28 mei 1998
Er moeten internationale richtsnoeren komen die de basis gaan vormen voor het recht op de elektronische snelweg. Maar zolang die er niet zijn, valt er goed te werken met onze huidige regelingen op consumententerrein. Enkele regels behoeven echter verduidelijking en sommige moeten enigszins worden aangepast. Van cruciaal belang is dat de regelingen de consument vertrouwen geven in elektronische transacties.
Dat stelt de SER-Commissie voor Consumentenaangelegenheden (CCA) in haar advies ICT en de consument aan staatssecretaris Van Dok van Economische Zaken en minister Sorgdrager van Justitie. Het advies, dat op eigen initiatief is uitgebracht, is tevens gericht aan de marktpartijen. Hiermee is het drieluik van SER-adviezen over de elektronische snelweg voltooid. Vorige adviezen gingen over ICT en arbeid en ICT en onderwijs. ICT staat voor informatie- en communicatietechnologie. Het advies is voorbereid door een werkgroep van de CCA onder voorzitterschap van prof.mr. H. Franken. In de CCA zitten ondernemersleden, leden namens de Consumentenbond en onafhankelijke leden.
'Wat off-line geldt, geldt ook on-line'
Er bestaan hoge verwachtingen over de mogelijkheden van de elektronische snelweg voor consumententransacties, maar in de praktijk blijken die nog niet echt te worden waargemaakt. De CCA heeft daarom alle huidige juridische randvoorwaarden bekeken op hun toepasselijkheid in een elektronische omgeving. Elektronische transacties blijken, zeker voorlopig, naar aard en karakter niet erg van traditionelere transacties te verschillen. Als leidend beginsel mag dan ook voortaan gelden: 'wat off-line geldt, geldt ook on-line '. Het overgrote deel van de belangrijkste Nederlandse wetten op consumententerrein is onverkort van toepassing op elektronische transacties. Wel is nadere bezinning nodig over een aantal punten, zoals de toepasselijkheid van een bepaald rechtssysteem en de in acht te nemen termijnen. Ook moeten sommige regelingen worden verduidelijkt en ouderwetse formuleringen worden aangepast, bijvoorbeeld op de eis dat informatie schriftelijk wordt verstrekt.
Houd het simpel
De CCA is er voorstander van dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij hetzij de regeling koop en ruil, hetzij de regeling opdracht van het Burgerlijk Wetboek (BW). Haar voorkeur gaat uit naar de BW-regeling koop en ruil, omdat deze de consument een betere bescherming biedt. "Houd de juridische kwalificatie zo gemakkelijk mogelijk - beschouw haar zo min mogelijk als anders - en zoek oplossingen vooral in het kader van het voorwaardenoverleg," beveelt de CCA aan. Dat overleg over algemene voorwaarden, de 'kleine lettertjes', vindt plaats tussen branche- en consumentenorganisaties, in het kader van de Coördinatiegroep Zelfreguleringsoverleg van de SER. Ook de BW-regeling algemene voorwaarden is bij elektronische transakties van toepassing. Wetswijziging acht de CCA vooralsnog niet nodig.
Veiligheid en vertrouwen
Wat het elektronisch betalingsverkeer betreft, stelt de CCA dat randvoorwaarde is dat deze op een of andere manier beveiligd is en dat de consument van eventuele tekortkomingen in het beveiligingssysteem in geen geval de dupe mag worden. Consumenten moeten objectief worden geïnformeerd over de risico's en de voor- en nadelen van een elektronisch betaalmiddel. Mocht de markt niet op korte termijn hierin voorzien, dan moet worden bezien of dit via nadere zelfregulering of wetgeving dient te worden aangepakt.
Noot voor de redactie
Binnenkort verschijnt van dit advies een engelstalige abstract.
Voor nadere informatie: commissiesecretaris Thom van Mierlo, tel. 070-3499545 of voorlichter Mariek de Valk, tel. 070-3499648