Van woorden naar daden
donderdag 2 april 2009, SER-gebouw, Den Haag
Voor meer informatie over de workshopbijdragen klik op de onderstaande titel.
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen loont!
Met deze woorden benadrukte staatssecretaris Heemskerk het belang van fatsoenlijk en netjes ondernemen op het SER-congres Van woorden naar daden. Volgens hem heeft de crisis aangetoond dat duurzame globalisering niet kan zonder marktspelers die verantwoordelijk handelen. Heemskerk sprak op het over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen dat de SER op 2 april organiseerde.
Permanente noodzaak
Heemskerk ondersteunde daarmee de woorden van Alexander Rinnooy Kan die aangaf dat mvo geen luxe beleid is voor goede tijden maar een permanente noodzaak. In zijn openingswoorden refereerde Rinnooy Kan aan de steeds kritisch wordende consument die vraagt om eerlijk handelen en openheid daarover. “Als het ons ernst is om sterker uit de crisis tevoorschijn te willen komen, dan zal de ondernemer zich moeten committeren aan de nationale en internationaal opgestelde normen zoals de verdragen van ILO en de OECD-richtlijnen”. De SER heeft daartoe in december een verklaring ondertekend. De sociale partners verplichten zich hiermee bedrijven op te roepen de richtlijnen actief in de praktijk te brengen.
Vrijwillig maar niet vrijblijvend
Het gaat er nu om dit commitment waar te maken. Staatssecretaris Heemskerk riep de aanwezigen op om gezamenlijk de knelpunten op te lossen, van goede voorbeelden te leren en elkaar te ondersteunen in de uitvoering. Hij toonde begrip voor de dilemma’s die mvo onder economische moeilijke tijden met zich meebrengt. Kies je als ondernemer voor de goedkoopste toeleverancier of voor de fatsoenlijkste? Achter lage prijzen kunnen grote misstanden schuilgaan. Ketenverantwoordelijkheid vraagt tijd en continue aandacht.
Wetgeving vindt Heemskerk nu niet nodig. Hij wacht eerst de resultaten van het SER-commitment af. Wel benadrukte hij dat mvo nog steeds vrijwillig is maar zeker niet vrijblijvend. “MVO is voor een belangrijk deel wèl in wetten en regels vastgelegd., zoals verbod op kinderarbeid of slavernij. Wat niet wettelijk is vastgelegd, kan ook niet zomaar. Onze samenleving accepteert niet meer dat bedrijven alleen maar voor het kortetermijn belang gaan. Ze moeten ook oog houden voor mens en milieu. Dat kun je morele plicht noemen. Het mooie is dat bedrijven er doorgaans nog beter van worden ook.”
Uit een grondige evaluatie van de SER in 2012 zal blijken of de resultaten tevredenstellend zijn. De komende jaren zal een speciale commissie van de SER de voortgang jaarlijks monitoren aan de hand van de jaarverslagen die bedrijven publiceren.
Overheden ook verantwoordelijk
Alexander Rinnooy Kan gaf aan dat bedrijven dit karwei niet alleen kunnen klaren. Ook overheden in productielanden hebben een verantwoordelijkheid voor het verbeteren van arbeidsomstandigheden en het milieu. Zij schieten nu al te vaak tekort bij het naleven en implementeren van internationale normen en verdragen die zij allang ondertekend hebben. De dialoog met overheden in intergouvernementeel verband en internationale diplomatie tijdens handelsmissies blijven dus onmisbaar.
Start met een plan en communiceer
Inventariseer de gevolgen van je handelen op de maatschappij en het milieu, stel een plan op ter compensatie van de eventuele negatieve gevolgen en communiceer hierover. Dit zijn de stappen waarmee een onderneming concreet invulling kan geven aan zijn mvo-beleid volgens Anthony Burgmans. “Niemand verwacht van een onderneming dat dit meteen geregeld is. Wel dat er stappen gezet worden om mvo in de bedrijfsvoering te verankeren”. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is fatsoenlijk en netjes handelen dat de samenleving ook als zodanig ervaart. Via wetgeving dienen we dit niet af, wel door dit principe op te nemen in de code Tabaksblatt.
SER monitort voortgang
Een speciale SER-commissie zal tot 2012 een jaarlijkse rapportage opstellen over de voortgang die geboekt wordt met internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. De rapportage zal vermelden hoeveel bedrijven over hun mvo-beleid communiceren, wat goede voorbeelden zijn, maar ook welke knelpunten en problemen zich voordoen. Op basis van de jaarlijkse voortgangsrapportages zal de SER deze aanpak in 2012 evalueren.