Aandacht voor vorming betekent allereerst dat er in het onderwijs plaats is voor algemene cultuuroverdracht. Om zich te kunnen vormen hebben kinderen en jongeren anderen nodig, waaronder leraren. Juist leraren kunnen bij uitstek de wereld van leerlingen verbreden en verdiepen. De Onderwijsraad wil vorming nadrukkelijk op de agenda plaatsen van beleidsmakers, scholen en instellingen, en de samenleving als geheel. Een van de aanbevelingen aan de Eerste Kamer is daarom om enkele debatten te organiseren over de vraag wat een eigentijdse vorming in de hedendaagse onderwijspraktijk precies inhoudt en wat daarvoor nodig is. (B29729) 
   
• Futureconsult; Schnabel, P.; [et al.], 2011 + 10 = 2021
  Amsterdam : Futureconsult, 2011.
  In dit boek schetsen we een beeld van 2021 aan de hand van ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit, onderwijs en voeding. Wij vroegen de auteurs in de glazen bol te kijken en een toekomstbeeld te schetsen van het jaar 2021 - tien jaar vooruit. Dat levert per thema een interessant palet van diverse opvattingen en ideeën op. (B29642)
   
• OECD, Higher education in Regional and city Development : Rotterdam, the Netherlands
  Luxemburg : EU, 2010. 118 p.
  Er zijn 2 leidende onderzoeksuniversiteiten en verscheidene andere innovatieve hoger onderwijsinstituten. Het rapport bekijkt hoe groei mogelijk is in de Rotterdamse regio via het overbrengen van technologie en kennis en door het realiseren van mogelijkheden. (B29521)
   
• Europese Cie, Efficiency and effectiveness of public expenditure on tertiary education in the EU
  Luxemburg : EU, 2010. 112 p.
  Occasional papers, no 70
  Wat zijn de voornaamste lessen, die getrokken kunnen worden uit economische literatuur over onderwijs. Verder de belangrijke ontwikkelingen op het gebied van tertiair onderwijs, gebaseerd op statistische informatie en een overzicht van instituties van tertiaire onderwijssystemen in de EU met lessen uit landenervaringen. Met beleidsuitdagingen in dit onderwijs. (B29452)
   
• Hiteq; Platform Bèta Techniek; Herben, B.; Groeneveld, M. J.; Benschop, M.; Olvers, D., Kenmerkend vmbo, mbo, havo en vwo : een overkoepelende publicatie van de onderzoeken onder leerlingen en ouders
  Hilversum : Hiteq, 2010. 64 p.
  Hiteq heeft in Nederland in de periode 2008-2010 drie grootschalige onderzoeken uitgevoerd onder leerlingen in het vmbo, het mbo en het havo/vwo en twee onderzoeken onder ouders van mbo-leerlingen en havo/vwo-leerlingen. In deze publicatie wordt een overkoepelend beeld gegeven van de resultaten uit het Hiteq-onderzoek. Aan de orde komt een selectie van onderwerpen uit de eerdere publicaties, aangevuld met vergelijkingen tussen de verschillende groepen leerlingen (vmbo - mbo - havo/vwo) en met de beschrijving van de generatie Einstein. De volgende onderwerpen worden behandeld: de manier waarop leerlingen willen leren; wat leerlingen belangrijk vinden bij docenten praktijkopleiders; hoe leerlingen keuzes maken voor (vervolg)opleidingen; het toekomstbeeld van leerlingen; wat ouders belangrijk vinden voor de toekomst van hun kind; het gebruik van internet; de maatschappelijke betrokkenheid van de leerlingen en het sociale netwerk van leerlingen en ouders. (B29447)
     
• Onderwijsraad, Een onderwijsprogramma met maatschappelijke voorhoedes : advies
  Den Haag : Onderwijsraad, 2010. 52 p.
  Onderwijsraad, nr. 20100287/918
  In dit advies betoogt de raad dat leden van plaatselijke, regionale en landelijke maatschappelijke voorhoedes meer dan nu hun betrokkenheid kunnen tonen bij het onderwijs. Het onderwijs kan deze steun goed gebruiken. Maatschappelijke voorhoedes kunnen voor het onderwijs een bijzondere rol spelen. Zij zijn vaak de smaakmakers van de lokale, regionale of landelijke gemeenschap. Hun inzet kan de eigenwaarde van het onderwijs verhogen en scholen ruggensteun geven in de veelheid aan taken die op hen afkomen. Leden van de plaatselijke en regionale maatschappelijke voorhoedes zijn op dit moment zeker bij het onderwijs betrokken, maar het aanbod is versnipperd en niet iedereen weet de weg naar het onderwijs makkelijk te vinden. Wat de raad voor ogen staat is dat elke school of opleiding op termijn een onderwijsprogramma met maatschappelijke voorhoedes opzet. Daardoor is het voor de maatschappelijke voorhoedes duidelijker waar zij bij scholen en opleidingen kunnen aankloppen en op welke manier zij hun betrokkenheid kunnen vormgeven. Om dit te bereiken is het van belang om het onderwijsprogramma met maatschappelijke voorhoedes landelijk en plaatselijk op de kaart te zetten. (B29444)
    
• Ritzen, J., A chance for European Universities : or: avoiding the looming university crisis in Europe
  Amsterdam : Amsterdam University Press, 2010. 224 p.
  De huidige onbalans – met een vrijwel constant aantal afgestudeerden in het Westen en steeds meer afgestudeerden in ontwikkelingslanden – zorgt voor nieuwe kansen én bedreigingen voor Europese universiteiten. Europa kan deze kansen benutten door het hoger onderwijs opnieuw uit te vinden, op basis van de lessen rond effectief onderwijs gericht op een internationale arbeidsmarkt en op de valorisatie van kennis, en het matchen en selecteren van studenten. Ritzen schetst drie noodzakelijke veranderingen om Europese universiteiten succesvoller te maken: denationalisering van de Bolognaverklaring, met de nadruk op Europese accreditatiekwaliteitscontrole; transformatie van de bureaucratische structuur van universiteiten naar innovatieve organisaties;| herverkaveling van de universitaire financiering door de overheidsbezuinigingen van de afgelopen decennia aan te vullen met particuliere financiële bronnen. (B29406)
    
• OECD, Improving Health and Social Cohesion through Education
  Parijs : OECD, 2010. 218 p.
  Het huidige wereldwijde beleidsklimaat onderstreept het belang van het beter aan de orde stellen van niet-economische dimensies van welzijn en sociale vooruitgang zoals gezondheid, sociale betrokkenheid, politiek belang en criminaliteit. Onderwijs speelt een belangrijke rol bij het creëren vooruitgang. Het meest resultaat wordt bereikt wanner gezin en samenleving meewerken. (B29204)
    
• Min. OC en W, Trends in beeld 2010 : zicht op onderwijs, cultuur en wetenschap
  Den Haag : Min. OCW, 2010. 120 p.
  Trends in Beeld is een nieuwe publicatie van het ministerie van OCW, waarmee wordt beoogd een overzichtelijke indruk en uitleg te presenteren van de kwaliteit en presentaties van onze onderwijs-, cultuur- en wetenschapsstelsels. Het document is opgebouwd rondom de belangrijkste doelen en functies van de onderwijs-, cultuur en wetenschapsstelsels die ook in de begroting herkenbaar zijn opgenomen. Voor onderwijs komt de kwalificatiefunctie ruim aan bod. Daarnaast is in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs, expliciet aandacht gegeven aan de socialisatiefunctie van het onderwijs. Op het gebied van cultuur worden de verscheidenheid, de spreiding en de kwaliteit van het cultuuraanbod besproken. Het wetenschapsdeel toont onder andere de kwaliteit van het belang van het Nederlands onderzoek en het belang van internationale samenwerking.
  Zie ook: http://www.trendsinbeeld.minocw.nl/
  Opvolger van: Bestel in Beeld, Kennis in kaart en de Nederlandse samenvatting van de OESO-publicatie 'Education at a Glance'. Bijlage bij de beleidsagenda in de begroting met een overzicht met de belangrijkste indicatoren en kengetallen van het onderwijsstelsel. (B29118)    
   
• Ver. van Toezichthouders in Onderwijsinstellingen, Toezicht & werkgeverschap : een handleiding hoe als toezichthouder in het onderwijs om te gaan met de werkgeversrol
  Zoetermeer : VTOI, 2010.
  Onlangs heeft het Kabinet door middel van regelgeving initiatief genomen de toezichttaak in alle sectoren binnen de onderwijswereld scherper, professioneler in te vullen. Een belangrijk initiatief, welk de onderwijsinstellingen zal helpen een volgende stap te maken op het terrein van 'good governance'. Dit boekje beoogt aan die volgende stap bij te dragen. Naast toezicht houden en het (uitvoerend) bestuur met raad terzijde staan, heeft de raad van toezicht de taak van het werkgever zijn van het bestuur. Haar misschien wel belangrijkste verantwoordelijkheid is het zorgdragen voor continuïteit van (goed) bestuur. Er wordt zo concreet mogelijk ingegaan op welke overwegingen een raad van toezicht kan maken en welke stappen zij kan nemen om op succesvolle en doordachte wijze tot werven, selecteren, evalueren, belonen, beoordelen en beëindigen van een werkrelatie met bestuurders te komen. (B29172)
  
  
• Verbond Sectorwerkgevers Overheid; Samenwerkende Centrales Overheidspersoneel; Min. BZK; Theeuwes, J. [et al.], De grote uittocht : negen essays over de arbeidsmarkt van de onderwijs- en overheidssectoren
  Den Haag : VSO, 2010. 287 p.
  Bevat de volgende hoofdstukken en bijdragen:
  Trends en uitdagingen voor de arbeidsmarkt: 1 Knelpunten op de arbeidsmarkt van de publieke sector /
  Jules Theeuwes en Arjan Heyma; 2 De Yenta-economie / Marc Vermeulen; 3 Dienstverlening op maat /
  Evert Pommer, John Stevens, Ria Bronneman-Helmers en Andries van den Broek.
  Oplossingsrichtingen: Productiviteit - sociale innovatie en arbeidsproductiviteit: 4 Sociale innovatie loont / Henk Volberda, Justin Jansen en Sebastiaan van Doorn; 5 Productiviteitsgroei als panacee? / Jos Blank.
  Oplossingsrichtingen: Participatie - loopbaanbeleid en inzetbaarheid: 6 Langer gezond werken: uitdagingen en noodzakelijke maatregelen / Lex Burdorf; 7 Aantrekkelijk Loopbaanbeleid / Beatrice van der Heijden; 8 Diversiteit: noodzaak en uitdaging / Anneke van Doorne-Huiskes; 9 Inzet van lager opgeleiden in de publieke sector / Joop Schippers (B29049)

• OECD, Educating teachers for diversity : meeting the challenge
  Parijs : OECD, 2010.
  De studentenpopulatie wordt steeds diverser? Worden leraren adequaat voorbereid en ondersteund om het meeste te halen uit hun studenten? Geglobaliseerde samenlevingen moeten leren om te profiteren van hun steeds diverser wordende bevolking. Docenten kunnen hier een belangrijke rol in spelen door de integratie van studenten met verschillende achtergronden, en hun academische en sociale prestaties aanmoedigen. Als de rollen en verantwoordelijkheden van docenten met hun leerlingen mee veranderen, moet de lerarenopleiding en de scholing van leraren zich ook ontwikkelen. Wat is de beste manier om dit te doen, en hoe kan het succes worden gemeten? Deze publicatie vat de belangrijkste onderzoeksresultaten samen. (B28920)
  
  
• SEO; Min. EZ; Kok, L.; Tempelman, C.; Werff, S. van der; Koopmans, C., ICT in zorg en onderwijs
  Amsterdam : SEO, 2010.
  SEO-rapport, nr. 2010-10
  Onderzoek naar het rendement van ICT-investeringen in zorg en onderwijs. Zowel de overheid als partijen in de zorg en het onderwijs investeren in ICT om de kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid te verbeteren. Om meer inzicht te krijgen in wat dat oplevert heeft SEO Economische Onderzoek in opdracht van het ministerie van EZ, 16 maatschappelijke kosten-batenanalyses uitgevoerd op case- en literatuurstudies over ICT-projecten in de zorg en in het onderwijs. Uit dit onderzoek blijkt dat ICT investeringen door de overheid in de zorg en het onderwijs die de communicatie tussen instellingen onderling of met de cliënt verbeteren, goed zijn voor het maatschappelijk rendement. Deze investeringen leiden namelijk tot minder reiskosten, een grotere kwaliteit van zorg en onderwijs, kortere doorlooptijden en het doelmatiger aanwenden van capaciteit. Bovendien kunnen door ICT-toepassingen nieuwe groepen worden bereikt die anders niet behandeld of geschoold zouden worden. De onderzochte projecten waarbij ICT als hulpmiddel in de klas wordt ingezet, leveren geen eenduidig positief maatschappelijk rendement op. Dit komt volgens de onderzoekers doordat deze investeringen niet leiden tot een fundamentele verandering van het proces van lesgeven. (B28800)
  
  
• St. Lezen en Schrijven, Cijfers en letters 2009
  Den Haag : St. Lezen en schrijven, 2010.
  Nu de basis is gelegd, is de aanpak van laaggeletterdheid in een volgende fase terecht gekomen. De stichting blijft zich inzetten om het noodzakelijke sneeuwbaleffect tot stand te brengen. Succesvolle projecten worden uitgebouwd en uitgerold en de stichting maakt zich hard voor het belang van lezen, schrijven en rekenen. (B28651)
  
  
• Min. Financiën, Productiviteit onderwijs : rapport brede heroverwegingen
  Den Haag : Min. Financiën, 2010.
  Brede heroverwegingen 6. De heroverweging met als thema "productiviteit onderwijs" betreft het realiseren van productiviteitsverbeteringen in de verschillende onderwijssectoren. Het onderwijs is een van de sectoren die in het verleden in het algemeen uitgezonderd is bij het taakstellend afromen van arbeids-productiviteitsstijgingen. In totaal zijn de uitgaven aan onderwijs (primair, voortgezet, beroeps- en volwasseneneducatie en onderwijsaanvullingen voor achterstands- en zorgleerlingen) in 2010 circa 20,4 miljard euro. (B28628)
  
  
• McKinsey & Company, Improving Dutch education
  Z.P. : McKinsey & Company, 2010.
  Bijlage 1 bij Heroverwegingsrapport 6 Productiviteit Onderwijs. (B28629)
  
  
• Min. Financiën, Overzicht wet- en regelgeving onderwijs
  Den Haag : Min. Financiën, 2010.
  Bijlage 2 bij Heroverwegingsrapport 6 Productiviteit Onderwijs. (B28630)
  
  
• OECD; Shewbridge, C.; Kim, M.; Wurzburg, G.; Hostens, G., OECD reviews of migrant education : Netherlands
  Parijs : OECD, 2010.
  OECD landenstudie over het onderwijs aan migranten. De OESO-review Migrant Education onderzocht drie aspecten van het onderwijs aan migranten: de toegankelijkheid, de deelname en de onderwijsprestaties. Bij de rapportage over Nederland is expliciet ook de vergelijking gemaakt met het onderwijs aan migranten in Duitsland en Vlaanderen. (B28489)
  
  
• Min. OC en W, Projectdirectie Voortijdig Schoolverlaten; Kraan, M. van der; Lenz Wei-Yun, A., VSV-atlas : totaaloverzicht Nederland. Aanval op schooluitval : resultaat convenantjaar 2007-2008
  Den Haag : Min. OC en W, 2009.
  Terugdringen van schooluitval is en blijft een prioriteit van dit kabinet. Het Min. van OC en W heeft samen met onderwijsinstellingen en gemeenten in het hele land afspraken gemaakt in de convenanten 'Aanval op schooluitval 2008-2011', om het aantal nieuwe voortijdige schoolverlaters terug te brengen tot maximaal 35.000 in 2012. Deze tweede editie van de VSV-atlas bevat de definitieve cijfers van schooljaar 2007-2008 en laat zien waar winst kan worden behaald en biedt handvatten om schooluitval verder aan te pakken. Naast deze publicatie is voor iedere RMC-regio en mbo-instelling afzonderlijk een uitgebreide analyse gemaakt. Deze informatie is te downloaden op http://www.aanvalopschooluitval.nl. Bevat als losse bijlage kaart 'Nieuwe voortijdig schoolverlaters, schooljaar 2007-2008.' (B28320)
  
  
• ROA; Meng, C.; Coenen, J.; Huijgen, T.; Ramaekers, G.; Thor, J. van, VMBO : tevredenheid en aansluiting met vervolgonderwijs
  Maastricht : ROA, 2009.
  ROA-R-2009/6
  Jaarlijks ontvangen ongeveer 100.000 jongeren een VMBO-diploma. Daarmee kan het VMBO-diploma als een eerste belangrijke mijlpaal in het Nederlandse onderwijsstelsel gezien worden. Het VMBO dient dan ook een stevige basis te bieden aan jongeren in hun verdere onderwijsloopbaan. Het voorliggende rapport VMBO: Tevredenheid en aansluiting met vervolgonderwijs, dat in het kader van het 10-jarig jubileum van het VMBO aangeboden wordt, laat de gediplomeerden van het VMBO aan het woord komen. Is men tevreden? Was de opleiding naar wens, hoe waren docenten en examens. Begeleiding en vervolgtraject? Hoe succesvol zijn gediplomeerden? (B28254)
  
  
• Education, Audiovisual and Culture Executive Agency; Eyrydice; Eurostat; Europese Cie, Key data on education in Europe 2009
  Brussel : EACEA, 2009.
  Publicatie met statistische gegevens en kwalitatieve informatie over de organisatie en het functioneren van de onderwijsstelsels in 31 Europese landen. De 121 indicatoren in de publicatie geven een algemeen beeld van de onderwijsstelsels en het onderwijsbeleid in heel Europa, van kleuteronderwijs tot het hoger onderwijs. De indicatoren hebben ook betrekking op horizontale vraagstukken zoals de demografische ontwikkeling, de financiering van het onderwijs, status van de leraar en van de opleiding, de autonomie van de school en kwaliteitsborging. (B28166)
  
  
• Waslander, S. ; Weide, M. van der, Politiek, pers en praktijk : over de context waarbinnen vo-scholen innoveren
  Utrecht : VO-Raad, 2009.
  Scholen werken niet in het luchtledige. Ze hebben te maken met wetten en regels, maar ook met moeilijk grijpbare en vaak impliciete maatschappelijke opvattingen over wat goed onderwijs is, wat belangrijk is en wat niet. De druk van buitenaf en de manier waarop scholen daarmee omgaan, zijn van grote invloed op het welslagen van onderwijsinnovaties. In dit onderzoek verkennen we de context waarin innoverende scholen werken. De dynamiek tussen politiek, pers en praktijk. (B28149)
  
  
• Min. OC&W, Maatschappelijke Innovatie Agenda Onderwijs
  Den Haag : Min OC&W, 2009.
  Het kabinet presenteert in deze Maatschappelijke Innovatie Agenda (MIA) een integrale visie op het onderwijs-innovatiebeleid. Naast informeren over bestaand en nieuw beleid wil het kabinet spelers in het onderwijsveld ook inspireren en enthousiasmeren om de uitdagingen in het onderwijsveld op innovatieve wijze op te pakken. (B28109)
  
  
• SCP; Herweijer, L., Making up the Gap : Migrant Education in the Netherlands
  Den Haag : SCP, 2009.
  SCP Publication 2009/9
  Een groeiend aantal jongeren in Nederland heeft een niet-westerse achtergrond. Educatie speelt een belangrijke rol in de integratie in de maatschappij. Dit rapport biedt een overzicht van de participatie in het onderwijs en de resultaten van jongeren met een niet-westerse achtergrond. Het onderzoekt in hoeverre zij de achterstand kunnen inhalen ten opzichte van autochtone Nederlandse jongeren. Tot slot komen het onderwijsbeleid voor allochtone jongeren en de resultaten van dat beleid aan de orde. (B28050)
  
  
• SEO; Hof, B.; Klaveren, C. van; Heyma, A.; Veen, I. van der; Min. OC en W, Maatschappelijke baten van het opheffen van onderwijsachterstanden : berekeningen op basis van kengetallen
  Amsterdam : SEO, 2009. 62 p.
  SEO-rapport, nr. 2009-05
  Hoewel onderwijsachterstandenbeleid over het algemeen van groot belang wordt geacht, is het onduidelijk hoe groot de baten voor de samenleving zijn van het opheffen van achterstanden van onderwijsprestaties. Dit rapport, geschreven in opdracht van het ministerie van OCW becijfert de baten van het opheffen van onderwijsachterstanden. De inschattingen van de baten zijn orde-van-grootte inschattingen, gebaseerd op bestaande literatuur en direct beschikbaar cijfermateriaal. De kernvraag van dit onderzoeksrapport luidt: stel dat achterstanden in onderwijsprestaties worden weggenomen, wat zijn daar dan de in geld uitgedrukte maatschappelijke baten van? (B27999)
  
  
• SCP; Vogels, R., Gelukkig voor de klas? : leraren voortgezet onderwijs over hun werk
  Den Haag : SCP, 2009. 206 p.
  SCP-publicatie, nr. 2009/10
  Deze publicatie laat leraren aan het woord over hun werk. Ruim 2700 leraren hebben achtergrondinformatie verstrekt en hun mening gegeven over hoe zij in hun werk staan en hoe zij tegen de omgeving waarin zij werken aankijken. De leraren gaan in op de motivatie voor hun beroepskeuze, de invulling die zij aan het docentschap geven, en op het werkplezier en de frustraties die zij ervaren. Ook de samenwerking met collega's en de verhouding met de schoolleiding komen aan bod, en leraren geven hun mening over de kwaliteit van het onderwijs in hun school. Leraren blijken redelijk tevreden met hun werk, al is er ook kritiek. De gegevens maken verder duidelijk dat de samenstelling van de beroepsgroep aan het veranderen is. De oudere generatie leraren maakt plaats voor een jongere generatie die anders is opgeleid, daarmee een andere bagage meeneemt naar de school en andere ideeën heeft over lesgeven. (B27965)
  
  
• Onderwijsraad, Stellig verbonden aan onderwijs : jaarboekje 2008
  Den Haag : Onderwijsraad, 2009.
  Terugblik aan de hand van actuele stellingen over onderwijs. En met name het thema school en maatschappij. Welke maatschappelijke taken moet het onderwijs op zich nemen? Er moet ook hulp van buitenaf komen. (B27794)
  
  
• Onderwijsraad, Stand van educatief Nederland 2009
  Den Haag : Onderwijsraad, 2009.
  Advies
  In dit advies schetst de Onderwijsraad de stand van zaken in het onderwijs. Hij doet dit aan de hand van een internationale vergelijking en een beschouwing van de ontwikkelingen in het onderwijs in de afgelopen vier jaar. Daarbij legt de raad verbindingen met de gevolgde beleidsstrategieën en met eerdere adviezen van de raad. Het advies bespreekt de volgende dimensies in het onderwijsbeleid: Publiek - privaat; Centraal - decentraal; Uniformiteit - differentiatie; Kwalificatie - socialisatie. De Onderwijsraad vindt dat maatschappelijke voorhoedes uit bedrijfsleven, politiek, sport en cultuur een grotere rol kunnen spelen in het onderwijs. Ook zou de discussie over wat leerlingen leren gevoerd moeten worden met alle docenten, ouders, leerlingen, vakgenoten en de branche. Dit leidt tot een grotere betrokkenheid van de maatschappij bij het onderwijs. Zie ook bijbehorende studie "Uitwijken en inbrengen" (B 27665) (B27664)
  
  
• Onderwijsraad; Sontag, L.; Siesling, M.; [et al.], Uitwijken en inbrengen
  Den Haag : Onderwijsraad, 2009.
  Studie
  De studie bestaat uit drie delen. De eerste bijdrage 'Uitwijken of invoegen?" van Linda Sontag e.a. (ITS) doet verslag van een onderzoek naar verschillende vormen van aanvullend en vervangend onderwijs. De tweede bijdrage "Private bijdragen in het publieke onderwijs" van Peter Eshuis e.a. (IOO) onderzoekt de publieke en private financieringsstromen in het onderwijs. De derde bijdrage "Zeven schoolvakken in historisch perspectief" van Jacqueline Kerkhoffs e.a. (SLO) gaat in op de veranderingen in de vakinhouden van zeven schoolvakken en hoe deze tot stand zijn gekomen. Studie behorende bij het advies "Stand van educatief Nederland 2009" (B 27664). (B27665)
  
  
• ROA, Zonder diploma : aanleiding, kansen en toekomstintenties
  Maastricht : ROA, 2009.
  ROA-R-2009/1
  Rapport over voortijdige schoolverlaters. Waarom verlaten jongeren voortijdig een opleiding? Wat gaan de jongeren doen direct nadat ze met de opleiding gestopt zijn? Hoe vergaat het de studiewisselaars in de nieuwe opleiding? Als ze naar de arbeidsmarkt gaan, hoe snel vinden ze werk? Hoe tevreden zijn voortijdige schoolverlaters met hun functie en hoe schatten zij hun carrièreperspectieven in? Hebben ze spijt van de (vrijwillige) keuze om voortijdig met de opleiding te stoppen? Denken ze aan een comeback in het onderwijs en indien ja, wat belemmert hen om met een opleiding te starten? Uit het onderzoek blijkt onder meer dat door goede studiekeuzebegeleiding het aantal voortijdige schoolverlaters zal afnemen. (B27663)
  
  
• Onderwijsraad, De bestuurlijke ontwikkeling van het Nederlandse onderwijs : waarborgen voor keuzevrijheid en legitimatie
  Den Haag : Onderwijsraad, 2008.
  Het advies gaat over de bestuurlijke ontwikkelingen in het onderwijs. Er is veel veranderd in de opzet van de besturen en de voorzieningen in het onderwijs. De bijbehorende bestuurlijke schaalvergroting heeft belangrijke positieve effecten op het onderwijs, maar draagt ook een aantal risico's in zich. Het is tijd dat de minister vanuit zijn verantwoordelijkheid beziet of al deze veranderingen geen afbreuk doen of gaan doen aan enkele wezenlijke aspecten van dit stelsel. (B27504)
  
  
• CPB; Jonk, A., Een nieuwe financieringssystematiek voor het Passend onderwijs : lessen uit de zorg en sociale zekerheid.
  Den Haag : CPB, 2009.
  CPB Notitie
  In december 2007 heeft de staatssecretaris van OCW het invoeringsplan Passend onderwijs aan de Tweede Kamer aangeboden. Kern van Passend onderwijs is dat voor elke zorgleerling de kansen op de beste ontwikkeling centraal staan, onder andere door stroomlijning van verschillende speciale voorzieningen in vorm van scholen voor speciaal (basis)onderwijs, scholen of afdelingen voor praktijkonderwijs en voor voortgezet speciaal onderwijs. Het doel van Passend onderwijs, dat in 2011 zal ingaan, is tweeledig: verbetering van de kwaliteit van zorgonderwijs en een einde aan de kostengroei die het gevolg is van de toename van het aantal zorgleerlingen. Om dit te bereiken overweegt OCW de invoering van een nieuw bekostigingssysteem, dat de huidige systemen op termijn vervangt. Hoofdvraag in dit onderzoek is: Welke lessen uit de (effecten van) invoering van verschillende financieringssystemen budgetteringssystemen in de zorg en sociale zekerheid zijn te trekken voor de financieringssystematiek van het Passend onderwijs? De overheid heeft de keuze uit verschillende financieringssystemen. In deze notitie staan drie van zulke systemen centraal: budgettering, vouchers (i.e. keuzevrijheid van de cliënt) en outputfinanciering. (B27496)
  
  
• Inspectie Werk en Inkomen, De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt : literatuurstudie
  Den Haag : IWI, 2008.
  N08/18
  Aansluitend bij de groeiende aandacht voor scholing, had de Inspectie Werk en Inkomen voor 2008 een onderzoek gepland onder de naam ‘Succesvolle samenwerking onderwijs – arbeidsmarkt’. Doel hiervan was om na te gaan op welke wijze en in hoeverre er wordt samengewerkt om een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te realiseren. Ter voorbereiding op het onderzoek is een korte literatuurstudie uitgevoerd. Naar aanleiding van de uitkomsten van deze literatuurstudie heeft de inspectie besloten het onderzoek geen doorgang te laten vinden in de voorgenomen vorm. Omdat de literatuurstudie wél veel waardevolle kennis heeft opgeleverd, doet de inspectie in deze nota verslag van de studie. (B27398)
  
  
• Kon. Ver. voor de Staathuishoudkunde; Gelauff, G.; Boot, A.; [et al.], Jaarboek 2007/2008
  Den Haag : SDU, 2008.
  In het jaarboek komen de volgende thema's aan bod: Kredietcrisis; Ontslagrecht; ABN AMRO; Onderwijs en economie; Mededinging. Onder het thema kredietcrisis zijn de volgende bijdragen opgenomen: Financiële stabiliteit: raakt de hypotheekcrisis in de VS de financiële stabiliteit?; Zwartepieten in de financiële markt; De macro-economie van de kredietcrisis; Tijd voor een gezonde recessie; Macro-economische stimulering lost de huidige crisis niet op. Het thema Ontslagrecht bevat de volgende bijdragen: De economie van de ontslagbescherming. Lessen voor Nederland; Ontslagrechtversoepeling mist doel; Het einde van de discussie over het ontslagrecht; Werknemers goedkoper ontslaan zal geen nieuwe banen opleveren; De schijnbescherming van het ontslagrecht; De maxima ontslagvergoeding ondoordacht. Rechtsgelijkheid; Oordeel ontslag hoort bij de rechter. Het thema ABN AMRO bevat de volgende bijdragen: Activistische aandeelhouders een zegen?; Hefbomen van het moderne financieringskapitalisme; Gedragstoezicht op hedgefondsen in Nederland; Bank oogst wat hij gezaaid heeft; Roofridder? Vuilnisman in krijtstreep; Weer is het een achterkamertjesdeal; Concurrentie op de Nederlandse bancaire markt. Het thema Onderwijs en economie bevat de volgende bijdragen: Zonde van de tijd> Leren in Nederland vanuit economisch perspectief; Excellentie voor productiviteit; Concurrentie leidt tot excellentie; Samenvatting eindrapport Parlementair Onderzoek Onderwijsvernieuwing; Kan Nederland onderwijs aan? Aan de informateur het antwoord; Reactie op; Kan Nederland het onderwijs aan?; Scholing alleen werkt niet. Thema 5 Mededing bevat de volgende bijdragen: Markten in beweging; Marktwerking: time-out of intensivering?; Brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal betreffende Onderzoek Marktwerkingsbeleid; Tien jaar mededingingswet: van 'Paradise Lost' naar 'Met recht Macht'; De welvaartseffecten van mededinging: wie profiteert?; 10 jaar NMa: en nu verder.... Tot slot bevat het jaarboek als Focus op de Tinbergenlezing 2008 de bijdrage: Competition, financial discipline and growth: niet-technische samenvatting. (B27227)
  
  
• SCP; Herweijer, L., Gestruikeld voor de start : de school verlaten zonder startkwalificatie
  Den Haag : SCP, 2008.
  Terugdringen van het voortijdig schoolverlaten staat hoog op de beleidsagenda van het onderwijs. Te veel jongeren vertrekken van school zonder startkwalificaties. Het kabinet wil het aantal in tien jaar met de helft verminderen. Welke vorderingen zijn gemaakt met de doelstellingen en wat zijn de knelpunten. Verder een overzicht van achtergronden van schoolverlaters. Een en ander ook afgezet tegen die van andere landen in de EU. (B27155)
  
  
• Cie Leraren; Min. OC en W, LeerKracht! : advies van de Commissie Leraren
  Den Haag : Min. OC en W, 2007.
  Nederland staat aan de vooravond van een dramatisch kwantitatief tekort aan kwalitatief goede leraren. Dit dubbele lerarenprobleem definieert het werkterrein van de Commissie Leraren, in mei 2007 door de minister van OCW ingesteld om te adviseren over deze fundamentele bedreiging van de toekomst van Nederland als kenniseconomie. De kern van het advies wordt gevormd door drie samenhangende categorieën aanbevelingen, waarmee de Commissie beoogt het leraarschap op termijn structureel te versterken: 1. Een betere beloning, 2. Een sterker beroep, 3. Een professionelere school. (B27110)
  
  
• Verdonck, Klooster en Associates; [et al.] , Onderwijsvernieuwing anders : het onderwijs aan zet
  Zoetermeer : Verdonck, Klooster & Associates, 2008.
  VKA kennisreeks
  Bevat de volgende artikelen en interviews: Visieartikel: 'De markt voor een leven lang leren' daagt het onderwijs uit te innoveren; Interview met Toine Maes (directeur stichting Kennisnet) en Fred Muller (rector magnificus Open Universiteit): Tweede leerweg noodzakelijk; Visieartikel: De urgentie van leermiddelenbeleid; Interview met Alexander Rinnooy Kan: De docenten zijn nu aan zet; Visieartikel: De docent als professional in de lerende school; Interview met Loek Hermans: Wat we nodig hebben zijn onderwijsbestuurders die denken als ondernemers. (B27054)
  
  
• SCP; Turkenburg, M., De school bestuurd : schoolbesturen over goed bestuur en de maatschappelijke opdracht van de school
  Den Haag : SCP, 2008.
  SCP-publicatie, nr. 2008/15
  De publicatie biedt een landelijk overzicht van de rolopvatting en taakvervulling van schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs. Aan die rol van schoolbesturen worden de laatste jaren meer, en ook andere eisen gesteld, bijvoorbeeld ten aanzien van transparantie van bestuur en publieke verantwoording. Het SCP heeft onderzocht hoe de besturen denken over de eigen rol en enkele actuele thema’s. Het rapport laat zien hoe schoolbesturen hun toenemende autonomie (zullen gaan) benutten en wat voor de besturen zelf criteria zijn voor goed bestuur. Zijn alle besturen voorbereid op deze verandering? Ten slotte gaat het rapport in op hoe ver volgens de schoolbesturen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid reikt en in welke mate ze oog hebben voor maatschappelijk gewenste doelen, de zogenoemde ‘maatschappelijke opdracht’. (B27033)
  
  
• Klarus, R.; [et al.], Wat is goed onderwijs? : bijdragen uit de onderwijssociologie
  Den Haag : Lemma, 2008.
  Bijdragen uit de onderwijssociologie, nr. 1
  In dit boek staan vragen centraal waarop vanuit een sociologische invalshoek antwoorden gegeven worden. Hoe verloopt de interactie in de klas tussen leerlingen en tussen leraren en leerlingen. Wat is er voor nodig om leerlingen te ondersteunen bij hun studiekeuze? Wat speelt er zich af in de wereld tussen school en thuis in de eigen jeugdculturen van leerlingen? Hoe komt het dat leerlingen met een niet-westerse culturele achtergrond meer moeite hebben met hun schoolloopbaan? Hoe wordt een goede aansluiting gevonden tussen onderwijs en arbeid? En niet de minst belangrijke vraag: levert het onderwijs een bijdrage aan het bestendigen of juist aan het verkleinen van sociale ongelijkheid? Bevat de volgende bijdragen: De schoolklas in (micro)sociologisch perspectief; Kiezen of gekozen worden?; Tussen school en gezin; Studiesucces van allochtone leerlingen en studenten; Beroepsonderwijs tussen ontplooiing en arbeidsmarkt; 'Het beroep van leraar'; Sociale ongelijkheid in het onderwijs. (B26996)
  
  
• CPB; Minne, B.; Steeg, M. van der; Webbink, D., Skill gaps in the EU : role for education and training policies
  Den Haag : CPB, 2008.
  CPB document, nr. 162
  De Europese Commissie wil dat Europa de sterkste economische regio in de wereld wordt. Onderwijs is belangrijk om dat doel te bereiken. Tekorten in kennis en vaardigheden staan een economische structuur in de weg die past bij de productiviteit van de meest concurrerende regio in de wereld. Dit rapport gaat in op de volgende vragen: Wat is een tekort aan kennis en vaardigheden?; Wat is de rol van onderwijsbeleid vergeleken met andere vormen van economisch beleid om kennistekorten te voorkomen? Welke oplossingsrichtingen van onderwijsbeleid zijn effectief om die tekorten te voorkomen? (B26851)
  
  
• Holl, A., De atlas van het onderwijs
  Noordhoff uitgevers, 2008.
  Speciale uitgave van de makers van de Bosatlas ter gelegenheid van de naamswijziging van Wolters-Noordhoff naar Noordhoff Uitgevers. De atlas gaat in op de geschiedenis van het bedrijf. Verder brengt de atlas de grote onderwijsrichtingen van Nederland in kaart, aangevuld met allerhande informatie over organisatie, personeel, leerlingen en leermiddelen. (B26817)
  
  
• Universiteit Utrecht; Bekkers, R.; Karr, L. B.; Versteegen, J.; Hehenkamp, J., Evaluatieonderzoek maatschappelijke stage
  Utrecht : Universiteit Utrecht, 2008.
  Verslag van een onderzoek naar de ervaringen met maatschappelijke stages van leerlingen op middelbare scholen in Nederland. 2491 leerlingen van 34 verschillende scholen vulden in de periode juni-november 2007 vragenlijsten in waarin hun stage-ervaringen, burgerschapswaarden, -competenties en –gedrag werden gemeten. Docenten en stagecoördinatoren gaven inzicht in de organisatie van de stage op de scholen. Daarnaast werden groepsinterviews en focusgroepen met 88 leerlingen op drie scholen gehouden. Het kwalitatieve onderzoek laat zien dat leerlingen op allerlei manieren betrokken zijn bij ‘de samenleving’, maar dat leerlingen hun betrokkenheid zelf niet altijd als zodanig herkennen. Op school krijgen reflectie en evaluatie over de maatschappelijke stage nog weinig aandacht. Leerlingen kijken over het algemeen positief terug op hun stage. Leerlingen die op stage zijn geweest scoren hoger op vele aspecten van burgerschap dan leerlingen van dezelfde school die niet op stage zijn geweest. De gevonden verschillen vormen nog geen direct bewijs dat maatschappelijke stages betere burgers opleveren. Nader onderzoek moet uitwijzen of de verschillen tussen leerlingen die wel en geen maatschappelijke stage hebben gedaan daadwerkelijk het gevolg zijn van stage-ervaringen, en indien dat het geval blijkt te zijn, of de effecten standhouden op de lange termijn. (B26636)
  
  
• OECD, Jobs for youth : Netherlands
  Parijs : OECD, 2008.
  Rapport over de overgang van school naar werk. Het rapport bevat een overzicht van de belangrijkste belemmeringen voor de werkgelegenheid voor jongeren, een beoordeling van de toereikendheid en de doeltreffendheid van de bestaande maatregelen ter verbetering van de overgang van school naar werk, en een set van aanbevelingen voor verdere maatregelen van de overheid en sociale partners. (B26506)
  
  
• Hirtt, N.; Nicaise, I.; Zutter, de D., De school van de ongelijkheid
  Berchem : EPO, 2007.
  Analyse van de sociale ongelijkheid in het voortgezet onderwijs in Vlaanderen, waardoor leerlingen uitvallen, met voorstellen om deze ongelijkheid op te heffen. Welke mechanismen zijn er verantwoordelijk voor dat de school de reproductie van ongelijkheden naar sociale en etnische afkomst in stand houdt? De auteurs proberen, met feiten en cijfers, enkele structurele en culturele wortels ervan bloot te leggen. Ze wijzen met name op de extreme concurrentie op de scholenmarkt, het overbenadrukken van instrumentele kennis tegenover kritische kennis, het misbruik van het buitengewoon onderwijs als sociale bezemwagen, de té vroege studieoriëntering van leerlingen, het zwakke integratiebeleid t.a.v. migranten. Maar de auteurs wijzen ook op concrete, haalbare stappen om er iets aan te doen. Ook principes voor de pedagogisch-didactische praktijk op klas- en schoolniveau worden daarbij besproken. (B26239)
  
  
• Berger, R., Ondernemend onderwijs : breng ondernemerschap in het onderwijs
  Amsterdam : Roland Berger, 2007.
  Het Nederlandse onderwijs staat momenteel sterk in de publieke belangstelling. Kennis moet ook worden toegepast door ondernemende mensen. Beschrijving van vier best-in-class voorbeelden uit binnen- en buitenland. De voorbeelden laten zien hoe het Nederlandse onderwijs ondernemerschapsvaardigheden beter zou kunnen stimuleren. Met concrete aanbevelingen. (B26384)
  
  
• Onderwijsraad, Sturen van vernieuwende onderwijspraktijken : verkenning
  Den Haag : Onderwijsraad, 2007.
  In deze verkenning beschrijft de raad voorbeelden van onderwijsvernieuwingen. Op basis van deze beschrijving doet de raad een aantal aanbevelingen. De verkenning neemt de drie klassieke functies van het onderwijs als uitgangspunt, namelijk: kwalificatie (kennis en vaardigheden), selectie (toewijzing naar een plaats in de samenleving) en socialisatie (burgerschap). Uit de verkenning blijkt dat veel scholen en instellingen de budgetten voor innovatie in het onderwijs uitstekend in zetten voor het versterken van de kwalificatie- en selectiefunctie. Vernieuwing die gericht is op versterking van de socialisatiefunctie komt veelal op initiatief van andere partijen tot stand. De Onderwijsraad vindt het belangrijk dat de aandacht voor de diverse functies in balans is. (B26337)
  
  
• EIM; Bal, J.; Bruins, A.; Jonge, J. de; Tan, S.; Wennekers, S.; Verheul; Erasmus Universiteit, Ondernemerschap in het primair en voortgezet onderwijs
  Zoetermeer : EIM, 2007.
  Binnen het primair en het voortgezet onderwijs beginnen sommige scholen zich te manifesteren als een 'ondernemende school'. Zo'n school bevordert innovatief gedrag en een ondernemende houding bij haar leerlingen. De leraren vertonen er ondernemend voorbeeldgedrag, staan open voor initiatief en hanteren een vernieuwende didactiek. Uit onderzoek van onderzoeksbureau EIM en de Erasmus Universiteit Rotterdam blijkt dat twee factoren cruciaal zijn voor een ondernemende school, namelijk: enthousisaste leraren met kennis van ondernemerschapsonderwijs, en geschikt en makkelijk toegankelijk lesmateriaal. (B26162)
  
  
• Onderwijsraad, Leraarschap is eigenaarschap
  Den Haag : Onderwijsraad, 2007.
  De Onderwijsraad doet in dit advies aanbevelingen over de positie van de leraar in het Nederlandse onderwijs. Het advies laat zien dat de leraar/docent meer is dan alleen een werknemer. Hij is tegelijkertijd een professionele beroepsbeoefenaar die deskundig is op zijn vakgebied, die weet wat goed onderwijzen is en die dat besef van eigenaarschap ook uitdraagt. (B26121)
  
  
• VROM-raad; Onderwijsraad, Leerwerklandschappen : inspiratie voor leren en werken in een wervende omgeving
  Den Haag : VROM-raad/Onderwijsraad, 2007.
  Advies, nr. 063
  In Nederland zijn op het terrein van menging van leren en werken interessante ontwikkelingen gaande die leiden tot leerwerklandschappen. Dit zijn gebieden waarin onderwijs- en werkfuncties in samenhang worden ontwikkeld. Er is tot nu toe nauwelijks onderzoek verricht naar kansen en bedreigingen die de ontwikkeling van deze landschappen met zich meebrengt. Het thema is een belangwekkend onderwerp dat advisering verdient. De centrale thematiek is hoe 'het leren' kan worden georganiseerd in het nieuwe stedelijke landschap en in ruimtelijke programma's. (B26115)
  
  
• SEO; Berkhout, E. E.; Berkhout, P. H. G.; Smits, F.; Elsevier, Studie en werk 2007
  Amsterdam : SEO, 2007.
  SEO-rapport nr. 989
  Onderzoek naar de arbeidsmarktpositie van pas afgestudeerde hogeropgeleiden. Centraal in het onderzoek staat de vraag met welke studie afgestudeerden uit het hoger onderwijs op dit moment de beste papieren hebben op de arbeidsmarkt. Er wordt onder meer gekeken naar de zoekduur naar een passende baan, het salaris, de baanzekerheid, het vertrouwen van alumni in hun kansen op de arbeidsmarkt en de door hen gebruikte zoekkanalen. De bijlagen bevatten specifieke tabellen voor hbo en wo. (B26106)
  
  
• Onderwijsraad, Versteviging van kennis in het onderwijs II
  Den Haag : Onderwijsraad, 2007.
  Advies, Nr. 20070222/907
  In dit advies gaat de Onderwijsraad na of en in hoeverre de eerdere voorlopige aanbevelingen uit de gelijknamige verkenning aanpassing behoeven. Enkele aanbevelingen uit de verkenning blijven na consultatie van de onderwijssector onveranderd staan Op een aantal punten worden de aanbevelingen aangescherpt. De raad herhaalt in dit advies zijn pleidooi om leerstandaarden in te voeren voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Om de aansluiting met het hoger onderwijs te verbeteren dienen ten eerste de eisen voor de examens Nederlands, Engels en wiskunde aangescherpt te worden voor havo en vwo. Daarnaast vindt de Onderwijsraad het belangrijk dat alle betrokken sectoren samen een afspraak over het aanvangsniveau voor het hoger onderwijs maken. (B26101)
  
  
• CBS, De Nederlandse economie 2006
  Voorburg : CBS, 2007.
  Met De Nederlandse economie geeft het Centraal Bureau voor de Statistiek ieder jaar een breed, samenhangend en diepgaand overzicht van de belangrijkste economische ontwikkelingen in Nederland. De actuele uitkomsten van de Nationale rekeningen staan in deze publicatie centraal. Niet alleen de productie en de inkomensverdeling maar ook de arbeidsmarkt, de huishoudens, de bedrijven, de financiering, het milieu en de overheid komen daarbij aan de orde. In deze editie van De Nederlandse economie zijn onder meer de economische prestaties van Nederland vergeleken met die van andere EU-landen, de Verenigde Staten en Japan. Ook bevat deze editie enkele artikelen die ingaan op de distributiefunctie van Nederland, toerisme en recreatie, arbeidsparticipatie en overheidsfinanciën. In het laatste hoofdstuk ten slotte wordt nader ingegaan op het toenemende belang van hoogopgeleiden in onze kenniseconomie. De onderwijsuitgaven zijn geanalyseerd en aan ieder diploma is een prijskaartje gehangen. (B26103)
  
  
• OECD, Understandig the social outcomes of learning
  Parijs : OECD, 2007.
  Onderwijs is vitaal voor economisch succes, zowel op nationaal als individueel niveau. Aandacht voor gezondheid, burgerlijke en sociale betrokkenheid. Over het algemeen zijn beter opgeleidde mensen gezonder en nemen meer deel aan burgerlijke activiteiten. Met resultaten uit diverse landen. (B26064)
  
  
• OECD; CERI, Understanding the brain : the birth of a learning science
  Parijs : OECD, 2007.
  Nieuwe inzichten over het leren. Het boek brengt bestaande en ontwikkelende bevindingen samen van cognitieve- en hersenwetenschap. De ontwikkeling van de hersenen in verschillende stadia en inzichten in het slecht functioneren bij dislexie en Alzheimer. (B25975)
  
  
• Keeley, B.; OECD, Human capital : how what you know shapes your life
  Parijs : OECD, 2007.
  OECD Insights
  De wereldeconomie verandert. De globalisering betekent dat banen van land naar land verhuizen, terwijl computers en geavanceerde communicatietechnieken zorgen voor een andere manier van werken en voor ander soort werk. Vandaag de dag groeit snel de waarde van bekwaam, complex en creatief werk. Dientengevolge baseert het economische succes voor landen en voor individuen zich meer en meer op menselijk kapitaal - onze kennis, geleerde vaardigheden, talenten en capaciteiten. Hoe kan de maatschappij zorgen voor een groter menselijk kapitaal en dat iedereen het onderwijs krijgt wat ze nodig heeft, in elk stadium van het leven? De publicatie gaat op deze vragen in. De publicatie is gebaseerd op onderzoeken en analyses van de 30 lidstaten van de OECD. Het verklaart het toenemend belang van menselijk kapitaal voor individuen en maatschappij om om te kunnen gaan met sociale en economische veranderingen. Verder kijkt de publicatie naar successen en falen van landen waar het gaat om levenslang leren. (B25584)
  
  
• Lisbon Council, The; Accenture, Skills for the future
  Brussel : The Lisbon Council, 2007.
  Het rapport onderzoekt de noodzaak van het samenwerken van overheid, bedrijfsleven en individuen om zo vaardigheden en menselijk kapitaal te ontwikkelen dat Europa nodig heeft om uit te blinken in een snel veranderende wereldeconomie. Het rapport presenteert tevens een kenniseconomie-index die aangeeft in hoeverre landen zijn voorbereid op de kenniseconomie. (B25548)
  
  
• Leune, J. M. G., Verstandig onderwijsbeleid : rede, op 2 februari 2007 in verkorte vorm uitgesproken ter gelegenheid van zijn afscheid als hoogleraar Empirische Sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam
  Antwerpen : Garant, 2007.
  In zijn afscheidsrede 'Verstandig onderwijsbeleid' signaleert hoogleraar Empirische Sociologie prof.dr. Han Leune vele inconsistenties en paradoxen in het Nederlandse onderwijsbeleid in de periode 1967-2006. Het was voor de rijksoverheid meestal niet eenvoudig om een rationele, consistente beleidskoers te varen. Dit blijkt onder meer uit het gevoerde beleid met betrekking tot de kwaliteit en de effectiviteit van het onderwijs, het toezicht op het onderwijs, het leraarschap, de bekostiging van vooral het hoger onderwijs en de opzet van de stelsels van voortgezet en hoger onderwijs. De scheidend hoogleraar buigt zich over de vraag hoe het komt dat de rijksoverheid moeite heeft om op onderwijsterrein een rationele beleidskoers te varen. Hij wijst op de spanning tussen politieke en wetenschappelijke rationaliteit en op het uiterst complexe karakter van het onderwijsbestel als object van besturing. Tal van kenmerken van dit bestel maken het lastig om een koers te varen die stoelt op rationele overwegingen. Dat geldt vooral voor de enorme omvang van de onderwijssector, de gefragmenteerde interne structuur, het tegelijk willen verwezenlijken van uiteenlopende doelstellingen, het opereren van diverse beleidsactoren op verschillende beleidsniveaus, de voortdurende dynamiek en de druk die op beleidsvoerders wordt uitgeoefend door pressiegroepen van binnen en buiten het bestel. Leune doet enkele suggesties om het rationaliteitsgehalte van het beleid te verbeteren. Zo pleit hij er voor om bij de benoeming en bevordering van topambtenaren een zwaarder gewicht toe te kennen aan onderwijsinhoudelijke deskundigheid. (B25514)
  
  
• IVA Beleidsonderzoek en Advies; [et bal.], Oplossingen voor kennisdeficiënties
  Tilburg : IVA, 2006.
  De minister van OCW heeft de Onderwijsraad gevraagd te adviseren over de maatschappelijke discussie over kennisoverdracht en de positie van kennis ten opzichte van vaardigheden in het onderwijs. Moet het onderwijs de positie van kennis ten opzichte van vaardigheden herwaarderen? Moet er een nieuw evenwicht komen tussen kennis en vaardigheden in het onderwijs? Daarnaast wil de Onderwijsraad inzicht krijgen in voorbeelden van kennisherwaardering in het onderwijs. Hiertoe heeft de Onderwijsraad een aantal casussen laten onderzoeken in PO, VP, BVE, HBO en WO (kwalitatief onderzoek). Een casus is een voorbeeld van een geconstateerde kennisdeficiëntie binnen een sector die door middel van een gerichte aanpak wordt opgelost (kennisherwaardering) door een of meerdere partijen. In dit rapport wordt verslag gedaan van negen onderzochte casussen. Het betreft vrijwel allemaal voorbeelden van kennisreparatie die door de sector zijn geïnitieerd. Bijlage bij: Versteviging van kennis in het onderwijs : verkenning (B25367)
  
  
• Onderwijsraad, Versteviging van kennis in het onderwijs : verkenning
  Den Haag : Onderwijsraad, 2006.
  Onderwijsraad, nr. 20060392/871
  In deze verkenning gaat de Onderwijsraad nader in op de vraag naar een vermeende daling van het kennisniveau in het onderwijs. De raad geeft aan dat in verschillende onderwijssectoren en opleidingen de rol van kennis versteviging behoeft. Niet alleen dreigen mensen met onvoldoende kennis verder achter te blijven, ook de hoger opgeleiden verliezen door onvoldoende kennis terrein. De raad formuleert vijf aanbevelingen om de kennis in het onderwijs te verstevigen: Benut beter de informatie over behaalde kennisniveaus; Zet reparatieprogramma's op voor met name Nederlands en wiskunde; Verbeter de systematiek van het vastleggen van onderwijsinhouden; Breng onderwijsinhoud niet in gevaar bij procesvernieuwingen; Behoud en versterk het kennisniveau van leraren. Zie ook de IVA-studie B 25367 Oplossingen voor kennisdeficiënties (B25368)
  
  
• OECD, Starting strong II : early childhood education and care
  Parijs : OECD, 2006.
  Economische ontwikkelingen en snelle sociale verandering hebben familiepatronen aanzienlijk veranderd. In dit overzicht wordt de aanpak van kinderzorg en -onderwijs in 20 OECD-landen beschreven alsmede de factoren, die op sociaal, economisch, conceptueel- en onderzoeksgebied het beleid gericht op jonge kinderen beïnvloeden. Dit deel beschrijft de vooruitgang die gemaakt is sinds 2001 (B 19479). Met landenoverzichten. (B25331)
  
  
• RWI; [et al.], Talent ontwikkelen, talent benutten : een gezamenlijke aanpak van het kennistekort
  Den Haag : RWI, 2006.
  Manifest van RWI, VSNU, HBO-raad, MBO-raad en VO-raad om gezamenlijk het dreigende kennistekort en de aansluitingsproblemen tussen onderwijs en arbeidsmarkt te gaan aanpakken. Het manifest is een initiatief van de RWI en de HBO-raad, als vervolg op hun gezamenlijke analyse ‘Kennistekort in Nederland’ (B 24771) van mei 2006. Doel van het manifest is om kennistekorten op de arbeidsmarkt zoveel mogelijk te voorkomen. Dit kan door elk talent maximaal te ontwikkelen en toptalent extra te stimuleren. Voorwaarde hiervoor is een kwaliteitsverbetering in het onderwijs. Verder willen de ondertekenaars de mogelijkheden en wensen van (beroeps)onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar gaan afstemmen. Dit vooral met als doel de knelpunten in de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt zo veel mogelijk op te lossen. (B25292)
  
  
• SCP; Vogels, R.; Bronneman-Helmers, R., Wie werken er in het onderwijs? : op zoek naar het eigene van de onderwijsprofessional
  Den Haag : SCP, 2006.
  Het rapport geeft een beeld van de leraren in het Nederlandse onderwijs. Er wordt ingegaan op de omvang en samenstelling van de beroepsgroep, hun motivatie voor de keuze van het vak, alsook op hun maatschappelijke opvattingen. Een vergelijking met professionals in andere sectoren brengt het 'eigene' van de onderwijsprofessional in beeld. Het rapport is een eerste publicatie in een lijn van onderzoek naar de beroepsopvattingen van leraren in het voortgezet onderwijs. In het rapport wordt geconcludeerd dat het gemiddelde opleidingsniveau van het onderwijsgevende personeel daalt. (B25139)
  
  
• CPB; Cornet, M.; Huizinga, F.; Minne, B.; Webbink, D., Kansrijk kennisbeleid
  Den Haag : CPB, 2006.
  CPB document, nr. 124
  Kan extra overheidsbeleid op het terrein van onderwijs, onderzoek en innovatie de welvaart in Nederland verhogen? Dit rapport bespreekt enkele kansrijke en minder kansrijke kennisbeleidsopties en enkele opties waarvan het welvaartseffect onbekend is. Op het terrein van het onderwijs is het verhogen van de kwaliteit van leraren en het uitbreiden van voor- en vroegschoolse educatie voor risicoleerlingen kansrijk. Extra fiscale steun voor startende innovatoren is een kansrijke beleidsoptie om innovatie te bevorderen. Een effectieve stimulans voor de wetenschap is om de bekostiging van onderzoek aan universiteiten, de zogenoemde eerste geldstroom, sterker afhankelijk te maken van onderzoeksprestaties. (B24976)
  
• OECD, Are students ready for a technology-rich world? : what Pisa studies tell us
  Parijs : OECD, 2005. 138 p.
  Rapport over de toegang tot ict in het onderwijs en het ict gebruik door studenten. Er wordt onder meer ingegaan op vragen als: Is er voor studenten voldoende toegang tot computers?; Hoe gebruiken studenten ict en wat is hun houding ten opzichte van ict?; Wat zijn de gevolgen voor het onderwijsbeleid? (B24789)
  
  
• HBO-Raad; RWI, Kennistekort in Nederland : stagnerend opleidingsniveau belemmering voor arbeidsmarkt
  Den Haag : HBO-Raad, 2006. 38 p.
  Onderzoek van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) en de HBO-raad naar het opleidingsniveau van de Nederlandse bevolking. In het onderzoek staat de vraag centraal of er sprake is van een dreigend kennistekort. Uit het onderzoek blijkt dat de vraag naar hoger opgeleiden groeit in Nederland harder groeit dan het aanbod. Op de arbeidsmarkt voor hoger opgeleiden ontstaat in 2007 een evenwicht, dat daarna snel overgaat in een tekort. In 2010 zijn er naar verwachting per saldo 75.000 hoger opgeleiden te weinig om aan de vraag te kunnen voldoen. Dat brengt risico’s met zich mee voor de sociaal economische ontwikkeling. De knelpunten doen zich vooral voor op hbo-niveau en de hogere mbo-niveau’s (3 en 4). Wat betreft het aandeel hoger opgeleiden in de bevolking verliest Nederland in internationaal verband snel terrein. In tweederde van de OESO-landen groeit het aantal hoger opgeleiden sneller dan in Nederland. (B24771)
  
  
• Moolen, T. van der; School voor de Toekomst, De J4-strategie : just in time - just enough - just for you - just satisfaction
  's-Hertogenbosch : School voor de Toekomst, 2006.
  Visie op de organisatie en inrichting van het onderwijs. De publicatie schetst een geheel nieuwe strategie die vanuit de behoeften van de samenleving effectief geïndividualiseerd onderwijs voorstaat. Het boek laat zien hoe onderwijs structureel anders te organiseren en uit te voeren: van aanbodgestuurd naar vraaggestuurd, van lesgeven naar het faciliteren van leerprocessen. (B24650)
  
  
• Sleicher, A.; Lisbon Council, The economics of knowledge : why education is key for Europe’s success
  Brussel : Lisbon Council, 2006. 16 p.
  Rapport van OECD-onderzoeker Schleicher over de onderwijskloof tussen Europa enerzijds en Amerika en Azië anderzijds. De Europese onderwijsstelsels leveren minder en kwalitatief vaak lager afgestudeerden af dan in Noord-Amerika en Azië. Daarnaast is het onderwijs in Europa meestal onvoldoende open voor alle lagen van de bevolking. Met name Duitsland en Frankrijk scoren slecht op de OECD-ranglijst. China en India daarentegen weten steeds sneller beter opgeleide mensen te leveren zonder dat het veel geld kost. Als voorbeeld hoe het beter kan in Europa wordt Finland genoemd, en in Azië springt Zuid-Korea eruit. In deze landen krijgen investeringen in onderwijs en scholing prioriteit. (B24619)
  
  
• Onderwijsraad, Een vlechtwerk van opvang en onderwijs : hoe kan opvang voor kinderen van vier tot twaalf jaar georganiseerd worden vanuit scholen?
  Den Haag : Onderwijsraad, 2006. 78 p.
  De raad onderzoekt in dit advies hoe de motie Van Aartsen-Bos nader uitgewerkt kan worden. Deze motie wil dat alle ouders de mogelijkheid krijgen om de school van hun kind te verzoeken voor- en
  naschoolse opvang te regelen. Het advies gaat allereerst in op de maatschappelijke context waarin de motie moet worden geplaatst. Vervolgens wordt een kort overzicht geboden van de huidige voor- en naschoolse voorzieningen voor zorg en educatie, en wordt ingegaan op de ontwikkeling van de brede school in relatie tot de mogelijkheden voor de voor- en naschoolse opvang. Voor het organiseren van opvang door scholen komt de raad met vier modellen. In het advies worden deze modellen beschreven en wordt het ontwikkelings- en invoeringstraject van deze modellen besproken. (B24592)
  
  
• MKB Nederland; Bve Raad; Colo, Convenant & actieplan
  Delft : MKB Nederland, 2006. 9 p.
  Actieplan voor leerbanen bij het midden- en kleinbedrijf van werkgeversorganisatie MKB Nederland, de BVe Raad (koepel voor het middelbaar beroepsonderwijs) en Colo, de koepel voor kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven. Het actieplan heeft een looptijd van vier jaar en bevat verder onder meer de volgende speerpunten: Werkenden en werkzoekenden worden door middel van maatwerktrajecten geschoold naar hogere diplomaniveaus; De kenniscentra garanderen voldoende leerwerkplekken en stages voor leerlingen, werkenden en werkzoekenden; Zij-instroom van vakmensen vanuit het bedrijfsleven om een toekomstig lerarentekort in het mbo te voorkomen. (B24587)
  
  
• Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt, Onderwijsmarkt in beeld : jaarboek 2005
  Den Haag : SBO, 2006.
  Het jaarboek bevat statistische gegevens over de werkgelegenheid en sociale zekerheid in alle onderwijssectoren. Allereerst zijn cijfers opgenomen over het personeelsbestand en het gebruik van socialezekerheidsvoorzieningen in het onderwijs in zijn geheel. Daarna volgen in vijf hoofdstukken gegevens over dezelfde aspecten per onderwijssector, aangevuld met informatie over vacatures, aantallen instellingen en besturen. Het gaat daarbij om de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs. Na de onderwijssectoren wordt aandacht geschonken aan de samenstelling van de aanbodzijde van het personeel vanuit de opleidingen en de ramingen voor toekomstige studentenaantallen. Het jaarboek sluit af met de ontwikkeling in de salarissen van het onderwijspersoneel sinds 1989, inclusief de meest recente CAO-afspraken. (B24503)
  
  
• SCP; Turkenburg, M., Grenzen aan de maatschappelijke opdracht van de school : een verkenning
  Den Haag : SCP, 2005. 139 p.
  Rapport over de maatschappelijke taken en functie van scholen. (B24419)
  
  
• OECD: UNESCO, Education trends in perspective : analysis of the world education indicators : 2005 edition
  Parijs OECD, 2005.
  Gezamenlijke uitgave van de OECD en Unesco. Het rapport onderzoekt een aantal onderwijsindicatoren op internationale schaal in het kader van het gezamenlijke World Education Indicators (WEI) programma van beide organisaties. Het bespreekt de onderwijssituatie in 19 landen met een gemiddeld inkomen die samen 50 procent van de wereldbevolking vormen. De onderwijstrends in deze landen worden vergelegen met die van de OECD-landen. (B24260)
  
  
• AWT, Tijd voor een opKIQer! : méér investeren in onderwijs en onderzoek
  Den Haag : AWT, 2005.
  AWT-advies, nr. 67
  De AWT signaleert dat we in internationale vergelijkingen van concurrentiekracht en prestaties zijn afgezakt van de kopgroep naar het peloton: losing momentum. Dit heeft zijn spiegelbeeld aan de inputkant. Ook met investeringen in kennis en innovatie blijft Nederland duidelijk achter bij de landen waarmee wij ons graag vergelijken. Zowel de publieke als de private uitgaven investeringen in onderzoek als percentage van ons BBP dalen, terwijl andere landen juist een inhaalslag maken. Onze publieke en private investeringen in onderwijs en onderzoek moeten omhoog. Dat staat voor de AWT als een paal boven water. De AWT doet in dit advies aanbevelingen om te bevorderen dat we gezamenlijk meer wíllen investeren in onderwijs en onderzoek, en het dan ook dóen. Hij concentreert zijn aanbevelingen op vijf aspecten: visie, strategie, vertrouwen, betrokkenheid en volharding. (B24208)
  
  
• Onderwijsraad, Variëteit in schaal : keuzevrijheid, sociale samenhang en draagvlak bij grote onderwijsorganisaties
  Den Haag : Onderwijsraad, 2005.
  Advies, nr. 20050300/833
  In het advies gaat de raad in op de effecten van schaalvergroting en de vraag of het nodig is de schaal te beheersen. De raad is van mening dat ouders, leerlingen en studenten een zo groot mogelijke keuzevrijheid moeten hebben. Om een ongewenste beperking van die keuzevrijheid te voorkomen, stelt de raad voor dat de minister in de toekomst voorgenomen fusies moet gaan toetsen. Verder wordt er in het advies ingegaan op de effecten van schaalvergroting op bijvoorbeeld sociale cohesie en het ervaren van een gevoel van veiligheid. (B24177)
  
  
• Onderwijsraad; Baarda, R.; Smets, P., Groot groeien in het onderwijs
  Den Haag : Onderwijsraad, 2005.
  Studie, nr. 20050273/833
  Teneinde meer zicht te krijgen op het onderwerp fuseren in het onderwijs, wordt in dit onderzoek nagegaan waarom instellingen fuseren en welke effecten dat heeft gehad op het onderwijs. Voor deze verkenning is voor alle onderwijssectoren een case beschreven. Dat betekent dat er cases zijn gekozen binnen het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs. (B24178)
  
  
• Europese Cie ; [et al.], Quality and efficiency in education
  Brussel : Europese Cie, 2004.
  European economy, Special report, no. 3/2004
  Onderwijs en opleidingsbeleid in Europa hebben groeiende aandacht gekregen op nationaal en internationaal niveau, van zowel economisten als arbeidsmarkt specialisten. Verschillende redenen hebben geleid tot het verzoek van EU-leiders om jaarlijkse investeringen substantieel te verhogen. Daarom is er een workshop gehouden in mei 2004 met het doel een goed overzicht te geven van kwaliteit en efficiency. (B23999)
  
  
• Hoof, J. van; [et al.], Arbeid, onderwijs en sociale ongelijkheid in de 21ste eeuw
  Amsterdam : Boom, 2004.
  Aan het begin van de 21ste eeuw lijkt het thema sociale ongelijkheid in onderzoek en beleid een beetje op zijn retour. Dat is, zo blijkt uit dit boek, niet het gevolg van het feit dat de ongelijkheid op de arbeidsmarkt in de laatste decennia minder is geworden. Met name de inkomensverschillen zijn in die periode juist gegroeid. De flexibilisering van de arbeidsverhoudingen brengt voor jongeren, die met hoge verwachtingen de arbeidsmarkt betreden, nieuwe kansen, maar ook nieuwe risico's met zich mee die zoals altijd ongelijk verdeeld zijn. Ook de tweede generatie allochtonen wordt nog steeds geconfronteerd met hardnekkige achterstanden. De invloed van het onderwijs, het favoriete onderwerp van beleid ter verkleining van verschillen, blijkt minder doorslaggevend dan vaak wordt aangenomen. Dergelijke ontwikkelingen worden in dit boek aan de hand van recent onderzoek belicht en in een breder verband geplaatst. Daarbij komt ook de veranderende rol van de overheid aan de orde. Bevat de volgende bijdragen: Alles voor de winnaar / P. de Beer; Transitiepatronen en arbeidswaarden van jongeren in Europees perspectief / M. du Bois-Reymond; Aan- en uitsluiting van migranten op de Nederlandse arbeidsmarkt / J. Dronkers; Nieuwe risico's en oude arrangementen / R. van der Veen; Arbeid, onderwijs & ongelijkheid in een postfordisch bestel - een slotbeschouwing / J. van Hoof & W. van Noort. De publicatie is het product van het symposium dat ter gelegenheid van het afscheid van Jaques van Hoof als hoogleraar sociologie aan de Universiteit Leiden op 21 april 2004 werd georganiseerd. (B23689)
  
  
• Wiardi Beckman St.; Karsten, S.; Meijnen, W., Leergeld : sociaal-democratische onderwijspolitiek in een tijd van nieuwe verschillen
  Amsterdam : Mets & Schilt, 2005. 156 p.
  De publicatie biedt een terugblik op de socialistische onderwijstraditie. De afgelopen dertig jaar, de periode dat sociaal-democraten een belangrijk stempel op de onderwijspolitiek hebben gedrukt, worden kritisch onder de loep genomen. Die periode was niet altijd even succesvol. Het is hoog tijd voor een herbezinning. Het onderwijs wordt geconfronteerd met nieuwe sociale en culturele verschillen. Om politieke idealen als gelijkheid en solidariteit te realiseren, is een andere aanpak nodig. Karsten en Meijnen ontvouwen een toekomstbeeld van het onderwijs dat met de nieuwe verschillen rekening houdt en waarin bestrijding van achterstanden en het bevorderen van integratie een centrale plaats innemen. Vragen die in de publicatie aan de orde komen zijn: Hoe kunnen achterstanden in het onderwijs het best worden bestreden? Wat is nodig om segregatie tegen te gaan? Welke rol moet de school spelen bij het overbrengen van normen en waarden? Hoe kan het beroepsonderwijs een sterkere plaats krijgen in de samenleving? (B23612)
  
  
• Onderwijsraad, De stand van educatief Nederland
  Den Haag : Onderwijsraad, 2005.
  Advies, nr. 20040376/754
  De Onderwijsraad maakt aan het einde van de zittingsperiode 2001-2004 de balans op. Wat zijn de sterke punten van het Nederlandse onderwijs? Waar zijn verbeteringen mogelijk? In dit advies bouwt de raad voort op verschillende rapporten, waaronder Education at a Glance met de internationale onderwijsindicatoren van de OESO en het jaarlijkse Onderwijsverslag van de Inspectie van het Onderwijs. Via een internationaal en historisch vergelijkende aanpak verbindt de raad de opbrengsten van deze en andere rapporten met elkaar en met het onderwijsbeleid. Het advies bestaat uit een systematisch vergelijkend hoofdstuk, een thematisch verdiepend hoofdstuk en een reflecterend en adviserend hoofdstuk. Het vergelijkende hoofdstuk beschrijft kenmerken van de input in het onderwijs, van het proces en van de opbrengsten. Het thematisch verdiepende hoofdstuk, zoomt in op vier beleidsstrategieën die typerend zijn voor het Nederlandse onderwijsbeleid: publieke bekostiging, deregulering, uniformering van het onderwijsaanbod en kwalificering. Bij elk van de strategieën komt ook de tegenhanger aan bod: private bekostiging, centrale regelgeving, differentiatie en socialisatie. In het slothoofdstuk trekt de raad conclusies over de plus- en minpunten van educatief Nederland en formuleert hij vier adviezen. (B23430)
  
  
• Onderwijsraad; [et al.], Onderwijs in thema's
  Den Haag : Onderwijsraad, 2005.
  Studie, nr. 20040375/754
  In opdracht van de raad heeft een groep onderwijsonderzoekers zeven actuele onderwerpen bij de kop genomen die typerend zijn voor het Nederlandse onderwijs. In de bijdragen ligt het accent steeds op de empirie. Wat weten we precies over elk onderwerp? Hoe staat Nederland er voor in vergelijking met andere landen? De bundel bevat de volgende bijdragen: Jongleren met publiek-private arrangementen.; Deregulering en autonomievergroting in relatie tot onderwijsvernieuwing en onderwijsopbrengsten; Het uitdagen van talent in onderwijs; Zicht op een sluitende aanpak: een nieuwe fase in de bestrijding van het voortijdig schoolverlaten; Opvoedings- en opvangcapaciteiten van scholen in primair en voortgezet onderwijs: een inventarisatie van de stand van zaken met betrekking tot de relatie onderwijs-opvoeding-opvang in het Nederlandse onderwijs; Nieuwe typen en instroom onderwijspersoneel. (B23431)
  
  
• Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt; [et al.], Per saldo : de Rijksbegroting Onderwijs Cultuur en wetenschap 2005 doorgelicht
  Den Haag : Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt, 2004.
  In deze notitie wordt de Rijksbegroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) 2005 geëvalueerd. Hierbij zal onder andere worden nagegaan in hoeverre uitvoering wordt gegeven aan de afspraken uit het Hoofdlijnenakkoord. Achtereenvolgens komen aan de orde: De afspraken over onderwijs in het Hoofdlijnenakkoord van het kabinet Balkenende; Algemene ontwikkeling uitgaven onderwijs; Algemene Beleidsontwikkeling in het onderwijs; Het onderwijsachterstandenbeleid; De onderwijsarbeidsmarkt; Waar gaan de investeringen voor het onderwijs heen?; De bijstellingen naar aanleiding van de motie 'Verhagen c.s.'Geconcludeerd wordt dat het extra geld voor onderwijs van het kabinet Balkenende II wordt opgeslokt door loon- en prijsstijgingen. In het onderzoek is gekeken naar de periode 2004-2007, omdat het huidige kabinet op die jaren invloed heeft. Als het kabinet de motie Verhagen over het afblazen van de bezuinigingen op het onderwijsachterstandenbeleid uitvoert, groeien de overheidsuitgaven voor onderwijs in die periode naar verwachting met 1,145 miljard euro. De grootste groei is in 2006/2007. Als dit bedrag echter voor de loon- en prijsstijgingen wordt gecorrigeerd met 1,5% per jaar, ontstaat een ander beeld. Dan blijken de werkelijke onderwijsuitgaven tijdens deze regeerperiode met zo'n 58,5 miljoen euro te dalen. Het dieptepunt is in het jaar 2005 met ruim 169,5 miljoen euro minder te besteden. (B23202)
  
  
• ROA; CBS; [et al.], Leren loont! De overgang van school naar werk voor leerlingen van het VOCL '89
  Maastricht : ROA, 2004.
  ROA-R-2004/6
  In dit rapport staat de vraag centraal in welke mate het onderwijs bepalend is voor de mate waarin men succesvol toetreedt tot de arbeidsmarkt en welke factoren die al aanwezig waren voordat men startte in het onderwijs, de arbeidsmarktkansen beïnvloeden. Hierbij worden cognitieve kenmerken, soft skills en ouderlijke hulpbronnen onderscheiden. De studie laat zien dat het onderwijsniveau de belangrijkste verklarende factor is voor arbeidsmarktsucces. Naarmate men hoger is opgeleid blijken de kansen op de arbeidsmarkt toe te nemen. Dit uit zich met name in een kleinere werkloosheidskans, meer prestigieuze banen en een hoger inkomen. Het behaalde onderwijsniveau blijkt bepaald te worden door zowel cognitieve kenmerken als soft skills en ouderlijke hulpbronnen. Hierbij blijkt het schooladvies dat is afgegeven in groep 8 van het basisonderwijs de belangrijkste factor te zijn, gevolgd door schoolprestaties, prestatiemotivatie, schoolbeleving en vervolgens non-verbale intelligentie. Van de sociale en culturele hulpbronnen blijkt het opleidingsniveau van de ouders het meest belangrijk te zijn, gevolgd door de maatschappelijke positie, het onderwijsondersteunend klimaat en de culturele participatie. (B23141)
  
  
• CDA, Wetenschappelijk Inst., De ontbrekende schakel : leerrechten als verbinding tussen arbeidsmarkt en onderwijs
  Den Haag ; CDA, WI, 2004.
  Rapport over leerrechten in het onderwijs. Leerrechten vormen een verbinding tussen arbeidsmarkt en onderwijs. Door het toekennen van leerrechten wordt levenslang leren bevorderd. Het rapport geeft een analyse van de leerbehoefte en het onderwijsaanbod. De conclusie luidt dat vraagsturing verbetering kan brengen in de aansluiting tussen vraag en aanbod van onderwijs en wel in de vorm van leerrechten. Daarna wordt het concept van leerrechten nader uitgewerkt, en bezien hoe het concept zich verhoudt tot nieuwe ontwikkelingen. Het rapport sluit aan bij eerdere WI-publicaties over levensloop en arbeidsmarkt. (B24000)
  
  
• Onderwijsraad; IOO, Bureaucratisering en schaalfactoren in het onderwijs
  Den Haag : Onderwijsraad, 2004.
  Studie, nr. 20040166/753
  Deze publicatie vormt de basis voor de verkenning 'Bureaucratisering in het onderwijs (B22698) waarin de Onderwijsraad in gaat op de vragen die spelen rond het complexe onderwerp bureaucratisering en daarmee samenhangende verschijnselen als schaalgrootte en kostendoelmatigheid. (B23034)
  
  
• Onderwijsraad, Hoe kan onderwijs meer betekenen voor jongeren? : kwalificatie, zorg en talentontwikkeling in samenwerking tussen onderwijs en andere jeugdvoorzieningen
  Den Haag : Onderwijsraad, 2004.
  Onderwijsraad, nr. 20040179/775
  Onderwijs kan veel leerlingen ver brengen. Maar alleen kan het onderwijs niet goed inspelen op talenten en behoeften van leerlingen met ernstige gedragsproblemen én leerlingen die uitblinken op het vlak van intellect, sport, kunst- en cultuur en ondernemerschap. Het is afhankelijk van vaste samenwerking met andere organisaties – van hulpverlening tot culturele instanties – om in de zeer gevarieerde, specialistische vraag van beide groepen te voorzien. In het advies bekijkt de Onderwijsraad hoe de samenwerking tussen onderwijs en partners buiten het onderwijs het beste gestalte kan krijgen. En vooral welke rol daarbij is weggelegd voor het onderwijs. De Onderwijsraad heeft voor zijn advies geïnventariseerd welke voorzieningen er bestaan voor beide groepen jongeren en welke kansen en belemmeringen het huidige aanbod kent. (B22900)
  
  
• Onderwijsraad, Onderwijs en Europa : Europese invloeden in Nederland
  Den Haag : Onderwijsraad, 2004.
  Onderwijsraad, nr. 20040207/784
  Het advies gaat in op de vraag hoe en in welke mate Europa het Nederlandse onderwijs beinvloedt. Welke kansen bieden Europese ontwikkelingen? En welke risico's liggen voor het Nederlandse onderwijs op de loer? Hoe kan Nederland het beste inspelen op Europese ontwikkelingen, zodat het nationale onderwijs er baat bij heeft? (B22816)
  
  
• Onderwijsraad, Bureaucratisering in het onderwijs : suggesties voor de beleidsagenda
  Den Haag : Onderwijsraad, 2004.
  Verkenning, nr. 20040166/753
  De Onderwijsraad schetst in deze verkenning een beeld van de bureaucratisering in het onderwijs, en de daarmee samenhangende verschijnselen als schaalgrootte en kostendoelmatigheid. In de verkenning reikt de raad aanknopingspunten aan om de bureaucratisering beheersbaar te maken. (B22698)
  
  
• Min. OC en W; Min. EZ; Min. SZW, Deltaplan : techniek: actieplan voor de aanpak van tekorten aan bèta's en technici
  Den Haag : Min. OC en W, 2003.
  Het kabinet heeft de urgentie van het probleem van de schaarste aan kenniswerkers onderstreept in het Hoofdlijnen Akkoord. Daarin is opgenomen dat Nederland moet behoren tot de Europese voorhoede op het terrein van onderwijs, onderzoek en innovatie. Voor de te volgen strategie is een landelijk innovatieplatform ingesteld met als voorzitter de minister-president. Onderdeel van de aanpak is dat de instroom in en afronding van bèta- en technische opleidingen moet worden gestimuleerd door, zonodig onorthodoxe, maatregelen. Het bijgaande actieplan zet daarom – naast het reeds lopende beleid – maatregelen in gang om meer jongeren te interesseren voor een studie en loopbaan in met name de bèta –en technieksector. Belangrijk richtsnoer daarbij is de in Europees verband onderschreven doelstelling om de uitstroom in 2010 uit hogere bèta en techniekopleidingen in de Europese Unie met gemiddeld 15% te laten stijgen. Met dit deltaplan geven de ministeries van SZW, EZ en OCW naast een analyse van de tekorten aan kenniswerkers de kaders voor een integrale aanpak van die tekorten. Daarmee wordt een actieprogramma voorgesteld om, zeker waar het de onderwijsinbreng betreft, voor de komende jaren met name het tekort aan bèta’s en technici aan te pakken. Ook aanwezig: bijbehorende bijlagen (B22627 en B22628) (B22626)
  
  
• CPB; Canton, E.; Webbink, D., Prestatieprikkels in het Nederlandse onderwijs : wat kunnen we leren van recente buitenlandse ervaringen?
  Den Haag : CPB, 2004.
  CPB document, nr. 49
  In dit rapport staan de prestaties van het Nederlandse onderwijs centraal. Het doel van de studie is om na te gaan in hoeverre het gebruik van prestatieprikkels de resultaten van het onderwijs kan verbeteren. De studie geeft een overzicht van de huidige prestatieprikkels in het Nederlandse onderwijs. Verder komen recente buitenlandse ervaringen met prikkels voor docenten en instellingen aan de orde. Tenslotte schetst de studie beleidsopties voor Nederland. De studie onderscheidt drie vormen van prestatieprikkels: prestatiebekostiging, publieke verantwoording en prestatiebeloning. (B22478)
  
  
• Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt; UVA; [et al.], Investeren en terugverdienen : inverdien- en welvaartseffecten van onderwijsinvesteringen
  Den Haag : SBO, 2003.
  Doel van het onderzoek is meer licht te werpen op de inverdieneffecten van onderwijsinvesteringen. Daarbij is gekeken naar de gebieden maatschappelijke participatie, sociale zekerheid, criminaliteit en gezondheidszorg. De inverdieneffecten blijken aanzienlijk: een toename van het opleidingsniveau van de beroepsbevolking met een jaar, leidt tot een structurele besparing van bijna 1,7 miljard euro op de kosten van criminaliteitsbestrijding, socialezekerheidsregelingen en gezondheidszorg. Bovendien bevordert onderwijs burgerschap, maatschappelijke participatie en de ervaren kwaliteit van leven. (B22377)
  
  
• Ver. VNO-NCW, Nederland moet slimmer : onderwijsbeleid voor de kenniseconomie
  Den Haag : Ver. VNO-NCW, 2003.
  In de nota staan aanbevelingen voor een slimmer onderwijsbeleid, waardoor Nederland zijn concurrentiekracht kan verbeteren. In de nota worden drie direct aan de arbeidsmarkt rakende segmenten van het onderwijsbestel onderscheiden: 1. de topstructuur van wetenschappelijk onderzoek en masteropleidingen; 2. de middenopleidingen, bestaande uit de lange opleidingen in het mbo en de bacheloropleidingen; 3. de elementaire (beroeps-)opleidingen die opleiden voor een primaire startkwalificatie op de arbeidsmarkt. Voor elk van de drie segmenten worden in de nota suggesties geformuleerd, die bij kunnen dragen aan het versterken van de kenniseconomie. verder worden er onderwijsbreed ook een aantal vernieuwingen genoemd die in het perspectief van de versterking van de kenniseconomie in uitvoering dient te worden genomen. (B22110)
  
  
• Onderwijsraad, Onderwijs en burgerschap : een voorname rol voor onderwijsinstellingen en overheid
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Advies, nr. 20030212/734
  In het advies doet de raad suggesties hoe en binnen welke marges de bijdrage vanuit het onderwijs - op het niveau van rijksoverheid, lokale overheid en scholen- aan burgerschapsvorming versterkt kan worden. Ingrijpende veranderingen in de bevolkingssamenstelling en voortschrijdende individualisering versterken de roep om meer maatschappelijke samenhang en betrokkenheid. Die roep vindt zijn weerklank in het onderwijs. Uit gesprekken met betrokkenen uit (de omgeving van) scholen, vertegenwoordigers van de lokale overheid en wetenschappers, maakt de Onderwijsraad op dat allen het als een opdracht zien om burgerschap in en rondom het onderwijs te bevorderen. De raad adviseert het bevorderen van burgerschap als een taak voor alle scholen, van basisschool tot aan hogeschool en universiteit, in de onderwijswetten op te nemen. (B22043)
  
  
• AWT;[et al.], Schoolagenda 2010 : kennis van educatie 2010 : deel 1 Verkenning kennis van educatie 2010
  Den Haag : AWT, 2003.
  AWT-achtergrondstudies, nr. 26a
  De Verkenningscommissie Kennis van Educatie 2010 is op zoek gegaan naar prioritaire kennisvragen. Dit betreft onderwerpen die hoog op de onderzoeksagenda geplaatst moeten worden. Met behulp van de kennis en inzichten die het onderzoek oplevert wordt het onderwijsveld geacht zich optimaal te kunnen voorbereiden op de ontwikkelingen die zich gedurende de komende tien jaar zullen voordoen. Op basis van de uitgevoerde verkenning is de commissie tot een tiental onderzoeksthema's gekomen. In dit verkenningsrapport Schoolagenda 2010 zijn deze thema's uitgewerkt in de vorm van kennisvragen. De tien thema's zijn: immigratie, tekorten aan leerkrachten, grote en brede scholen, relatie onderwijs arbeidsmarkt, een leven lang leren, Europa, informatie- en communicatietechnologie (ICT), kerncurriculum, private en publieke financiering, het nieuwe leren. (B21873)
  
  
• CWI; SEO; UVA, Hoe verloopt de stap van school naar werk? : schoolverlatersbrief 2003
  Amsterdam : CWI, 2003.
  De schoolverlatersbrief geeft inzicht in het wel en wee van schoolverlaters bij hun eerste schreden op de arbeidsmarkt. De publicatie gaat allereerst in op de onderwijsstelselhervormingen in Nederland. Vervolgens geeft het rapport cijfers over de uitstroom van schoolverlaters (uitstroom in de periode 1991-2002, naar opleidingsniveau, voortijdig schoolverlaten, de opname van schoolverlaters); de arbeidsmarkt (vacatures, schoolverlaters en de beroepsbevolking); de arbeidsmarktrelevantie van opleidingen (vmbo, beroepsopleidende leerweg, hbo en wo). Voorts geeft het rapport prognoses van de uitstroom. (B21838)
  
  
• SCP; Turkenburg, M., Het gemeentelijk onderwijs-achterstandenbeleid halverwege de eerste planperiode (1998-2002) : het beleidsproces in vijftien gemeenten
  Den Haag : SCP, 2003.
  Onderzoeksrapport, 10
  Sinds 1 augustus 1998 is het onderwijsachterstandenbeleid tot de taken van gemeenten gaan behoren. Voor die tijd was het rijk verantwoordelijk voor dit beleid, dat toen nog het onderwijsvoorrangsbeleid (OVB) heette. Evenals zijn voorloper richt het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA) zich op het voorkomen of bestrijden van de onderwijsachterstanden die bij leerlingen ontstaan als gevolg van sociale, economische of culturele factoren. De komende jaren zal de ontwikkeling en uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid op lokaal niveau worden voortgezet. Dit rapport biedt een tussentijds overzicht. Het laat zien hoe - halverwege de eerste planperiode (1998-2002) - gemeenten en scholen het GOA-beleid trachten uit te voeren. (B21839)
  
  
• OECD; [et al.], Networks of innovation : towards new models for managing schools and systems
  Parijs : OECD, 2003.
  Het rapport bevat analyses van innovatieve onderwijsnetwerken en beleidsprogramma's. Met voorbeelden uit Portugal, Hongarije, Engeland en Nederland. (B21817)
  
  
• Onderwijsraad, Europese richtpunten voor het Nederlandse onderwijs
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Advies, nr. 2000153/741
  De Europese Unie (EU) heeft in 2000 een ambitieuze agenda vastgesteld in Lissabon. Europa moet de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld worden, leidend tot duurzame groei, meer werkgelegenheid en een hechtere sociale cohesie. Onderwijs is, naast werkgelegenheids-, macro-economisch en sociaal beleid, een belangrijk middel om deze ambitie te realiseren. Het voorstel van de Europese Commissie om ‘richtpunten’ (‘benchmarks’) voor het onderwijs vast te stellen voor 2010, zoals het vergroten van het aantal afgestudeerde bètawetenschappers, vormt een concrete uitwerking van de Lissabon-ambitie. Dit advies gaat in op de voorgestelde richtpunten voor onderwijs, waarop de Europese lidstaten zich onderling willen vergelijken. Daarnaast positioneert het advies het Nederlandse onderwijsbeleid ten opzichte van het Europese onderwijsbeleid. Nederland blijkt nog ver verwijderd van zijn ambitie om tot de kenniseconomische kopgroep van Europa te horen. Investeren in meer afgestudeerden in exacte richtingen, zoals wiskunde, techniek of natuurwetenschappen, is vooral broodnodig. (B21649)
  
  
• Nyfer; Leferink, S., Stof tot nadenken: over de zin en onzin van onderwijsinvesteringen
  Breukelen : Nyfer, 2003.
  De kwaliteit van het Nederlandse primaire en secondaire onderwijs staat onder druk door serieuze problemen met achterstandsscholen, lerarentekorten, voortijdig schooluitval en te weinig afgestudeerden mat een bèta opleiding. Wat moet er in het onderwijs gebeuren om ervoor te zorgen dat ons land ook op langere termijn zijn positie als kenniseconomie veilig stelt? In het rapport worden de knelpunten onder de loep genomen, wordt gekeken hoe Nederland kan leren van het buitenland, en worden overwegingen voor oplossingen aangedragen. (B21610)
  
  
• Onderwijsraad, Kennis van onderwijs : ontwikkeling en benutting
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Advies, Nr. 20030021/686
  Het advies gaat in op de vraag hoe het komt dat in het onderwijs over het algemeen weinig gebruik wordt gemaakt van resultaten van onderwijsonderzoek en hoe daarin verbetering kan worden gebracht. De raad doet aanbevelingen om het gebruik van onderwijsonderzoek in de onderwijspraktijk te bevorderen. (B21596)
  
  
• IVA; [et al.], Onderwijsonderzoek en –praktijk
  Tilburg : IVA, 2002.
  Op verzoek van de Onderwijsraad heeft het IVA op basis van een beknopte literatuurstudie een overzicht gemaakt van het onderwijsonderwijsonderzoek en de relatie met de onderwijspraktijk. Het rapport bestaat uit twee delen. Het eerste deel bevat het analysekader en de feitelijke analyse aan de hand van de onderzoeksvragen. De analyse vindt plaats vanuit een benadering van de kennisketen van Research & Development en vanuit modellen van het proces van kennisontwikkeling. Vanuit deze invalshoeken worden de feitelijke bevindingen uit deel 2 geanalyseerd. Deze werking van de kennisketen en het proces van kennisontwikkeling wordt nader geïllustreerd met drie casussen rond onderwijsinnovatie: de invoering van het studiehuis, ict en 'schattend rekenen'. In het tweede deel wordt een beknopte feitelijke beschrijving gegeven van het onderwijsonderzoek in Nederland. In clusters van opdrachtgevers/initiatiefnemers worden van de diverse onderzoeksprogramma's (geprogrammeerd, leer(opdrachten)) beschreven: de aard van het onderzoek, de thema's, de uitvoerende instellingen, en de relatie met de praktijk. Daarnaast wordt in deel twee ook beknopt de relatie tussen onderzoek en praktijk in andere sectoren, namelijk landbouw en gezondheidszorg, beschreven. Verder wordt in dit deel ingegaan op de inrichting van het wetenschappelijk onderzoek in Duitsland. (B21597)
  
  
• Sardes; [et al.], Kennis moet stromen
  [Utrecht] : Sardes, 2002.
  Het advies 'Kennis van onderwijs' (B21596) van de Onderwijsraad is gebaseerd op een literatuur- en documentenanalyse. De werking van de 'kennisketen' wordt geïllustreerd aan de hand van casussen. Sardes heeft van de Onderwijsraad de opdracht gekregen om zes casussen te beschrijven. In dit rapport zijn deze casusbeschrijvingen bijeen gebracht. Elke casus heeft betrekking op een thema waarop de afgelopen jaren kennisontwikkeling heeft plaatsgevonden ten behoeve van de praktijk. Het gaat om de volgende zes thema’s: 1. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE), in het bijzonder de programma’s Piramide en Kaleidoscoop; 2. Leesonderwijs op de basisschool; 3. Kleinschalig Experiment Achterstandsbestrijding (KEA); 4. Sociale competentie; 5. Preventie van criminaliteit in het onderwijs; 6. Studeerbaarheid van het hoger onderwijs. (B21598)
  
  
• OECD ; UNESCO, Financing education - investments and returns : analysis of the world education indicators
  Parijs : OECD, 2002.
  Derde uitgave in een serie publicaties die onderwijsindicatoren analyseren in een OECD/UNESCO-programma. Onderzoek naar investeringen in onderwijs en menselijk kapitaal zowel vanuit publiek als vanuit privé-oogpunt. (B21477)
  
  
• OECD ; [et al.], Financement des équipements éducatifs et décentralisation : decentralisation and the financing of educational facilities
  Parijs : OECD, 2002.
  Investeringen in onderwijsfaciliteiten roepen vragen op met betrekking tot financiering, wat kan leiden tot privatisering en toename van decentralisatie bij management en planning. Deelnemende landen vinden het nodig beleid te ontwikkelen voor onderzoek en evaluatie om te komen tot nieuwe middelen voor de financiering van onderwijsuitrusting. (B21472)
  
  
• Onderwijsraad, Leren in een kennissamenleving
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Verkenning, Nr. 20020458/625
  In deze verkenning schetst de Onderwijsraad de ontwikkelingen die van de maatschappij toenemend een kennissamenleving maken. Vervolgens worden de nieuwe behoeften aan kennis en leren beschreven die deze ontwikkelingen met zich brengen en de bijbehorende implicaties voor onderwijs en verdere leervoorzieningen. Het onderwijsstelsel in zijn huidige, afgebakende vorm blijkt niet op adequate wijze in de nieuwe leerbehoeften te kunnen voorzien. Het zoeken is daarom naar leerarrangementen en leertrajecten waarin het schoolse leren nadrukkelijker wordt gecombineerd en afgewisseld met buitenschools leren. De verkenning Leren in een kennissamenleving biedt het kader voor de vervolgadviezen Leren in samenspel (B21367) en Www.web-leren.nl. (B21366)
  
  
• Onderwijsraad, Leren in samenspel : ontwikkelingen en inspiraties
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Advies, Nr. 20020404/653
  Dit advies bouwt voort op de verkenning Leren in een kennissamenleving (B21366). De Onderwijsraad draagt in dit advies ideeën aan om de ontwikkeling van nieuwe en bestaande, succesvolle combinaties van leren binnen èn buiten de school te stimuleren. (B21367)
  
  
• B&A Groep Beleidsonderzoek & -Advies; [et al.], School als kennisonderneming : een inventarisatie
  Den Haag : B&A Groep, 2002
  De Onderwijsraad heeft het initiatief genomen tot een brede verkenning rond het thema 'School als kennisonderneming'. Verschillende maatschappelijke ontwikkelingen roepen de vraag in hoeverre de klassieke leer-, doceer- en organisatiemodellen nu en in de (nabije) toekomst nog adequaat zijn. In het kader van dit verkenningstraject heeft B&A Groep in opdracht van de Onderwijsraad een inventarisatie en analyse gemaakt van 54 voor dit thema relevante aansprekende praktijkvoorbeelden. In deze rapportage wordt hiervan verslag gedaan. De rapportage biedt inzicht in de manier waarop (wederzijdse) relaties tussen maatschappelijke ontwikkelingen, het leren, de rol van de docent/leraar en de organisatie van het leren/het ontwerp van de leeromgeving op een adequate, moderne manier vorm zouden kunnen worden gegeven. (B21368)
  
  
• Max Goote Kenniscentrum; Vijlder, F. de, Scenario's in meervoud : een kwalitatieve meta-analyse van scenariostudies ten behoeve van de Onderwijsraad in het kader van het project 'School als kennisonderneming'
  Amsterdam : Max Goote Kenniscentrum, 2002.
  Op verzoek van de Onderwijsraad heeft het Max Goote Kenniscentrum een inventariserende meta-analyse uitgevoerd van scenariostudies in het kader van de verkenning School als kennisonderneming. De raad heeft geconstateerd dat verscheidene maatschappelijke ontwikkelingen – zoals nieuwe opvattingen over leren en werken, kritiek op de uniformiteit van het primaire proces in de school en discussie rond de positie van de leraar - de vraag oproepen of de klassieke leer-, doceer- en organisatiemodellen wel geschikt zijn om daaraan tegemoet te komen. De analyse van de scenariostudies kan verder inzicht geven in mogelijke ontwikkelingen, die passen binnen genoemd kader. De rapportage biedt op verzoek van de opdrachtgever inzicht in de manier waarop relaties tussen maatschappelijke ontwikkelingen, het leren, de rol van de docent leraar en de organisatie van het leren/het ontwerp van de leeromgeving op een adequate, moderne manier vorm kunnen worden gegeven. Ook is aangegeven dat 'eigen initiatief' in welke vorm ook, en zowel aan de kant van het aanbod als aan de kant van de vraag, een gemeenschappelijk kenmerk van de gezochte oplossingen zal zijn. (B21369)
  
  
• Onderwijsraad, Www.web-leren.nl
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  Advies, Nr. 200220442/621
  Ook dit advies voort op de verkenning Leren in een kennissamenleving. Web-leren ofwel leren ondersteund door internettechnologie (e-learning) ziet de Onderwijsraad als een belangrijk hulpmiddel bij het verbinden van leren binnen èn buiten de school. In het advies worden allereerst enkele relevante sociaal-maatschappelijke en sociaal-culturele ontwikkelingen geschetst die voor de ontwikkeling van het web-leren van belang zijn. Verder worden enkele voor dit advies relevante technologische innovaties geschetst. Daarna komt het huidige gebruik van internettechnologie zowel binnen als buiten de school aan de orde. Daarnaast wordt ingegaan op de mogelijkheid die het web-leren biedt om leerprocessen opnieuw te conceptualiseren. Vervolgens behandelt het advies de implicaties van het web-leren voor de actoren, met name docenten en lerenden. Ten slotte gaat het in op beleidsinitiatieven die het web-leren zouden kunnen versterken. (B21370)
  
  
• TNO, Technische Menskunde; [et al.], E-learning : het vervagen van grenzen
  Den Haag : Onderwijsraad, 2003.
  TNO-rapport, nr. TM-03-C005
  De samenleving verandert door informatisering in een hoog tempo van een industriële productiemaatschappij naar een dynamische, op kennis gebaseerde diensten- en informatiemaatschappij. Dit heeft mede tot gevolg dat sociaal-maatschappelijke processen anders worden vorm gegeven en steeds sneller evolueren. In dit rapport worden deze ontwikkelingen nader geschetst en wordt nagegaan welke consequenties deze hebben voor de lerende en diens leerprocessen en welke rol e-learning daarin kan vervullen. Achtereenvolgens komen aan de orde: De trends in sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen (individualisering, flexibilisering, vergrijzing en ontgroening, informatisering, internationalisering); trends in de ontwikkeling van ict; Van leren voor het leven naar levenslang leren: de gewenste opbrengsten van het nieuwe leren; Leeromgevingen en e-learning; Scenario's voor de toekomst van e-learning. (B21371)
  
  
• SEO; [et al.], Verplichte profielen in het voortgezet onderwijs : effect op de studieduur en inkomen van hoger opgeleiden
  Amsterdam : SEO, 2002.
  In opdracht van Elsevier onderzocht SEO het effect van de verplichte profielkeuze op de studieduur en het startsalaris van hoger opgeleiden. In het onderzoek wordt het volgende geconcludeerd: pakketprofielen werken nivellerend op de studie- en arbeidsmarktprestaties. Een groep hbo’ers wordt er mogelijk door geholpen, terwijl een groep op zich al goed presterende academici er mogelijk door wordt gehinderd. Zou het ministerie van OCenW de pakketprofielen beter willen laten renderen, dan verdient het aanbeveling de scholieren op het vwo vrij hun vakkenpakket te laten kiezen. (B21251)
  
  
• Groot, W; [et al.], Investeren en terugverdienen : kosten en baten van onderwijsinvesteringen
  Den Haag : SBO, 2003.
  Onderzoek naar de kosten en baten van onderwijsinvesteringen en naar de individuele en maatschappelijke opbrengsten van investeringen in het onderwijs. Allereerst wordt een overzicht gegeven van de maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het onderwijs en die kunnen leiden tot aantasting van de kwaliteit van het onderwijs. Vervolgens wordt de vraag gesteld of er te veel wordt geschoold: zijn de investeringen in onderwijs hoger dan noodzakelijk en leidt dit ertoe dat een deel van de werknemers te hoog gekwalificeerd is voor het werk dat ze doen? Daarna komen de kosten en baten van onderwijsinvesteringen aan de orde. Er wordt een overzicht gegeven van de onderwijsuitgaven, de uitgaven per leerling/student en de reële groei van de overheidsuitgaven 1980 - 1995 ten opzichte van de overheidsuitgaven per leerling in 1995 en in 2000. Tot slot wordt een overzicht gegeven van het economisch rendement van onderwijs en wordt ingegaan op de effecten van kwantitatieve onderwijsinvesteringen. Uit het onderzoek komt naar voren dat Nederland vergeleken met omringende landen veel minder investeert in onderwijs. Het onderwijs-systeem blijkt selectief te werken. Ons land kent relatief veel laagopgeleiden wat leidt tot een geringere economische groei. Een toename van het gemiddelde opleidingsniveau van de beroepsbevolking met een jaar leidt tot een extra economische groei van 0,3%. (B21226)
  
  
• Onderwijsraad, Samen leren leven : verkenning onderwijs, burgerschap en gemeenschap
  Den Haag : Onderwijsraad, 2002.
  Advies, nr. 20020445/685
  Deze verkenning gaat over onderwijs en sociale samenhang. Wat kunnen scholen bijdragen aan het bevorderen van sociale samenhang? En hoe kan de samenleving scholen daarin ondersteunen? De Onderwijsraad wil meer waardering voor de bijdragen die scholen leveren aan de sociale samenhang. De school kan zijn sociale taak alleen goed vervullen als ouders, de buurt, wijkorganisaties hierbij helpen. De school doet al veel aan sociale taken. Dat kan wellicht versterkt worden door voor het gehele onderwijs 'burgerschap' als richtsnoer te nemen. De raad stelt aandacht voor de sociale taak van de school en voor een integrerende doelstelling als 'burgerschap' aan de orde in zijn verkenning. De verkenning is het startpunt van een traject. Uit de verkenning vloeien discussiepunten voort die de raad gaat bespreken in een aantal debatten met onder meer direct betrokkenen uit de onderwijssectoren. (B21205)
  
  
• Cie herziening programma economie voor de tweede fase, Economie moet je doen : advies van de commissie herziening programma economie voor de tweede fase
  Enschede : SLO, 2002.
  De inhoud van het economieprogramma in het voortgezet onderwijs past niet meer bij huidige ontwikkelingen in de samenleving, de wetenschap en het onderwijs. Economische beginselen hebben een veel bredere toepassing gekregen. Het vak economie moet daar beter op aansluiten. Leerlingen moeten een 'economische kijk' ontwikkelen op verschillende maatschappelijke vraagstukken (wat betekent investeren in menselijk kapitaal en wat zijn kosten en baten in de gezondheidszorg?), aldus het rapport van de Cie Economie. De Cie had als opdracht te kijken of het huidige programma nog wel aan de eisen van de huidige tijd voldoet, zowel qua vorm als qua inhoud. De commissie, bestaande uit wetenschappers en mensen met ervaring in het voortgezet onderwijs heeft de hoofdlijnen voor een nieuw programma geformuleerd. (B21007)
  
  
• Onderwijsraad, Over leerlinggewichten en schoolgewichten
  Den Haag : Onderwijsraad, 2002.
  Advies., nr. 20020307/692
  In het vervolgadvies 'Over leerlinggewichten en schoolgewichten' borduurt de Onderwijsraad voort op zijn eerdere advies 'Wat het zwaarst weegt' (B20016). De raad gaat in op aanvullende vragen van de staatssecretaris van Onderwijs over de hoogte van de gewichten voor achterstandsleerlingen, het investeren in jonge risicokinderen en de taaltoetsen die deel uitmaken van de door de raad voorgestelde nieuwe regeling Nederlands als tweede taal. (B20872)
  
  
• Vlaamse onderwijsraad, Elders verworven competenties : vergelijkende studie van systemen voor erkenning in Groot-Brittannië, Frankrijk, Nederland, Duitsland en Finland : met bijzondere aandacht voor de relatie met het onderwijssysteem
  Apeldoorn : Garant, 2002.
  De school is nog steeds de leerplaats bij uitstek. Maar ook buiten de schoolmuren valt heel wat te leren, een leven lang. In onze maatschappij ontwikkelen zich nieuwe ideeën over leren. Zo groeit de waardering voor kennis en ervaring die niet op school is verworven. Meteen rijst de vraag of die elders verworven competenties tastbaar gemaakt kunnen worden. Hoe kun je kennis en kunde die iemand niet met een diploma kan bewijzen toch (h)erkennen en valoriseren? Enkele Europese landen hebben eigen systemen om elders verworven competenties te erkennen. Een vergelijking van Duitse, Nederlandse, Britse, Franse en Finse aanpak is in de ontluikende EVC-discussie bijzonder relevant. (B20833)
  
  
• OSA; Wolff, C. de; Luijkx, R.; Kerkhofs, M., Bedrijfsscholing en arbeidsmobiliteit
  Tilburg : OSA, 2002.
  OSA-publicatie, nr. A186
  In dit onderzoek is de relatie tussen scholing en het veranderen van baan of functie onderzocht door middel van analyses van het OSA-arbeidsaanbodpanel (een enquête onder de Nederlandse beroepsbevolking). De resultaten laten zien dat de kans dat werknemers van baan veranderen niet groter is wanneer in het jaar daarvoor scholing heeft plaats gevonden. Het voeren van een scholingsbeleid lijkt juist een middel om werknemers aan het bedrijf te binden. De kans dat een werknemer van baan verandert is kleiner wanneer een werknemer bij een bedrijf werkt dat cursussen organiseert. Kennelijk zijn bedrijven die scholing organiseren aantrekkelijke werkgevers. (B20586)