Drukbezochte Verwey-Jonker/SER lezing
11 oktober 2012, SER-gebouw, Den Haag
Goed leven in crisistijd, hoe doen we dat? Circa 130 mensen waren op 11 oktober naar het SER-gebouw gekomen om te luisteren naar de antwoorden van oud-politica Femke Halsema, filosofe Marli Huijer en zakenvrouw Meiny Prins in het kader van de 5e Verwey Jonker/SER lezing.
Goed leven is meer dan consumentengeluk
De Nederlandse politiek definieert het goede leven als consumentengeluk. Maar dat is een veel te beperkte, en ook tamelijke armoedige opvatting, aldus Femke Halsema. In haar lezing schetste zij een alternatief voor een samenleving van private materiële welvaart. “Een gelijkmatige inkomensgroei remt de onderlinge competitie in consumptie tussen burgers.” Zij pleitte ook voor meer keuzevrijheid bij de verdeling van werk, zorg en vrije tijd. “Méér mensen aan het werk, in plaats van minder mensen die harder gaan werken.”
Daarnaast moet talent de kans krijgen zich te ontplooien, waarbij Halsema opriep het taboe op de middenschool te slechten. “Vroegselectie werkt als een mal, terwijl onderwijs juist moet helpen talenten te ontwikkelen.” Tot slot moet er een einde komen aan het bedrijfsmatige denken in publieke instellingen, om te zorgen voor vrije en kritische cliënten of patiënten.
Op het zelf gerichte benadering
De tweede spreker, Marli Huijer, vond dat Halsema zich te veel richtte op het ‘zelf’. “Het is niet de vraag hoe ík een goed leven leid, maar hoe we ervoor zorgen dat iedere burger kans heeft op een goed leven. En dat kan pas als aan een aantal sociale randvoorwaarden is voldaan, zoals gezondheid, onderwijs en een prettige leefomgeving.”
Meiny Prins, die zich met haar klimaatbeheersingsbedrijf Priva inzet voor duurzaamheid en innovatie, vertelde over de crisis als kans voor vernieuwing. “Nederland kan internationaal een statement maken als duurzame delta, maar onze kennis en kunde is versnipperd. Ook het topsectorenbeleid, hoe goed bedoeld ook, werkt daaraan mee. Het is beter alleen voor dit ene thema te kiezen.”
Debat
Na afloop van de lezingen gingen de sprekers met elkaar en de zaal in debat. Voornaamste onderwerp was de vraag of mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun geluk. Huijer schept een tegenstelling die er niet is, meende Halsema. “Ik pleit niet voor kaal egocentrisme, maar sociaal individualisme.” Huijer bleef echter bij haar standpunt.“Sociale betrokkenheid is belangrijker dan zelf gelukkig worden en jezelf ontplooien.”
Uit de zaal kwam ook de vraag naar het mensbeeld van de sprekers. Huijer antwoordde dat de mens zonder anderen een gebrekkig wezen is. Volgens Prins – die de hele bijeenkomst al onvermoeibaar zorgde voor een positief geluid – raken mensen geïnspireerd als zij samen plannen maken en uitvoeren. “Gezamenlijk een visie ontwikkelen op een onderneming of het land, dat geeft zoveel energie!”