Naar een gezond stelsel van ziektekostenverzekeringen (00/12)

In dit advies geeft de Sociaal-Economische Raad (hierna: de raad) zijn visie op de toekomstige inrichting van het stelsel van ziektekostenverzekeringen. Daarmee reageert hij op een adviesaanvraag van juli 1999 van het kabinet. In dit inleidende hoofdstuk wordt eerst ingegaan op deze aanvraag en op de specifieke adviesvragen. Daarna komen de voorbereiding en de opbouw van het advies aan de orde.

• SER, Gezondheidszorg in het licht van de toekomstige vergrijzing : rapport van de Commissie Sociaal Economische Deskundigen , Den Haag : SER, 1999 (17,50,59,60,69,78,81,117,138,174)
• SER-advies, publicatienr. 00/10 , Toekomstgericht woonbeleid. Reactie op de Ontwerpnota Wonen, Mensen, Wensen, Wonen , Den Haag : SER, 2000 (100)
• SER-advies, publicatienr. 00/09 , Meerjarennota Emancipatiebeleid , Den Haag : SER, 2000 (59,118)
• SER-advies, publicatienr. 00/08 , Sociaal- Economisch beleid 2000-2004 , Den Haag : SER, 2000 (19,90,118)
• SER-advies, publicatienr. 00/03 , Kansen geven, kansen nemen. Bevordering arbeidsdeelname etnische minderheden , Den Haag : SER, 2000 (59)
• SER-advies, publicatienr. 99/18 , Bevordering arbeidsdeelname ouderen , Den Haag : SER, 1999 (59)
• SER-advies, publicatienr. 99/17 , Commentaar op de Nota Ruimtelijk Economisch , Den Haag : SER, 1999 (57)
• SER-advies, publicatienr. 98/13 , Sociale zekerheid en gezondheidszorg , Den Haag : SER, 1998 (52,53,60,68,80,81,94,96,129,133,136,173)
• SER-advies, publicatienr. 97/07, Naar een robuust belastingstelsel , Den Haag : SER, 1997 (88,90)
• SER-advies, publicatienr. 92/15, Convergentie en overlegeconomie , Den Haag : SER, 1992 (88,94)
• SER-advies, publicatienr. 90/20, Herziening stelsel van ziektekostenverzekering , Den Haag : SER, 1990 (18,76,94,95,173)
• SER-advies, publicatienr. 87/07, Beheersstructuur gezondheidszorg , SER : Den Haag, 1987 (94)
  

EG-documenten

• Raad, Coordinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en houdende wijziging van de richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn schadeverzekering) , nr. 92/49/EEG, 18 juni 1992 (53,54)
• Raad, Vrijheid van diensten verzekeringsbedrijf , nr. 88/357/EEG, 22 juni 1988 (53)
• Raad, Eerste richtlijn van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan , nr. 73/239/EEG, 24 juli 1973 (53)
  

Boeken en overige publicaties

• Begeleidingscommissie Uitvoering Geneesmiddelenbeleid (commissie-de Vries), Een helder recept , Den Haag, 1999 (62)
• Belcher, P.J., The role of the European Union in Healthcare , Zoetermeer, 1999 (53)
• Boelens, E. en Schreuder, R.F., Platform Privatisering in de gezondheidszorg. Terreinverkenning en aandachtspunten voor beleid , Zoetermeer, 1999 (126)
• Brouwer, W.B.F., Het Nederlandse zorgstelsel in Europa. Een economische verkenning , Zoetermeer, 1999 (53)
• Burg, van den H.G. en Doorslaer, E. van, De verdeling van de lasten en de baten van de Nederlandse gezondheidszorg , Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg, Erasmus Universiteit Rotterdam, 1996 (64)
• CDA-Tweede-Kamerfractie, Naar meer menselijke maat in de gezondheidszorg te komen , Den Haag, 1999 (81)
• CDA-Tweede-Kamerfractie, Nieuwe regie in de zorg. Een Christen-democratische visie op de structuur en financiering van de gezondheidszorg , Den Haag, 2000 (81)
• CAOP, Anders verzekerd? , Den Haag, mei 1995 (33)
• CPB, Reimbursement systems in Dutch sickness funds , CPB Report, 2000/3 (181)
• CPB, Ageing in the Netherlands , Den Haag, 2000 (58)
• CPB, Challenging neighbours, rethinking German and Dutch economic institutions , Berlijn, 1997 (176)
• CPB en SCP, Trends, dilemma's en beleid: essays over ontwikkelingen op langere termijn , Den Haag, 2000 (68,71,75,82,175)
• D66, Volksgezondheid in het perspectief van de burger , Den Haag, 2000 (81)
• D66-Tweede-Kamerfractie, Kiezen met zorg , Den Haag, 2000 (81)
• Doorn, A. van, Solidariteit in perspectief, In: Astin Nederland, Solidariteit en verzekering , 1985 (22)
• Elsinga, E. en Kemenade, Y.W. van, Van revolutie naar evolutie. Tien jaar stelselwijziging in de Nederlandse gezondheidszorg , Utrecht, 1997 (78)
• Gerritsen, J.C. en Linschoten, C.P. van, Gezondheidszorgbeleid , Assen, 1997 (82)
• GroenLinks, Op gezonde basis. Discussienota over een brede, sociale en solidaire basisverzekering , Den Haag, 2000 (81)
• Groot, W., Hebben we zorg genoeg? , inaugurale rede, Maastricht, juni 1998 (175)
• Interdepartementaal BeleidsOnderzoek, Marktconcentraties in de zorgsector , Den Haag, 2000 (70,123)
• Lapré, R.M., Rutten, F.F.H. en Schut, F.T., Algemene economie van de gezondheidszorg , Maarssen, 1999 (82,175)
• Lesthaege, r. [et al.], Eerst optellen, dan delen. Demografie, economie en sociale zekerheid , Leuven, 1998 (58)
• Mackenbach, J.P., Ongezonde verschillen over sociale stratificatie en gezondheid in Nederland , Assen, 1994 (64)
• Min. SZW, De Nederlandse verzorgingsstaat. Sociaal beleid en economische prestaties in internationaal perspectief , Den Haag, 2000 (62)
• Min. SZW, De Nederlandse verzorgingsstaat in internationaal perspecief , Den Haag, 1996 (62)
• Min. VWS, Zorgnota 2001 , Den Haag, 2000 (62)
• Min. VWS, Actieplan Zorg Verzekerd , Den Haag, 2000 (135)
• Min. VWS, Beweging in de zorg. Krachten en ontwikkelingen binnen het stelsel binnen het stelsel , Den Haag, 2000 (58)
• Min. VWS, Gezondheidszorg in sociaal-economisch perspectief , Den Haag, 2000 (58)
• Min. VWS, Grenze(n)loze zorg , Den Haag, 2000 (36,53,60,97)
• Min. VWS, (Nota) Positionering Algemene Ziekenhuizen , Den Haag, 2000 (135)
• MWD-werkgroep Ziekenhuiszorg, Het ziekenhuis ontketend , 1996 (135)
• MWD-werkgroep Ziekenhuiszorg, Het ziekenhuis; a human enterprise , 1997 (135)
• Nyfer, Het rendement van de gezondheidszorg. een macro-economische beschouwing , Breukelen, 2000 (59)
• OECD, Economic Survey of the Netherlands , Paris, 2000 (62,64,66,72)
• Okma, G.H., Studies in Dutch health politics, policies and law , Leiden, 1997 (65)
• Pieters, D., De Nederlandse zorgverzekering in het licht van het recht van de EG , Zoetermeer, 1999 (53)
• Polder, J.J., Kosten van ziekten in Nederland 1994 , Rotterdam, 1997 (42)
• Posthuma, B.H., Solidariteit kwantitatief, In: Astin Nederland, Solidariteit en verzekering , 1985 (22)
• PvdA-Tweede-Kamerfractie, Beter worden. Pleidooi voor een sterke en sociale zorg , Den Haag, 2000 (81)
• PvdA-Tweede-Kamerfractie, De kleur van grijs. Een sociaal-democratische verkenning over jong en oud in een vergrijsde samenleving , Den Haag, 2000 (81)
• RIVM, Volksgezondheid Toekomst Verkenning. De som der delen , Bilthoven, 1997 (45)
• RVZ, Europa en de gezondheidszorg , publicatienr. 99/10, Zoetermeer : RVZ, 1999 (17,53,60,97)
• RVZ, De trend, de traditie en de turbulentie , publicatienr. 99/08, Zoetermeer : RVZ, 1999 (61)
• RVZ, Besturen in overleg , publicatienr. 97/20, Zoetermeer : RVZ, 1998 (176)
• RVZ, Tussen markt en overheid , publicatienr. 98/06, Zoetermeer : RVZ, 1998 (81)
• RVZ, Geestelijke gezondheidszorg in de 21e eeuw , publicatienr. 97/11 , Zoetermeer : RVZ, 1998 (99)
• RVZ, Prikkels tot doelmatigheid , publicatienr. 97/17, Zoetermeer : RVZ, 1997 (82)
• RVZ, De toekomst van de AWBZ , publicatienr. 97/09, Zoetermeer : RVZ, 1997 (17,99)
• RVZ, Met zorg wonen , publicatienr. 97/05 (deel 1)en 97/12 (deel 2), Zoetermeer : RVZ, 1997 (100,101)
• RVZ, Thuis in de ggz , Zoetermeer : RVZ, 1996 (99)
• SCP, Demografische en sociaal-culturele ontwikkelingen; gevolgen voor het wonen van ouderen in de toekomst , Den Haag, 1999 (48)
• SCP, Sociaal en Cultureel Rapport 2000. Nederland in Europa , Den Haag, 2000 (62)
• SCP, Sociaal en cultureel rapport 1998 , Den Haag, 1998 (46)
• SCP, 25 jaar sociale verandering , Den Haag, 1998 (79)
• SCP, Tussen bed en budget , Den Haag, 1998 (50,156)
• SCP, Sociaal en Cultureel rapport 1992 , Den Haag, 1992 (46)
• Schokkaert, E. en Spinnewyn, F., Fundamenten van sociale zekerheid: solidariteit en verzekering, overheid en markten, In: Despontin, M. en Jegeres, M., De Sociale Zekerheid verzekerd? , Brussel, 1995 (22)
• STG, Toekomstbeelden van de curatieve zorg , Zoetermeer, 1997 (81)
• STG, Zicht op zekerheid. Een scenario-analyse van de toekomst van (zorg)verzekeringen in Nederland , Zoetermeer, 1996 (81)
• Stichting van de Arbeid, Nota Beperking ziekteverzuim en instroom in de WAO , publicatienr. 5/99, Den Haag, 1999 (68)
• The Boston Consulting Group (commissie-Wijers), Geneesmidddel verzekerd. Een nieuwe rol voor zorgverzekeraars in het inkoopproces van geneesmiddelen , Amsterdam, 1999 (62)
• Timmermans, J.M., De toekomst van de AWBZ: van ziekte- naar zorgverzekering? , Den Haag, september 2000 (54,68)
• Veen, R. van der, Is de verzorgingsstaat overbodig geworden?, In: Bussemaker, J., Verzorgingsstaat tussen individualisme en solidariteit , Amsterdam, 1994 (22)
• Vrooman, J.C., Moderne sociale dilemma's , Amsterdam, 1999 (76)
• VVD, Kiezen voor een keuze. Discussienota over het stelsel van ziektekostenverzekeringen en de sturing in de gezondheidszorg te komen , Den Haag, 2000 (81)  
• Werkgroep Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit, Concurrentie en prijsvorming in de gezondheidszorg , Rijswijk, 1997 (82)
• Westerhout, The future of the Dutch health insurance system, In: CPB-report, 99/4 (49,192)
• Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, Volksgezondheid , Rapporten aan de Regering nr.52, 1997 (146)
• WHO, The World Health Report 2000. Health Systems: improving performance , Geneve, 2000 (62)
• WRR, Doorgroei van arbeidsparticipatie , Rapporten aan de regering, nr. 57, Den Haag, 2000 (72)
• WRR, Generatiebewust beleid , Rapporten aan de regering, nr. 55, Den Haag : SDU, 1999 (17,72)
• WRR, Volksgezondheidszorg , Rapporten aan de Regering, nr. 52, Den Haag : SDU, 1997 (17,41,48,49,58,81)
• Ziekenfondsraad, Rapport Werkgroep loongrens van de Ziekenfondsraad , Amstelveen, 1996 (79,81)
• Ziekenfondsraad, Evaluatie overeenkomstenstelsel Ziekenfondswet en AWBZ , publicatienr. 673, Amstelveen, 1995 (74)

Tijdschrift- en krantenartikelen

• Ankoné, A., De stille revolutie richting basisverzekering. 'Dekker' is door ziekenfondsen grotendeels geïmplementeerd,
  In: ZetN , juni 2000 (78)
• Arrow, K.J., Uncertainty and the welfare economics of health care,
  In: American Economic Review , 1963, 5, P.941-973 (174)
• Bartelsman, E.J. en Cate, P.A. ten, Een gezonde markt of een politieke zorg?,
  In: Tijdschrift voor Politieke Economie , 1997, nr. 2, p. 179-193 (82)
• Bennema-Bros, Sluis, E.M. en Wagner, C., Zoeken naar het betere. Kwaliteitsbeleid van beroepsoefenaren,
  In: Medisch Contact , 26 mei, 2000 (122)
• Bekker, R., Met zorg besturen,
  In: ESB-dossier De zorg ontregeld? , 1 juli 1999 (64,66,78)
• Bruijn, E.M. de, Cense, W.H. en Klazinga, N.S., Passende medische zorg,
  In: Medisch Contact , 30 juni 2000 (105)
• Bruijn, E.M. de, Klazinga, N.S. en Dillmann, R.J.M., Passend kiezen in de gezondheidszorg. Wie maakt uiteindelijk de keuzen?,
  In: Medisch Contact , 24 april 1998 (105)
• Cense, W.H., Top down en bottum up keuzen maken in de zorg,
  In: hmf Health Management Forum , juni 2000 (105)
• Gunning-Schepers, L.J. en Stronks, K., Stelsel- en keuzediscussie: onlosmakelijk met elkaar verbonden,
  In: ESB-dossier De zorg ontregeld? , 1 juli 1999 (81)
• Groot, W. en Merode, F., Gezondheidszorg als bedrijfstak,
  In: Medisch Contact , 23 juni 2000 (66)
• Hamel, J., Ga bij gezondheidszorg uit van de vraag,
  In: NRC-Handelsblad , 23 september 2000 (71)
• Minderhoud, J.M., Passende medische zorg,
  In: Medisch Contact , 11 april 1997 (105)
• Post, D., Alleen noodzakelijke zorg vergoeden,
  In: Medisch Contact , 9 juni 2000, p.848-850 (104)
• Mulder, J.H., Dunning gekanteld. Terug naar de zorg,
  In: Medisch Contact , 26 september 1997 (105)
• Schippers, E., Het stelsel van ziektekostenverzekeringen - liberale dilemma's,
  In: Liberaal Reveil , 2000/4 (59)
• Schrijvers, A.J.P., De gezondheidszorg in 2020,
  In: ESB-Dossier De zorg ontregeld , 1 juli 1999 (72)
• Schut, F.T. en Ven, W.P.M.M. van de, De toekomst van het zorgstelsel,
  In: Openbare uitgaven , 1997, nr. 5/6, p. 244 (157)
• Schut, F.T., Schipperen tussen plan en markt,
  In: ESB- Dossier De Zorg ontregeld? , 1 juli 1999 (62)
• Ven, W.P.M.M. van den en Schut, F.T., Heeft het ziekenfonds nog toekomst?,
  In: ESB , 12 november 1999, p. 828,829 (66)
• Westerhout, E., The future of the Dutch health insurance system,
  In: CPB-Report , 99/4 (78)

Kamerstukken

• Handelingen Tweede Kamer, vergaderjaar 2000-2001, nr. 3, p. 97,98 (17)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 2000-2001, Actieplan Zorg Verzekerd , 27 488, nr. 1 (17,124,127,135)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 2000-2001, Zorgnota 2001 , 27 401, nr. 1,2 (17,124)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 2000-2001, Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 2001 , 27 400 XVI, nr. 15 (17,124)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1999-2000, Interdepartementaal beleidsonderzoek: Marktconcentraties in de zorgsector , 27 226, nr. 1 (123)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1999-2000, Speelruimte en verantwoordelijkheid. Notitie over de WTG , 27 156, nr. 2 (132)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1999-2000, Nota over de toestand van Rijk's financiën , 26 800 XVI, nr. 6,7,65,79 (17,79)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1998-1999, Bestuurlijke vormgeving tweede compartiment gezondheidszorg , 26 517, nr. 1, (135,162,163)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1998-1999, Modernisering AWBZ , 26 631, nr. 1 (101)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1998-1999, Verzekeringsplicht bij marginale arbeid , 24 026, nr. 122 (135)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1997-1998, Kabinetsformatie 1998 , 26 024, nr. 10 (18,104)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1997-1998, Marktwerking in de gezondheidszorg , 25 962, nr. 1 (82,156,174)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1997-1998, Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit , 24 036, nr. 88, 101 (52,63,67,75,134)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1996-1997, Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit , nr. 60 (133)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1994-1995, Kostenbeheersing in de zorgsector , 24 124, nr.101 (62,67,75,76,134,159,162)
• Tweede Kamer, vergaderjaar 1993-1994, Onderzoek besluitvorming gezondheidszorg , 23 666, nr. 1 (78)