3 november 1999
Het voorstel van staatssecretaris Verstand van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om de vakantiewetgeving te wijzigen, leidt tot de ongewenste situatie dat (veel) meer vakantiedagen in aanmerking kunnen komen voor verrekening met ziektedagen en bepaalde verzuimdagen dan nu het geval is. Daarom dient de huidige regeling te worden gehandhaafd. Tevens moet in de vakantiewetgeving opnieuw de bepaling worden opgenomen dat werknemers die tijdens hun vakantie ziek worden, niet automatisch vakantiedagen verliezen.
Dit blijkt uit een advies dat de Commissie Arbeid, Onderneming en Medezeggenschap (AOM), onder voorzitterschap van prof.mr. P.F. van der Heijden, op 2 november 1999 heeft vastgesteld en namens de raad heeft uitgebracht. Het advies is een reactie op een adviesaanvraag van staatssecretaris Verstand van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 7 juli 1999. De behandeling in de Tweede Kamer van haar wetsvoorstel tot wijziging van de vakantiewetgeving was voor de staatssecretaris aanleiding de SER over een aantal onderdelen om advies te vragen. Het wetsvoorstel is inmiddels in behandeling bij de Eerste Kamer.
Verrekening van verzuim- en ziektedagen met vakantiedagen
In het Burgerlijk Wetboek (BW) komen (in Titel 7.10 inzake de arbeidsovereenkomst) twee bepalingen voor waarin de mogelijkheid van verrekening van ziektedagen en bepaalde verzuimdagen met vakantiedagen wordt geregeld. Volgens artikel 636 mogen verzuimperioden als bedoeld in artikel 629b en in artikel 635 slechts met instemming van de werknemer door de werkgever, van geval tot geval, worden aangemerkt als vakantie. Daarbij gaat het om situaties waarin de werknemer voor korte tijd recht op loon behoudt wanneer hij verhinderd was de arbeid te verrichten, het zogenoemde calamiteitenverlof. Verder gaat het onder meer om deelname aan vakbondsbijeenkomsten, onvrijwillige werkloosheid, politiek verlof, jeugdonderricht en ziekte. De strekking van artikel 636 is dat werkgever en werknemer op het moment dat de betreffende verzuimperiode zich voordoet, kunnen overeenkomen dat deze in mindering komt op het vakantietegoed.
Volgens het huidige artikel 637 kan de werkgever - uitsluitend ten aanzien van ziektedagen - reeds bij het aangaan van de dienstbetrekking bedingen dat deze zullen worden verrekend met ‘bovenwettelijk’ (bijvoorbeeld in de CAO) toegekende vakantiedagen. De ‘wettelijke minimumvakantie’ waarop de werknemer recht heeft, blijft daarbij dus buiten schot.
Kritiek op het wetsvoorstel
In het wetsvoorstel komt artikel 636 te vervallen en wordt - in het voorgestelde artikel 637 - de mogelijkheid voor de werkgever reeds bij indiensttreding verrekening van verzuimdagen met vakantiedagen te bedingen, verruimd naar een aantal verzuimsituaties waarvoor nu slechts verrekening (met instemming van de werknemer) van geval tot geval mogelijk is. Dit vindt de SER-commissie AOM onwenselijk; zij bepleit unaniem de huidige artikelen 636 en 637 te handhaven. Het bezwaar tegen het in elkaar schuiven van beide bepalingen geldt te meer nu de indieners van het wetsvoorstel ervan uitgaan dat in enig jaar door de werknemer niet opgenomen dagen van de wettelijke minimumvakantie, in het volgende jaar de status krijgen van ‘bovenwettelijke’ dagen en daarmee in aanmerking komen voor verrekening. Hierdoor krijgt het voorgestelde artikel 637 een veel ruimere strekking dan de artikelen 636 en 637 thans hebben. De commissie AOM wil daarom de bestaande situatie waarin twee verschillende bepalingen verschillende situaties bestrijken, handhaven. Zij vindt dat voor verrekening op grond van artikel 637 alleen in aanmerking kunnen komen de bovenwettelijke vakantiedagen die de werknemer in het betreffende jaar verwerft.
Wel vindt de commissie het wenselijk de ‘afkoopmogelijkheid’ (de werknemer verkoopt vakantiedagen aan de werkgever) te verruimen.
Ziekte tijdens vakantie
In 1992 is - onbedoeld - uit het BW de bepaling geschrapt dat ziektedagen die tijdens vakantie optreden, niet als vakantiedagen gelden. De SER heeft eerder geconstateerd dat die bepaling weer in de wet zou moeten worden opgenomen, maar vond daarvoor wel voorwaarde dat er voldoende mogelijkheden zijn voor controle op ziekmeldingen in het buitenland. De commissie AOM constateert nu, mede aan de hand van informatie van het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv), dat met veel landen op dit terrein verdragen zijn gesloten en dat daarmee voldoende controlemogelijkheden zijn gegeven. De bepaling dat ziektedagen tijdens vakantie niet gelden als vakantiedagen, dient weer in de vakantiewetgeving te worden opgenomen, vindt de commissie. Voor ziektedagen tijdens vakantie dient overigens hetzelfde te gelden als voor andere ziektedagen: de werkgever kan ook ten aanzien van deze dagen reeds bij het aangaan van de dienstbetrekking bedingen dat ze zullen worden verrekend met ‘bovenwettelijk’ toegekende vakantiedagen.
Noot voor de redactie
Voor een nadere toelichting kunt u bellen met voorlichter Joost Jans (070-3499 593) of met commissiesecretaris André de Groot (070-3499 564).