27 maart 2001
De Commissie voor Consumentenaangelegenheden (CCA) van de SER betwijfelt of consumenten in het algemeen voldoende zijn toegerust met kennis en vaardigheden over aangelegenheden die voor hen van belang zijn. De CCA heeft hiaten geconstateerd in de consumenteneducatie en roept de overheid daarom op hier meer aandacht aan te geven. Het is immers de verantwoordelijkheid van de overheid om via het basisonderwijs en de basisvorming in het voortgezet onderwijs zorg te dragen voor een basisniveau van algemene consumentenbekwaamheden. Dit staat in een rapport van de CCA over consumenteneducatie. Het rapport is opgesteld door een werkgroep van de CCA onder voorzitterschap van prof.dr. J.M.G. Leune
Bij consumenteneducatie worden drie niveaus onderscheiden :
- algemene bekwaamheden als lezen, schrijven en rekenen;
- algemene consumentenbekwaamheden als kennis over rechten en plichten van consumenten;
- product- en dienstgebonden bekwaamheden.
Uit onderzoek blijkt dat mensen een geringe kennis van consumentenzaken hebben en vaak een afwachtende houding aannemen. Inspanningen om de bekwaamheden op het derde niveau te versterken hebben niet veel nut zolang de algemene consumentenbekwaamheden nog ontoereikend zijn. Ook het nut van basiswetgeving op consumententerrein is twijfelachtig als de consument daar nauwelijks weet van heeft. Dit geldt vooral voor ouderen, laagopgeleiden en allochtonen.
De CCA vindt dat de overheid ervoor moet zorgen dat mensen een basisniveau van algemene (consumenten)bekwaamheden verwerven. Ook moet de overheid voorlichting geven via Postbus 51 en websites. Voor consumenten die nog niet op internet zijn aangesloten beveelt de CCA persoonlijke advisering aan, bijvoorbeeld via het gemeentehuis, de sociale dienst of de imam. Het is een eerste verantwoordelijkheid van marktpartijen om sociaal-economische en maatschappelijke ontwikkelingen te signaleren en te bezien wat de effecten daarvan zijn voor de consument in het algemeen en voor bepaalde doelgroepen in het bijzonder. Nu in het regulier onderwijs meer en meer gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) is het zaak om ook kwetsbare groeperingen (ouderen, laagopgeleiden en allochtonen) ICT-vaardigheden bij te brengen. Dat is een taak voor zowel de overheid als marktpartijen.
Noot voor de redactie
Voor nadere informatie: Mariek de Valk, tel. 070-3499648. Het rapport is te bestellen bij de afdeling Verkoop, tel. 070-3499505.