Jesse Klaver, voorzitter CNV Jongeren
‘De wereldleiders hebben het maar te regelen in Kopenhagen.’ De klimaatproblemen zijn te urgent om in politiek gesteggel te verzanden, vindt Jesse Klaver (23), de nieuwe voorzitter van CNV Jongeren. Ouderen hebben de daadkracht van jongeren nodig, vindt hij. ‘Mijn generatie zegt: wij gaan dat varkentje wassen.’
Jesse Klaver kwam op een lastig moment binnen bij CNV Jongeren. Voorzitter René Paas van de vakcentrale vertrok net en de AOW-discussie was binnen het CNV op het scherpst van de snede gevoerd. De aangesloten bonden vonden elkaar uiteindelijk in een genuanceerd standpunt, maar daarbij waren de interne spanningen – vooral tussen jongere en oudere leden – hoog opgelopen.
Over dat laatste onderwerp wil Jesse Klaver het niet al te veel hebben. ‘De voorzitter van de vakcentrale is woordvoerder over de interne verhoudingen.’ Er zijn genoeg andere dingen die hem hoog zitten. Zijn speerpunten zijn klimaat en kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt.
Wat verwacht je van de klimaattop in Kopenhagen?
‘Kopenhagen wordt een groot succes. Dat zijn de wereldleiders aan hun stand verplicht. Ze gaan afspreken dat er 40 procent CO2-reductie komt in 2020 ten opzicht van 1990 en dat er jaarlijks 100 miljard vrijkomt om de arme landen te compenseren.’
Dat is wat je hoopt. En nu wat je verwacht. ‘Het is belachelijk dat iedereen nu al terugtrekkende bewegingen maakt. Ik ga niet meedoen aan die spiraal van negativisme en cynisme. Minister Cramer zegt nu al dat het een politiek compromis zal worden. Zelfs Yvo de Boer (hoofd van het VN Klimaatbureau, BB) krabbelt al terug, nog voor de top is begonnen. Wat zit er voor kronkel in de hoofden van deze mensen? Ze dekken zich nu al in tegen gezichtsverlies. Ze hebben het maar te regelen! ‘Lastig, lastig’, zuchten ze allemaal. Ja hallo, dan had je maar geen bestuurder moeten worden. De top is superbelangrijk. We hebben het over de toekomst van de wereld. Ik blijf hoopvol tot 19 december. En daarna ook.’
Wat doet CNV Jongeren in de aanloop naar de top? ‘Wij maken deel uit van een coalitie van veertien Nederlandse jongerenorganisaties, Kopenhagen Act Now. Daar zitten naast jongerenvakbonden ook politieke organisaties, milieuorganisaties en studentenorganisaties bij.
We hebben een website gelanceerd om jongeren te mobiliseren. Een van onze acties is: bedenk een plan voor CO2-reductie. We proberen zo veel mogelijk jongeren, ook via Hyves, Facebook en Twitter, te mobiliseren. De macht van het getal is nog altijd groot. Als maar genoeg jongeren in actie komen voor een beter klimaat, gebeurt er vanzelf iets.’
‘Wij lobbyen bij de Nederlandse delegatie die naar Kopenhagen gaat. Een coalitie van veertien verschillende jongerenorganisaties kun je niet negeren. Vooral omdat die veertien totaal verschillend zijn, van de JOVD (VVD-jongeren, BB) tot en met Jongeren Milieu Actief. Onder één vlag maken ze zich sterk voor een goed klimaatakkoord. Daar ben ik megatrots op.’
‘In Kopenhagen zijn wij natuurlijk maar een kleine partij, maar een mooi klimaatbeleid in Nederland is minstens zo belangrijk. En daar maken we ons met die veertien organisaties natuurlijk ook sterk voor.’
Aan de tafel waar de besluiten worden genomen in Kopenhagen, zitten vast geen jongeren.
‘Het maakt me eigenlijk helemaal niet uit wie daar aan tafel zitten, zolang er maar goede besluiten worden genomen. Jongeren zijn doortastender. Mijn generatie verzucht niet ‘lastig, lastig’, maar zegt: wij gaan dit varkentje wassen. Actie, concrete afspraken! Wat dat betreft zou het niet verkeerd zijn als mijn generatie ook aan die tafel zou zitten.’
‘Jongeren en ouderen hebben elkaar nodig. Ouderen zijn vaak bedachtzamer, geduldiger. Maar ze hebben ook meer verworvenheden en dus meer te verliezen. Daardoor staan ze minder open voor veranderingen. Mijn generatie heeft juist veel te winnen bij veranderingen. Daarin moet je samen een evenwicht vinden.’
Over jong gesproken: de meeste jongeren doen op hun 23ste iets anders dan jij. Het is juist belangrijk dit werk te doen als je nog jong bent, want dan ben je flexibel van geest en vol energie. Ik ben graag bezig met dingen die er toe doen, en dan het liefst de sociaal-economische thema’s. Die vind ik bij het CNV. Bij Dwars, de jongerenorganisatie van GroenLinks, was ik natuurlijk ook met relevante onderwerpen bezig, maar dan veel breder. Ik vind het mooi om me nu te focussen.’
‘Natuurlijk zitten er ook minder leuke kanten aan. Als je veertien uur zo ongeveer non-stop vergadert, zoals ik laatst een keer deed, krijgt het woord ‘overlegeconomie’ een wat andere betekenis. Maar ik focus me liever op wat wél goed is – een van de dingen die ik heb overgehouden aan de Vrije School. Mijn bestuursstijl is ook een optimistische: kijk liever naar de kwaliteiten van mensen dan je vast te bijten in het onmogelijke of onhaalbare.’
‘Ik vind bij het CNV mijn eigen levenshouding terug. CNV Jongeren is de meest vooruitstrevende vakbond van Nederland. Wij zijn voor verandering, mits dat verbetering betekent, uiteraard. Bovendien: CNV Jongeren heeft binnen de vakcentrale veel zelfstandigheid. Ik ervaar ruimte om de positie in te nemen die wij belangrijk vinden.’
De verhouding tussen ouderen en jongeren in het CNV is toch behoorlijk spannend.
‘Natuurlijk hebben we de discussie over de AOW gehad. Discussie is prima, zolang het maar gaat om een open uitwisseling van argumenten en niet om het heen en weer kaatsen van vaststaande standpunten. Ik ben trots op het AOW-standpunt dat het CNV uiteindelijk heeft ingenomen: zorg voor een flexibele pensioenleeftijd. En ik voel me op m’n plaats tussen de bestuurders van de andere CNV-bonden. Dat is alles wat ik daarover wil zeggen.’
CNV Jongeren heeft 1500 leden. Zijn jullie de Calimero binnen de vakcentrale? ‘Je moet nóóit denken dat je de Calimero bent! Dan word je cynisch en kruip je in de slachtofferrol. Wij zijn dé jongerenvakbond van Nederland! In het algemeen bestuur van het CNV moet het niet gaan om de grootte van de bonden maar om de uitwisseling van ideeën. Natuurlijk willen wij graag meer leden. We gaan onder meer werken aan verschillende soorten lidmaatschap. Het
one size fits all-model is niet meer van deze tijd. We bekijken de mogelijkheden voor een modulair lidmaatschap en we zoeken uit hoe wel beter gebruik kunnen maken van social media als Hyves, Facebook en Twitter.’
Wat wordt, naast het klimaat, een ander speerpunt onder jouw voorzitterschap? ‘De inrichting van de arbeidsmarkt. De beroepsbevolking is nu grofweg verdeeld in twee groepen: mensen voor wie alles goed is geregeld en mensen voor wie maar weinig is geregeld. Een groep overbeschermden tegenover een groep die nauwelijks beschermd is.’
Oud tegenover jong? ‘Het ligt genuanceerder. De groep die goed beschermd is, bestaat voor het grootste deel uit witte mannen met een langdurige vaste baan. Voor bijvoorbeeld flexwerkers, vrouwen en werkloze 55-plussers wordt juist minder goed gezorgd. Er moet een herverdeling van rechten komen, een slimme en gedurfde verbetering van de verzorgingsstaat. CNV Jongeren gaat met plannen daarvoor komen. Ik kan er nu nog niets over zeggen.’
Je vindt dat er meer ‘hoogwaardige groene banen’ moeten komen.
Wat zijn dat?
‘Banen waarvan mensen goed rond kunnen komen, waarin ze genoeg carrièremogelijkheden hebben en die een bijdrage leveren aan het milieu. Er zijn banen waarbij je een directe link kunt leggen met het milieu. Bijvoorbeeld als je werkt aan duurzame technieken of isolatie in de bouw. Banen in het openbaar vervoer trouwens ook, want het ov draagt bij aan de vermindering van CO2-uitstoot.’
‘Maar wat mij betreft, gaat het verder. In alle cao’s kun je betere afspraken maken over bijvoorbeeld ov-reiskostenvergoedingen of mogelijkheden voor thuiswerken. Idealiter zijn alle banen in die zin hoogwaardige groene banen. Daarom dringen wij bij de sectorbonden aan op vergroening van de cao’s.’
Wat vind je van de SER? ‘Ik heb groot respect voor het secretariaat van de SER, dat schijnbaar onoverbrugbare tegenstellingen toch weet op te lossen. Het is ontzettend jammer dat dat in de AOW-discussie niet gelukt is. Ik denk dat er een compromis uit had kunnen rollen dat leek op het CNV-voorstel. Het enige is dat het vaak zo lang duurt voor er binnen de SER een akkoord is. Het zal met mijn leeftijd te maken hebben, maar ik denk weleens: kan het niet een versnellinkje hoger?
Ik begrijp wel dat er tijd nodig is om grote tegenstellingen te overbruggen. Maar we kunnen ons de luxe om zoveel tijd te nemen, eigenlijk helemaal niet permitteren.’
Wie is Jesse Klaver?
Jesse Klaver (23) is sinds september voorzitter van CNV Jongeren. Die bond heeft 1500 leden, maar vertegenwoordigt alle 30.000 jonge leden die bij de gezamenlijke CNV-vakbonden zijn aangesloten.
Klaver studeerde Maatschappelijk Ondernemerschap aan de Avans Hogeschool in Den Bosch. Daarnaast studeerde hij enige tijd politicologie (richting Europese politiek) aan de Universiteit van Amsterdam. Voor hij bij het CNV kwam, werkte bij 2,5 jaar bij Dwars, de jongerenorganisatie van GroenLinks. De laatste anderhalf jaar was hij voorzitter van Dwars.