Literatuurlijst Loonbeleid
Boeken - Tijdschriftartikelen
- Verploegh, H., Wet uniformering loonbegrip
In: PS Documenta, (2011) 14 (18 okt), p. 1012-1038
De beoogde ingang van de WUL (Wet uniformering loonbegrip) is 1 januari 2013. deze wet beoogt een vereenvoudiging aan te brengen door de (meeste) verschillen tussen de huidige loonbegrippen op te heffen. Voor de werknemer heeft dit als voordeel dat zijn loonstrookje inzichtelijker wordt. Uiteraard profiteren ook de Belastingdienst en het UWV van de vereenvoudigingen. (TA17062)
- Klaveren, M. van ; Salverda, W. ; Tijdens, K., Retail jobs in the Netherlands : low pay in a context of long-term wage moderation
In: International labour review, vol. 148 (2009) 4 (dec), p. 413-438
Loonmatiging is het middelpunt geweest van het Nederlandse model van sociaal-economisch beleid sinds de tachtiger jaren. Werkgelegenheid met lage lonen is aanzienlijk gegroeid en in de dienstensector namen vooral jonge mensen laagbetaalde arbeid en deeltijdbanen aan. Onderzoek naar de nationale situatie voor lage lonen en de karakteristieken van de dienstensector met betrekking tot lage lonen en de kwaliteit van de arbeid. (TA16328)
- CBS, Diversiteit binnen de loonverdeling
In: CBS, sociaaleconomische trends, (2008) 4e kw, p. 21-26
Aandacht voor de verhouding mannen en vrouwen en autochtonen en allochtonen in de verschillende loonsegmenten. Ook wordt specifiek ingegaan op de verdeling binnen de hoogste lonen in Nederland. Ook hier worden de drie genoemde sectoren afzonderlijk beschouwd. (TA15682)
- Winter, J. de, Loondalingen in Europa steeds normaler
In: TPEdigitaal, 1 (2007) 1, p. 46-66
De mogelijke oorzaken van neerwaartse nominale loonrigiditeit worden belicht en de omvang daarvan ook voor een aantal Europese landen. De gevonden verschillen worden gerelateerd aan instituties die de werking van de arbeidsmarkt beïnvloeden. Met conclusie. (TA15318)
- Rojer, M., Werkgevers willen meer differentiatie : resultaatafhankelijke beloning wint terrein
In: Zeggenschap, 18 (2007) 3 (sep), p. 24-26
In de afgelopen jaren komen de meeste cao's uit tussen de geformuleerde onder- en bovengrens van de looneis. Daarmee zijn de loononderhandelingen redelijk voorspelbaar. Maar er zit ook een nadeel aan de centraal gecoördineerde looneis. Het beperkt de ruimte voor differentiatie tussen sectoren en bedrijven. In steeds meer cao's staan daarom bepalingen voor resultaatafhankelijke beloning. (TA15235)
- Beer, P. de, Gematigde en uniforme loonontwikkeling uit de tijd : loonformule is aan herziening toe
In: Zeggenschap, 18 (2007) 3 (sep), p. 20-22
De vakbeweging formuleert jaarlijks een gematigde en uniforme looneis. Dat moet worden heroverwogen. Arbeid wordt schaarser en duurder. En het is riskant vast te houden aan loonstijging omdat werkgevers in sectoren met structurele personeelstekorten de looneis van de bonden zullen overbieden. Dat is funest voor de ledenbinding van de vakbeweging. (TA15234)
- Leering, R., Concurrentiepositie aangetast door loonkostenstijging
In: ESB , 92 (2007) 4507 (6 apr), p. 200-203
Tijdens de afgelopen periode van laagconjunctuur hebben de loonkosten traag gereageerd op de conjunctuur. Daardoor is de Nederlandse concurrentiepositie verslechterd. Bij afspraken over de loonvorming verdienen niet alleen de cao-lonen aandacht, maar zijn ook de overige loonkosten van groot belang. (TA15051)
- Kleinknecht, A. ; Naastepad, C. W. M. ; Storm, S., Nederlandse economie in de fuik van de loonmatiging
In: Spil , 229-230 (2006) 5, p. 5-11
Den Haag staat nog te jubelen over economisch herstel. Nu al is echter te voorzien dat het Nederlandse model van laagproductieve en arbeidsintensieve groei straks weer zal vastlopen op arbeidsschaarste en oplopende inflatie, zoals ook eind jaren negentig gebeurde. Het Haagse establishment heeft geen goede analyse van de Nederlandse productiviteitscrisis en geen recept voor de oplossing ervan. Soms doet men zelfs de verkeerde dingen om de verkeerde redenen. Aan de vooravond van de verkiezingen voor de Tweede Kamer geven drie outsiders hun visie. (TA14932)
- Schaik, A. B. T. M., Loonmatiging gunstig voor economische groei?
In: ESB , 91 (2006) 4498S (nov), p 92-95
In de afgelopen 30 jaar heeft zich een structurele vertraging voorgedaan in de groei van de arbeidsproductiviteit. Tegelijkertijd zijn de lonen jarenlang gematigd. Het CPB ontkent dat er op lange termijn een verband tussen loonmatiging en groeivertraging bestaat. Kanttekeningen bij deze opvatting. (TA14939)
- Scheer, P., Hoger loon in eigen hand
In: Forum , (2006) 5 okt, p. 37-39
In plaats van het jaarlijkse ritueel rond de looneisen wil VNO-NCW dat de loonontwikkeling meer wordt afgestemd op de bedrijfssituatie en de prestaties van werknemers. De bonden reageerden niet enthousiast. Dat is jammer, want resultaatafhankelijke beloning heeft toch echt de toekomst. (TA14892)
- Gielen, A.C.; Kerhofs, M.J.M.; Ours, J.C. van, Prestatieloon en productiviteit
In: ESB , 91 (2006) 4491 (11 aug), p. 373-375
De invoering van prestatiebeloning in Nederlandse bedrijven leidt tot een behoorlijke stijging van de arbeidsproductiviteit en een toename van de werkgelegenheid. (TA14821)
- Beetsma, R. M. W. J. ; Thio, K. B. T., Na het zuur het zoet, of meer zuur?
In: Openbare financiën , 37 (2005) 5, p. 206-211
Kort samengevat wordt betoogd dat het beleid van ombuiging en loonmatiging in de eerste helft van de kabinetsperiode in feite de neergang van de economie heeft versterkt. Er kan echter nog meer zuur komen. Immers, de stelselwijziging moeten nog worden doorgevoerd en de daarmee gepaard gaande kosten belasten het herstel van de conjunctuur. (TA14528)
- Westerlaak, L. van ; Schellart, A., De Geus en de loonpolitiek: is de geest weer in de fles?
In: SMA , 60 (2005) 7/8 (jul/aug), p. 355-363
Minister De Geus besloot in de zomer van 2004 plots CAO-bepalingen, die voorzien in een contractloonstijging niet langer algemeen verbindend te verklaren. Inmiddels is de minister hierop teruggekomen. Gekeken wordt naar argumenten voor en tegen het bedrijven van loonpolitiek met behulp van het AVV-instrument. Verder de historie en de bedoeling van de Wet AVV, het toetsingskader avv verklaren, de (historie van) de Wet op de loonvorming en de verdragspositie van Nederland. (TA14414)
- Hein, E. ; Schulten, T., Unemployment, wages and collective bargaining in the European Union
In: Transfer , vol. 10 (2004) 4 (winter), p. 532-551
Het artikel stelt de vooringenomen kijk op werkloosheid en lonen in de EU aan de orde. Hoge werkloosheid zou worden veroorzaakt door arbeidsmarktoneffenheden. Ook zwakkere onderhandelingspositie van de vakbeweging en veranderde cao-structuren dragen hieraan bij. Het huidige EU-beleid inzake economie en werkgelegenheid moet worden vervangen door een alternatief loonbeleid als deel van macro-economisch beleid. (TA14171)
- Mulder, R., Kleinknechts overbodige verklaring voor een non-probleem
In: Kwartaalschrift economie , (2004) 4, p. 472-475
Er wordt nu al 10 jaar gediscussieerd over de bewering van Kleinknecht dat loonmatiging de ondernemers lui heeft gemaakt. Veel auteurs hebben zich ingespannen deze these te ontkrachten. Eenvoudig toont Mulder aan dat het drukkende effect van lagere lonen op de arbeidsproductiviteit heel begrijpelijk is. Ook een geringere arbeidsproductiviteit als gevolg van lagere lonen is niet iets waar we ons druk over hoeven te maken. (TA14158)
- Schaik, A. B. T. M., Loonmatiging gunstig voor economische groei?
In: ESB , 89 (2004) 4446 (12 nov), p. 534-536
In de afgelopen 30 jaar heeft zich een structurele vertraging voorgedaan in de groei van de arbeidsproductiviteit. Tegelijkertijd zijn de lonen jarenlang gematigd. Het CPB ontkent dat er op lange termijn een verband tussen loonmatiging en groeivertraging bestaat. Kanttekeningen bij deze opvatting. (TA14068)
- Broet, D. P. ; Huizinga, F. H., Loonmatiging gunstig voor economische groei
In: ESB , 89 (2004) 4444 (15 okt), p. 489-491
Een loongolf leidt niet tot technologische vooruitgang. Concurrentie is namelijk veel belangrijker voor economische groei dan de loonontwikkeling. De vakbonden doen er dan ook goed aan hun streven naar loonmatiging te handhaven. (TA14036)
- Jansen, W. J., Loonmatiging schaadt productiviteitsontwikkeling niet
In: ESB , 89 (2004) 4441 (3 sep), p. 410-412
Een gematigde loonontwikkeling is goed voor de werkgelegenheid. Een empirisch onderzoek met betrekking tot 20 OESO-landen vindt geen enkel bewijs voor de stelling van Kleinknecht dat loonmatiging slecht is voor de productiviteitsontwikkeling op lange termijn. (TA13960)
- Kleinknecht, A. ; Naastepad, C. W. M., Loonmatiging schaadt productiviteitsontwikkeling wel
In: ESB , 89 (2004) 4441 (3 sep), p. 413-417
Zowel theoretisch als empirisch kan worden beargumenteerd waarom een causaal verband loopt van loongroei naar productiviteitsgroei. Dit artikel toont aan dat dit verband voor 16 van 20 industrielanden geldt. Met naschrift van Jansen. (TA13961)
- Rojer, M., De invloed van de CAO en AVV op de loonvorming
In: Arbeidsvraagstukken , 20 (2004) 2, p. 197-210
Welke effecten heeft het Nederlandse systeem van CAO-onderhandelingen en algemeen verbindend verklaren van CAO's op de loonvorming? Analyse geeft antwoord en conclusie is dat bedrijfstak-CAO en avv daarvan geen marktverstorend of opdrijvend effect hebben op de loonvorming. Coördinatie van het loonbeleid heeft effect op de ontwikkeling van de lonen. (TA13885)
- Grip, A. de ; Sieben, I., The effects of human resource management on workers wages and firm productivity
Research memorandum, ROA-RM-2003/9e
Maastricht : ROA, (2003) dec.
Analyse of de effecten van personeelbeleid op lonen en productiviteit gelijk zijn of verschillend. Vaak profiteert alleen het bedrijf van voordelen. (TA13834)
- Snels, B., Traag herstel achter de dijken
In: Fem Business , (2004) 10 apr, p. 24-26
De Nederlandse economie is na de hausse rondom de eeuwwisseling diep gevallen. Opstaan gaat erg langzaam. Loonmatiging is nodig om de concurrentiepositie te herstellen. (TA13814)
- CPB, Loslaten loonmatiging niet goed voor groei arbeidsproductiviteit
In: PS Actua , (2004) 8 apr, p. 4-5
Lonen zijn geen geschikt aangrijpingspunt om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Hoge lonen verhogen de arbeidsproductiviteit weliswaar op korte termijn, maar deze verhoging is tijdelijk van aard en inefficiënt. Op lange termijn is een loongolf naar verwachting zelfs schadelijk voor de arbeidsproductiviteit. (Te) hoge lonen leiden in alle gevallen wel tot hoge werkloosheid. Gestage economische groei wordt vooral bevorderd door een loonniveau waarbij de arbeidsmarkt in evenwicht is. Hoge werkloosheid vraagt om loonmatiging. De sleutel voor gestage groei van de arbeidsmarkt ligt bij een goed mededingingsbeleid. concurrentie houdt bedrijven scherp en stimuleert innovatie. (TA13816)
- Mulders, R., Het gelijk van Kleinknecht
In: Management team , 20 (2004) 2 (13 feb), p. 34-36
De recessie heeft Nederland steviger in zijn greep dan de landen om ons heen. Econoom Kleinknecht legt de oorzaak bij jarenlange loonmatiging. Het huidige kabinet gaat volgens hem opnieuw de fout in. Loonmatiging maakt lui. (TA13746)
- N. N., Leidt loonmatiging tot een lagere groei van de arbeidsproductiviteit op lange termijn?
In: DNB, kwartaalbericht , (2003) dec, p. 43052
Het belang van een gematigde loonontwikkeling heeft in de afgelopen jaren een belangrijke rol in het Nederlands beleidsdebat gespeeld. Tegelijkertijd is de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit achtergebleven. De vraag is of loonmatiging leidt tot een lagere groei van de arbeidsproductiviteit op lange termijn. Het antwoord is nee. Een gematigde loonontwikkeling is goed voor de werkgelegenheid zonder dat dit het groeivermogen van de economie op lange termijn aantast. (TA13688)
- Snels, B., Loonmatiging komt vanzelf
In: Fem Business , (2003) 28 (12 jul), p. 14-15
Het voorjaarsoverleg tussen het kabinet en de sociale partners heeft nog geen afspraken opgeleverd. Wil het kabinet die wel maken als loonmatiging onder slecht economisch gesternte vanzelf tot stand komt? Gerrit Zalm voelt perfect aan dat hij de vakbeweging niet nodig heeft. (TA13488)
- Dikker, A. ; Kleinknecht, A., Interview Alfred Kleinknecht : loonmatiging leidt tot Oost-Europees groeimodel
In: Zeggenschap , 14 (2003) 1 (apr), p. 4-7
Sinds de invoering van de loonmatiging verzet Kleinknecht zich tegen dit instrument. Hiermee worden zwakke bedrijven beschermd, wat ten koste gaat van de innovatiekracht. Niet voor niets stijgt de arbeidsproductiviteit hier minder snel dan in omringende landen. Economische groei wordt bewerkstelligt met extra banen in plaats van nieuwe technieken. (TA13340)
- Rojer, M. ; Harteveld, L., Doorwerking via actieve looncoördinatie : de maximale looneis van de vakcentrale FNV sinds 1994
In: B en M , 29 (2002) 4, p. 191-202
Bespreking van de effecten van de aanbevelingen over verantwoorde loonkostenontwikkeling in verschillende akkoorden van de STAR. De actieve looncoördinatie door de vakcentrale FNV sinds 1993 wordt aangevoerd als een verklaring van doorwerking. Voor de periode 1994-2002 is onderzocht wat het verschil is tussen de maximale looneis van de FNV en de (gemiddelde) loonafspraken in cao-akkoorden. Het blijkt dat gemiddeld de looneis van de FNV wordt gevolgd. (TA13220)
- Straaten, P. van der ; Camps, M. R. P. M., Matigen loont : akkoord?
In: ESB , 86 (2002) 4385 (22 nov), p. 843-845
Het kabinet spreekt met de sociale partners over een sociaal akkoord. Juist nu is een beheerste loonontwikkeling van groot belang in de strijd tegen oplopende werkloosheid. (TA12982)
- Donders, J. H. M., Lessen uit het verleden voor de loonvorming
In: ESB , 87 (2002) 3485 (22 nov), p. 840-842
Via een snelle omslag in de loonontwikkeling van de arbeidskosten valt een sterke stijging van de werkloosheid te voorkomen. De sociale partners zullen daarvoor moeten zorgen, bij voorbeeld door resultaatafhankelijke beloning. Verder aandacht voor de overheidsinvloed op de loonvorming via de algemeen verbindend verklaring en de koppeling. (TA12981)
- Sengers, L., Aan lage lonen heeft niemand iets
In: Intermediair , 38 (2002) 42 (17 okt), p. 25-27
Loonmatiging zou zorgen voor een betere concurrentiepositie, maar de Nederlandse export daalt. En slimmer worden bedrijven er ook niet van. Maar het lage loonpeil is de boosdoener. In Nederland moet een keer de omslag worden gemaakt van het creëren van 'werk' naar het creëren van 'productiever werk'. (TA12920)
- Sels, L. ; [et al.], Gelijk loon voor gelijk werk? Arbeidsvoorwaarden van vaste en tijdelijke werknemers
In: Arbeidsvraagstukken , 18 (2002) 3, p. 196-209
Aandacht voor drie vragen: 1) krijgen tijdelijke en vaste werknemers op de Belgische arbeidsmarkt een gelijk loon voor gelijkwaardig werk, 2) varieert de wage gap tussen tijdelijke en vaste werknemers naar gelang het hiërarchisch niveau dat men bestudeert en 3) delen vaste en tijdelijke werknemers in gelijke mate in extra voordelen die werkgevers hun werknemers bieden? De discussie spitst zich vooral toe op de vraag in welke mate achterstand als problematisch moet worden aangezien. (TA12886)
- Kleinknecht, A. H. ; Naastepad, C. W. M., Is loonmatiging goed voor de export?
In: ESB , 86 (2002) 4373 (6 sep), p. 624-626
De Nederlandse export groeit al sinds jaren langzamer dan de wereldhandel. Dit heeft te maken
met een verkeerde strategische positionering van het Nederlandse bedrijfsleven. De oplossing
moet komen van een nationaal kennisoffensief. (TA12855)
- Hagesteijn, P., AWVN over cao's en loonontwikkeling : het jaar van de gemiste kans
In: Zeggenschap , 13 (2002) 2 (jul), p. 30-32
Economisch gezien gaat het niet al te best met Nederland. De loonontwikkeling is te hoog geweest. De knik die in de loonontwikkeling gemaakt moest worden, is niet tot stand gekomen. Daarmee is een kans verloren gegaan om onze economie weer op de weg terug te helpen. (TA12806)
- Splunder, R. van ; Velsen, E. van, CNV over cao's en loonontwikkeling : Er ismeer nodig dan loonmatiging
In: Zeggenschap , 13 (2002) 2 (jul), p. 33-35
Welke resultaten zijn in de eerste helft van 2002 door de bonden geboekt in de cao-onderhandelingen? Deze vraag wordt aan de hand van een aantal belangrijke, reeds afgesloten cao's voorlopig beantwoord. (TA12807)
- Buitenkamp, B. ; Pijl, H. ; Rooij, M. van ; Stokman, A. ; DNB, Een te hoge arbeidsinkomensquote
In: ESB , 87 (2002) 4366 (14 jun), p. 475
De huidige loonontwikkeling maakt de kracht van het ontluikende economisch herstel onzeker. (TA12776)
- Cavelaars, P. A. D., Decentralisatie is nog geen differentiatie
In: ESB , 87 (2002) 4357 (26 apr), p. 336-338
Loondifferentiatie tussen sectoren en bedrijven bevordert de werking van de arbeidsmarkt. Ondanks de decentralisatie van de loonvorming is van differentiatie echter geen sprake. (TA12720)
- Passchier, C. E., Loon naar werkgever of loon naar werkvloer
In: SMA , 57 (2002) 1 (jan), p. 7-41
Het akkoord in de STAR is niet het beginpunt van nieuwe ontwikkelingen, maar markeert het (voorlopig) eindpunt van een lange en soms heftige strijd, die al een halve eeuw geleden is begonnen. Eerst een beschrijving van deze geschiedenis. Vervolgens aandacht voor de ontwikkeling van het zogenoemde 'loonverhoudingsvoorschrift', dat zich telkens aanpaste aan de gewijzigde verhoudingen. Tenslotte een toelichting op het Stichtingsakkoord en zijn betekenis voor de huidige cao-praktijk. (TA12590)
- Nagelkerke, A. G., Een systeem van loonmatiging
In: SMA , 57 (2002) 1 (jan), p. 4-6
Loonmatiging vraagt in de huidige en vermoedelijk toekomende tijd structurele en inhoudelijke veranderingen, waarbij loonmatiging zelf om herdefiniëring vraagt. Een verbrede CAO is het instrument dat allerlei zaken rond arbeid met elkaar in verband brengt, ondersteund en waar nodig gecorrigeerd door centraal beleid, is het niet vanuit Den Haag, dan misschien toch uit Brussel. (TA12589)